Felsefe; insanın kendini, toplumu, evreni anlama ve açıklama çabasının sonucudur. İlgilenilen konu ve alanlar bakımından eleştirel ve sistemli düşünmeyle düşündüklerini ifade etme sürecidir. Felsefede asıl olan, hakikatin aranmasıdır. Gerçeğin doğru bilgisini bulma çabası; kişiyi kimi zaman evreni araştırmaya, kimi zaman da kendi veya başkalarının düşünceleri üzerine düşünmeye yönlendirir. Felsefe tarihine bakıldığında felsefenin her çağda diğer alanlarla etkileşim içinde olduğu görülür. Bu etkileşimde alanlara atfedilen değer, çağlara göre değişiklik gösterse de felsefe, insan yaşamındaki bütünlüğü anlamlandırmayı sürdürmüştür.
Bu parçadan hareketle felsefeyle ilgili olarak
I. İnsanın düşünsel uğraşıyla orta çıkan bir süreçtir.
II. Geçmişte iletişim kurduğu alanlar olmuştur.
III. Yönlendirilmeye açık işlevleri vardır.
yargılarından hangilerine ulaşılabilir?
A) Yalnız I
B) Yalnız II
C) Yalnız III
D) I ve II
E) I, II ve III
Felsefenin Tanımı ve İşlevleri: Paragrafta Anlam Analizi
KULLANILAN FORMÜL / KURAL: Felsefe, insanın evreni ve varlığı anlama arayışından doğan sistemli ve eleştirel bir düşünce etkinliğidir. Paragrafta anlam sorularında öncüller, yalnızca metinde geçen doğrudan ifadeler ve anlam bağıntıları üzerinden değerlendirilmelidir.
ÇÖZÜM VE SEÇENEK ANALİZİ
Verilen parçadaki ifadeler öncüllerle karşılaştırıldığında:
- I. öncül doğrudur: Parçada felsefenin “insanın kendini, toplumu, evreni anlama ve açıklama çabasının sonucu” ve “eleştirel ve sistemli düşünmeyle düşündüklerini ifade etme süreci” olduğu açıkça belirtilmiştir. Bu durum, felsefenin insanın düşünsel uğraşıyla ortaya çıktığını doğrular.
- II. öncül doğrudur: Metinde geçen “Felsefe tarihine bakıldığında felsefenin her çağda diğer alanlarla etkileşim içinde olduğu görülür.” ifadesi, felsefenin tarih boyunca (geçmişte) diğer alanlarla bağ ve etkileşim kurduğunu gösterir.
- III. öncül yanlıştır: Parçada felsefi arayışın “kişiyi yönlendirdiğinden” söz edilmiş; felsefenin kendisinin dışarıdan “yönlendirilmeye açık işlevleri olduğuna” dair herhangi bir bilgi verilmemiştir.
Bu doğrultuda I ve II. yargılara ulaşılabilirken, III. yargıya ulaşılamaz.
CEVAP: D) I ve II
SINAV NOTU / PÜF NOKTASI: Paragraftaki “kişiyi yönlendirir” ifadesini “felsefe yönlendirilir” şeklinde ters algılamak bu sorudaki temel çeldiricidir. Etken (yönlendiren) ile edilgen (yönlendirilen) yargıların öznesine mutlaka dikkat edilmelidir.