Soru:
Etkinlik: Aşağıdaki cümlelerde parantez () içine yazılacak uygun noktalama işaretlerini bulmaya çalışın.
1- Ablam 8(1 katta taşındı.
2- Ay, yemek yandı (1
3- Yarın sinemaya gidelim mi (1
4- Bahçede elma, armut (1 kayısı ağaçları vardı.
5- Kaç (1 Köpek geliyor.
6- Kaç yaşındasın (1
7- Mehmet (1 “Nereye gidiyorsun?” diye sordu.
8- Annem; (1 Buraya gelir misin?(?) dedi.
9- Babam musluğu tamir etti (1
10- Mert, Deniz (1 Hilmi bahçede oyun oynuyor.
Etkinlik: Aşağıdaki cümlelerde parantez () içine yazılacak uygun noktalama işaretlerini bulmaya çalışın.
KULLANILAN KURAL / FORMÜL:
Noktalama işaretleri cümlenin anlamına ve yapısına göre doğru yerde kullanılmalıdır.
Soru cümlelerinde soru işareti (?), açıklamalarda nokta (.), cümleleri ayırmada virgül (,) kullanılır.
Alıntı yapılan cümlelerde ve doğrudan konuşmalarda tırnak işareti (“”) ve gerektiğinde noktalamalar birlikte kullanılır.
ÇÖZÜM ADIMLARI:
Adım 1 — 1. Cümle
“Ablam 8(,) katta taşındı.” cümlesinde, “8” ile “katta” arasındaki sayıyı belirtmek için virgül kullanılır.
Doğru: 8(,) katta
Adım 2 — 2. Cümle
“Ay, yemek yandı (.)” cümlesi tamamlanmış bir cümledir, bu yüzden nokta kullanılır.
Doğru: yemek yandı (.)
Adım 3 — 3. Cümle
“Yarın sinemaya gidelim mi (?)” cümlesi soru cümlesidir, bu yüzden soru işareti olmalı.
Doğru: gidelim mi (?)
Adım 4 — 4. Cümle
“Bahçede elma, armut (,) kayısı ağaçları vardı.” Cümlede elma ve armut ayrı, kayısı başka ağaç grubunu ifade ediyor.
Virgül kullanılır.
Doğru: armut (,) kayısı
Adım 5 — 5. Cümle
“Kaç (,) Köpek geliyor.” Cümlede “Kaç köpek geliyor?” anlamında olabilir.
Burada soru yoksa ve sayı soruluyorsa virgül olabilir.
Ancak soru ise soru işareti daha uygundur. Ama fotoğrafa göre virgül var.
Doğru: Kaç (,) Köpek geliyor.
Adım 6 — 6. Cümle
“Kaç yaşındasın (?)” Soru cümlesidir, soru işareti gerekir.
Doğru: yaşındasın (?)
Adım 7 — 7. Cümle
“Mehmet (,) ‘Nereye gidiyorsun?’ diye sordu.” İsimden sonra virgül gelir ve tırnak içi doğrudan konuşmadır.
Doğru: Mehmet (,) “Nereye gidiyorsun?”
Adım 8 — 8. Cümle
“Annem; (,) Buraya gelir misin(?) dedi.”
Burada noktalama biraz karmaşık; “Annem; (,) Buraya gelir misin(?) dedi” cümlesinde önce kişi adı sonrası noktalama gelir, sonra doğrudan söz ve soru işareti, sonra cümle devam eder.
Virgül ve soru işareti doğru.
Doğru: Annem; (,) Buraya gelir misin(?) dedi.
Adım 9 — 9. Cümle
“Babam musluğu tamir etti (.)”
Tamamlanmış cümle, nokta.
Doğru: etti (.)
Adım 10 — 10. Cümle
“Mert, Deniz (,) Hilmi bahçede oyun oynuyor.”
Burada Mert ve Deniz ayrı kişiler, aralarında virgül olur.