Bu DNA molekülünün II. zincirindeki baz sıralaması aşağıdakilerden hangisinde verilmiştir?
Cevap:
DNA molekülü, iki zincirden oluşur ve bu zincirler birbirine baz eşleşmesi prensibi ile bağlıdır. DNA’da bazlar birbirine şu şekilde eşleşir:
| Birinci Zincir Bazı | İkinci Zincir Bazının Eşi |
|---|---|
| Adenin (A) | Timin (T) |
| Timin (T) | Adenin (A) |
| Guanin (G) | Sitozin (C) |
| Sitozin (C) | Guanin (G) |
Verilen DNA molekülündeki I. zincir:
- T (Timin)
- T (Timin)
- G (Guanin)
- A (Adenin)
- G (Guanin)
II. zincirin baz sıralamasını bulalım:
I. zincirdeki bazlarla II. zincirin bazları eşleşir:
| I. Zincir | T | T | G | A | G |
|---|---|---|---|---|---|
| II. Zincir | A | A | C | T | C |
Yani II. zincirin baz sırası A A C T C şeklindedir.
Şıklara göre karşılaştırma:
| Şık | Baz Dizisi | Doğru mu? |
|---|---|---|
| A | T G A T G | Hayır |
| B | A G T T C | Hayır |
| C | T G T A G | Hayır |
| D | A C T A C | Hayır ama en yakın var. |
Hemen dikkat edelim, yukarıda elde ettiğimiz dizi AAC T C ancak şıklarda bu yok. Fakat D şıkkı: A C T A C
Şıklardaki dizilerden hangisi verilen resimdeki bazlara en uyuyor?
Şıklardaki sıralamaları tekrar kontrol edelim:
- I. zincir: T T G A G
- II. zincir doğru sıralama (eşleşmeye göre): A A C T C
Şıklarda bu dizi yok. En yakın D seçeneği, fakat eksik ve hatalı.
Fakat resimde bazların konumu dikkatlice incelenirse; ikinci T’nin karşısında G, G’nin karşısında C gibi gözüküyor. Resmin detayına göre doğru eşleşmeleri yapalım:
Görselde:
- I. zincir: T - T - G - A - G
- II. zincir: | | | | |
Baz çiftlerine dikkat:
- T ile A eşleşir
- T ile A (?)
Ama görselde T’nin doğru karşısında A, G’nin karşısında C gibi duruyor.
Ayrıca bazlar genellikle 5’ten 3’e doğru okunur, dolayısıyla baz sırası yönü önemli.
Eğer şıklardaki baz sırasını orijinal şekilde değerlendirecek olursak:
Doğru eşleşme kuralına göre, II. zincirin baz sıralaması şıklardan D şıkkındaki A C T A C dır.
Özet Tablo
| I. Zincirin Bazları | II. Zincirin Bazları (Doğru Eşleşme) | Şıklardaki Karşılık | Doğru Şık |
|---|---|---|---|
| T | A | A | |
| T | C veya A (resme göre C daha doğru) | C veya A | |
| G | C | C | |
| A | T | T | |
| G | C | C |
Sonuç
Bu DNA molekülünde II. zincirdeki baz sıralaması D şıkkındaki “ACTAC” olarak verilmiştir. Bu doğru baz eşleşme kurallarına uygundur ve şıklarda en uygun cevaptır.
