!image|375x500 [Link Silindi]
8. soru: Hız ve zaman grafiği değerlendirmesi
Sorunun açıklaması:
Soruda, sabit hızlı bir hareketi ifade eden bir konum-zaman grafiği verilmiş ve buna karşılık hız-zaman grafiği sorulmuştur. Grafiklere bakılarak verilen ifadelerden hangisinin yanlış olduğu soruluyor.
Sorunun detayları:
Grafikte:
- Konum-Zaman Grafiği (yer - zaman): Doğru orantılı (doğru çizgi) ve pozitif eğimli, yani cisim sabit hızla hareket ediyor.
- Hız-Zaman Grafiği: Grafikte sabit bir hız vardır; yani hız sabit ve değişmiyor.
Verilen ifadeler ve analizi:
-
Sabit hız ile hareket ediliyor ise 7. yıla yaklaşırken dikey, T yerine yokuşluk değeri 2 katı olacaktır.
- Bu ifade doğru değil. Sabit hız varsa, hız-zaman grafiğinde hız sabit kalır, dolayısıyla eğim değil, hız sabit olur. Ayrıca yokuşluk değeri (konum-zaman grafiğinin eğimi) sabit hızı gösterir ve çarpı katsayısı değil.
-
İkinci alan dışında, zamanda artan yol değeri birbirine eşittir.
- Sabit hızda artan yol değeri eşittir, çünkü zaman aralıklarında alınan yol her zaman aynıdır. Bu ifade doğrudur.
-
Ortalama hızla gidilen 3. oranına, anına gidilen hesaplamak için kullanılabilir.
- Ortalama hız, toplam alınan yol bölü toplam zaman ile hesaplanır. 3. ve oran ifadesi biraz karışık ancak ortalama hızda hesaplamanın mantığı doğrudur.
-
A noktasında odaklandaki slorit değeri 1, dakikalardaki süratinden daha büyüktür.
- Burada “slorit” yazım hatası veya anlam bozukluğu olabilir ancak buradan kasıt “konum” ya da “hız” olabilir. Eğer hız-zaman grafiğinde hız sabitse, harekette konumun anlık değişimi hızdır ve büyüktür ifadesi yanlış olabilir.
Doğru cevap seçimi için genel prensipler:
- Sabit hızlı hareketin konum-zaman grafiği düz ve eğimi sabittir.
- Hız-zaman grafiği sabit bir değer gösterir ve bu değer konum-zaman eğiminin aynısıdır.
- Zaman arttıkça alınan yol sabittir ve oran kesintisizdir.
Soruya göre yanlış ifade:
Yukarıdaki maddelerden, 1. ifade yanlıştır. Çünkü sabit hız ile hareket eden bir cismin konum-zaman grafiği her zaman sabit eğimlidir ve hız zamana göre sabittir. Ayrıca yokuşluk 2 katı gibi ifadeler mantıklı değildir.
Örnek grafik ve açıklama tablosu
| Grafik Türü | Özellik | Açıklama |
|---|---|---|
| Konum-Zaman Grafiği | Doğrusal, sabit eğim | Hareket sabit hızlıdır, eğim = hız |
| Hız-Zaman Grafiği | Sabit değer, yatay çizgi | Hız değişmez, zamanla sabit kalır |
Özet
- Sabit hızlı hareket lineer konum-zaman grafiğine sahip olur.
- Hız-zaman grafiğinde hız sabittir.
- Bu bağlamda grafiklere dayanarak yanlış olan ifade 1. seçenektir (A).
Umarım açıklama yardımcı olmuştur, başka sorularınız varsa sormaktan çekinmeyin.
Grafiklerden çıkan sonuçlar:
• I numaralı grafik (konum–zaman):
– Başlangıç konumu 0 m, 8 s sonra konum 8 m → konum değişimi 8 m
– Doğrusal, sabit eğim (8 m/8 s = 1 m/s) → sabit hız, ivme = 0
• II numaralı grafik (mesafe–zaman):
– Grafik boyunca mesafe sabit 3 m → hareket yok (alınan yol 0 m), hız = 0, ivme = 0
İfadelerin doğruluk durumu:
- I hareketinde sabit hız vardır. → Doğru
- II hareketinde alınan yol, I hareketinde alınan yoldan azdır. → Doğru (0 m < 8 m)
- I ve II hareketinde ivme sıfırdır. → Doğru (her iki eğim de sabit)
- I hareketinde yapılan konum değişimi, II hareketinde yapılan konum değişimine eşittir. → Yanlış (8 m ≠ 0 m)
Yanlış olan tek ifade IV. olduğu için doğru seçenek “Yalnız IV.” (genellikle D şıkkı) olacaktır. @Yagiz_Kapucu