Felsefi metinler, bir iddiayı temellendirme amacı taşır. Metinde dile getirilen düşünce, yazar tarafından temellendirilir ve okuyucu ikna edilmeye çalışılır. Özellikle akademik makalelerde bu duruma daha sık rastlanır. Çeşitli argümanlarla felsefi bir iddia gerekçelendirilir. Bunun için akla dayalı temellendirme, örneklendirme, betimleme, alanla ilgili başvurulan temel kaynaklara ve isimlere gönderme yapma gibi tekniklere başvurulur. Argümanlar, savunulan görüşü desteklemek için sunulan kanıtlar ve gerekçelerdir. Bu anlamda bir metin okunurken ilk önce yazarın görüşü tespit edilmelidir. Daha sonra yazarın, savunduğu görüşü desteklemek için hangi argümanları kullandığına dikkat etmek gerekir.
Bu parçadan hareketle argümanlarla ilgili
I. Felsefi iddiaların gerekçelendirilmesinde başat işlevi vardır.
II. Okurları yönlendirmede her bilim insanının tercihi olmuştur.
III. Düşünceyi geliştirme yollarından yararlanmaya açıktır.
yargılarından hangilerine ulaşılamaz?
A) Yalnız I
B) Yalnız II
C) Yalnız III
D) I ve II
E) II ve III
Felsefi Metinlerde Argümantasyon ve Anlam Analizi
KULLANILAN FORMÜL / KURAL: Paragrafta anlam ve çıkarım sorularında parçada doğrudan yer almayan, sınırları aşan kesin yargılar ve genellemeler (her, tüm, daima gibi) yardımcı düşünce olarak kabul edilemez.
ÇÖZÜM VE SEÇENEK ANALİZİ
Metinde verilen bilgiler doğrultusunda öncüller incelendiğinde:
- I. Öncül Doğrudur (Ulaşılır): Metinde “Çeşitli argümanlarla felsefi bir iddia gerekçelendirilir.” ve “Argümanlar, savunulan görüşü desteklemek için sunulan kanıtlar ve gerekçelerdir.” denilerek argümanın gerekçelendirmedeki temel/başat işlevi açıkça belirtilmiştir.
- II. Öncül Yanlıştır (Ulaşılamaz): Parçada sadece akademik makalelerde temellendirmeye daha sık rastlandığı ifade edilmiştir; “her bilim insanının tercihi olduğu” yönünde genelleyici ve kesin bir bilgi parçada geçmemektedir.
- III. Öncül Doğrudur (Ulaşılır): Metinde geçen “örneklendirme, betimleme, temel kaynaklara ve isimlere gönderme yapma (tanık gösterme)” yöntemleri doğrudan düşünceyi geliştirme yolları kapsamındadır.
Seçenek değerlendirmesi:
- A) Yalnız I: I. öncüle parçadan doğrudan ulaşılır.
- B) Yalnız II: Metinden çıkarılamayacak tek yargı II. öncüldür.
- C) Yalnız III: III. öncüle düşünceyi geliştirme yolları üzerinden ulaşılır.
- D) I ve II: I. öncüle ulaşılabilmektedir.
- E) II ve III: III. öncüle ulaşılabilmektedir.
CEVAP: B) Yalnız II