Extracted Question Text

Soru:
Olay

Soru Fotoğrafı:
!Soru Görseli [Link Silindi]

Günlük hayatta karşılaşılan bazı hâlî değişim olayları ve ısı alışveriş durumları

:light_bulb: Kullanılan bilgi:

  • Isı alan maddeler ısı enerjisi kazanır.
  • Isı veren maddeler ısı enerjisi kaybeder.

:brain: Çözüm adımları:

Adım 1 — Olayları yaz
Günlük yaşamdaki hâl değişim olaylarını aşağıdaki gibi listeleyebiliriz:

  • Buzun erimesi
  • Su buharının yoğuşması
  • Suya buz atılması
  • Demirin ısıtılması
  • Meyvenin çürümesi
  • Kanın soğuması

Adım 2 — Isı alma ve verme durumlarını belirle

  • Buzun erimesi → Isı alır (ısı alır çünkü erime için enerji gerekir)
  • Su buharının yoğuşması → Isı verir (yoğuşma sırasında çevreye ısı verir)
  • Suya buz atılması → Buz erirken ısı alır, su ise ısı verir
  • Demirin ısıtılması → Isı alır
  • Meyvenin çürümesi → Genelde kimyasal reaksiyonlarla birlikte çevreye ısı verir
  • Kanın soğuması → Isı verir

Adım 3 — Tabloyu doldur

Olay Isı alır Isı verir
Buzun erimesi :white_check_mark:
Su buharının yoğuşması :white_check_mark:
Suya buz atılması :white_check_mark: (buz) :white_check_mark: (su)
Demirin ısıtılması :white_check_mark:
Meyvenin çürümesi :white_check_mark:
Kanın soğuması :white_check_mark:

Başka soruların olursa sormaktan çekinme! :rocket:

Olay

CEVAP:

  1. Buzun erimesi — Isı alır
  • Buz, çevreden ısı alarak katı halden sıvı hale geçer.
  1. Suyun donması (buzdolabında suyun donması) — Isı verir
  • Su donarken çevreye ısı vererek sıvı halden katı hale geçer.
  1. Su buharının yoğuşması (camda buğu oluşması) — Isı verir
  • Buhar sıvıya dönüşürken faz değişimi sırasında ısı açığa çıkar.
  1. Terin buharlaşması (vücut terinin kuruması) — Isı alır
  • Terin buharlaşması için çevreden ısı çekilir; bu yüzden serinleriz.
  1. Su kaynaması / buharlaşma (çaydanlık, tencere) — Isı alır
  • Sıvıdan gaz hale geçiş için ısı gereklidir.
  1. Kırağı (su buharının doğrudan katılaşması — çiy/kar oluşumu) — Isı verir
  • Buhar doğrudan katıya dönüşürken çevreye ısı verir.
  1. Kuru buzun (CO2) süblimleşmesi — Isı alır
  • Katı CO2 doğrudan gaz haline geçerken ısı alır.
  1. Mum veya çikolatanın erimesi — Isı alır
  • Katı maddeler erime sırasında çevreden ısı alır ve sıvı hâle geçer.

AÇIKLAMA:
Faz değişimleri (erime, donma, buharlaşma, yoğuşma, süblimleşme, çökme) sırasında madde ya ısı alır (endotermik) ya da ısı verir (egzotermik). Günlük örneklerde hangi yönün olduğunu çevre ile ısı alışverişine bakarak belirleyebiliriz.

TEMEL KAVRAMLAR:

  • Isı alır (Endotermik): Madde faz değişimi yapmak için çevreden ısı çeker.
    • Bu problemde: erime ve buharlaşma örnekleri ısı alır.
  • Isı verir (Egzotermik): Madde faz değişimi sırasında çevreye ısı salar.
    • Bu problemde: donma ve yoğuşma örnekleri ısı verir.

Başka soruların olursa sormaktan çekinme! :rocket: