I.
f(x) =7x +3 fonksiyonunun [1, 4] aralığındaki or-
talama değişim hızı 7 dir.
f(2) = f(9) olmak üzere, f fonksiyonunun (2, 9] ara-
liğındaki ortalama değişim hızı 7 dir.
Il.
Yukarıdaki ifadelerden hangileri doğrudur?
A) YalnızI
B) Yalnız Il
C) Yalnız l
E) I ve IlI
D) I ve Il
4.
Fonksiyonlarda Ortalama Değişim Hızı
KULLANILAN FORMÜL / KURAL:
Bir f(x) fonksiyonunun [a, b] aralığındaki ortalama değişim hızı:
(Doğrusal fonksiyonlarda ortalama değişim hızı her zaman doğrunun eğimine eşittir.)
ÇÖZÜM ADIMLARI:
Adım 1 — I. Öncülün İncelenmesi
f(x) = 7x + 3 fonksiyonunun [1, 4] aralığındaki değerlerini bulalım:
- f(4) = 7 \cdot 4 + 3 = 28 + 3 = 31
- f(1) = 7 \cdot 1 + 3 = 7 + 3 = 10
Formülü uygulayalım:
(Veya doğrudan f(x) = mx + n doğrusal fonksiyonunun eğimi olan m = 7 ortalama değişim hızıdır.)
I. ifade DOĞRUDUR.
Adım 2 — II. Öncülün İncelenmesi
f(2) = f(9) olarak verilmiştir. [2, 9] aralığındaki ortalama değişim formülünü kuralım:
f(9) = f(2) olduğundan pay kısmı f(9) - f(2) = 0 olur:
İfadede sonucun 7 olduğu iddia edilmiştir.
II. ifade YANLIŞTIR.
Adım 3 — III. Öncülün İncelenmesi
f(x) = x^3 + x^2 - 2 fonksiyonunun [0, 3] aralığındaki değerlerini hesaplayalım:
- f(3) = 3^3 + 3^2 - 2 = 27 + 9 - 2 = 34
- f(0) = 0^3 + 0^2 - 2 = -2
Ortalama değişim formülünü uygulayalım:
III. ifade DOĞRUDUR.
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━
CEVAP: E) I ve III
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━
TEMEL KAVRAMLAR:
- Ortalama Değişim Hızı: Bir fonksiyonun grafiğindeki (a, f(a)) ve (b, f(b)) noktalarından geçen kesen doğrusunun eğimidir.
SIK YAPILAN HATALAR:
Hatalı Yaklaşım: Formüldeki pay kısmında çıkarma işlemi yapılırken negatif sayının işaretini unutup 34 - 2 = 32 yazmak.
Doğru Yaklaşım: İşaret parantezlerine dikkat edilmelidir: 34 - (-2) = 34 + 2 = 36.
Bu konuyla ilgili anlık değişim hızı (türev) mantığını içeren bir pekiştirme sorusu çözmek ister misin?
