- aynmlanna kadar bir dizi felsefi sorunu
I1. felsefe tarihi, felsefenin ne olduğundan nasılL
geliştiğine
IlL. insanin düşünce serüvenini gözler önüne seren
IV. varlık, bilgi ve değer bağlamında ele alan 2
V. çeşitli felsefe öğretileciainortaya çıkişından 3
bu öğretilerin
VI. çok yönlü bir araştırma alanını temsil eder
Yukarıda numaralanmış sözler anlamlı ve kurallı bir
cümle oluşturacak biçimde siralandığında hangisi
baştan dördüncü olur?
Anlamlı ve Kurallı Cümle Oluşturma Sorusu Analizi
Bu tür sorularda temel hedef, kelime öbekleri arasındaki anlam akışını (neden-sonuç, zaman sıralaması, tamlama yapısı) takip ederek yüklemi sona yerleştirmektir.
ÇÖZÜM ADIMLARI:
Adım 1 — Yüklemi Belirleme
Cümlenin yargı bildiren son parçası VI numaralı “çok yönlü bir araştırma alanını temsil eder” ifadesidir. Bu parça cümlenin sonunda yer almalıdır.
Adım 2 — Özne ve Başlangıç Öbeğini Bulma
Cümle genellikle bir özne ile başlar. II numaralı “felsefe tarihi, felsefenin ne olduğundan nasıl geliştiğine” ifadesi cümlenin ana konusunu belirlediği için en güçlü başlangıç adayıdır.
Adım 3 — Anlam Akışına Göre Sıralama
- II (felsefe tarihi…) ile giriş yaptık.
- Bu tarihi sürecin neyi kapsadığını açıklayan IV (varlık, bilgi ve değer bağlamında ele alan) ifadesi onu takip eder.
- Süreç devam ederken V (çeşitli felsefe öğretilerinin ortaya çıkışından bu öğretilerin) parçası bir sonraki aşamayı bağlar.
- I (ayrımlarına kadar bir dizi felsefi sorunu) ifadesi “öğretilerin ayrımları” tamlamasını tamamlar.
- Ardından bu sürecin sonucunu belirten III (insanın düşünce serüvenini gözler önüne seren) gelir.
- Son olarak VI ile cümle tamamlanır.
Adım 4 — Cümlenin Bütün Halini Kontrol Etme
“Felsefe tarihi, felsefenin ne olduğundan nasıl geliştiğine (II) varlık, bilgi ve değer bağlamında ele alan (IV) çeşitli felsefe öğretilerinin ortaya çıkışından bu öğretilerin (V) ayrımlarına kadar bir dizi felsefi sorunu (I) insanın düşünce serüvenini gözler önüne seren (III) çok yönlü bir araştırma alanını temsil eder (VI).”
Adım 5 — Seçenek Karşılaştırması
Sıralama şu şekildedir: II - IV - V - I - III - VI
Bizden baştan dördüncü parça istenmektedir:
- II
- IV
- V
4. I - III
- VI
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━
CEVAP: A) I
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━
TEMEL KAVRAMLAR:
1. Kurallı Cümle
- Tanım: Yüklemi sonda bulunan cümledir.
- Bu problemde: VI numaralı ifade “temsil eder” yüklemiyle bittiği için sona yerleştirilmiştir.
2. Anlam Akışı ve Tamlamalar
- Tanım: Kelimelerin birbirini mantıksal ve dilbilgisel olarak tamamlamasıdır.
- Bu problemde: “Bu öğretilerin” (V) ifadesi “ayrımlarına” (I) ifadesine bağlanarak bir isim tamlaması yapısı oluşturmuştur.
SIK YAPILAN HATALAR:
Rastgele Sıralama
- Yanlış: Sadece kulağa hoş gelen sırayı denemek.
- Doğru: Önce yüklemi bulup, sonra “kim, ne, nasıl, neyden neye” gibi sorularla parçaları birbirine kenetlemek.
- Neden Yanlış: Türkçe eklemeli bir dil olduğu için eklerin (örneğin -dan, -a, -ın) yönlendirmesine dikkat edilmelidir.
Bu tür sıralama sorularında başka bir örnek çözmemi ister misin?