ETKİN Orüner stir. Buna kâr elde NITE DRGERLEDtRAR GALISALA len problemlert çözünü Br süt gigesinin varmıştr ? DEGERLEHoME 1dsi doludur. Şlşeden, once giyerin sona adar süt içiimiştir. Sigede kalan süt miktar gigenin ne kadardı? aEte Ankara'dan harek

ETKİN Orüner stir. Buna kâr elde NITE DRGERLEDtRAR GALISALA len problemlert çözünü Br süt gigesinin varmıştr ? DEGERLEHoME 1dsi doludur. Şlşeden, once giyerin sona adar süt içiimiştir. Sigede kalan süt miktar gigenin ne kadardı? aEte Ankara’dan hareket eden bir tren saat 23,551e lstanbul’a islr, Buna göre bu tren ne kadar sürede Ankara’dan Istanbul’a adaki yerileri yatay ve dikey sütun grafigiyle defterinizde gösteriniz. Bln Müzesi’ni cuma günü 300, Cumartesi günü 500, pazar günü 700, pazartesi günú 400 ve sali günü 200 kişi ziyaret etmiştir. Bir veteriner pazartesi günü 35, salı günü 20, çarşamba günû 40, per- şembe günü 25 ve cuma günū 30 hayvanı tedavi etmiştir. 183

!Resim [Link Silindi]

Bir süt şişesinin \frac{14}{17} si doludur. Şişeden önce \frac{4}{7} si, sonra \frac{8}{17} si kadar süt içilmiştir. Şişede kalan süt miktarı şişenin ne kadarıdır?

:light_bulb: KULLANILAN KURAL / FORMÜL:

  • Kesirlerle çıkarma işlemi
  • Kesirlerin payda eşitlemesi

:brain: ÇÖZÜM ADIMLARI:

Adım 1 — Başlangıç süt miktarını belirle
Süt şişesinde başlangıçta \frac{14}{17} dolu süt vardır.

Adım 2 — İlk içilen süt miktarını bulun
İlk içilen süt, süt miktarının \frac{4}{7} 'sidir:

\frac{4}{7} \times \frac{14}{17} = \frac{4 \times 14}{7 \times 17} = \frac{56}{119} = \frac{8}{17}

Adım 3 — İlk içilen süt miktarını çıkarın
Kalan miktar:

\frac{14}{17} - \frac{8}{17} = \frac{6}{17}

Adım 4 — İkinci içilen süt miktarını bulun
Sonra şişeden \frac{8}{17} kadar süt daha içilmiştir. Bu miktar, geriye kalan sütün \frac{8}{17} 'si değildir, doğrudan şişeden içilmiştir. Dolayısıyla bu miktar direkt olarak çıkarılır.
Kalan süt:

\frac{6}{17} - \frac{8}{17} = -\frac{2}{17}

Burada negatif sonuç çıktı, bu mantıksal olarak mümkün değil. Bu durumda ikinci içilen süt miktarının da kalan süt miktarına göre hesaplanması daha mantıklı olabilir.

Şimdi şişede toplam süt miktarının \frac{14}{17} olduğunu biliyoruz. İlk içilen \frac{4}{7} bu miktarın, sonra içilen miktar da \frac{8}{17} bu miktarın bir kısmı.

Bu durumda ikinci içilen miktar ikinci aşamada kalan sütün oranı gibi düşünmeliyiz.

Adım 5 — İkinci içilen süt miktarı şişenin toplam miktarının \frac{8}{17} 'si değil, kalan miktarın \frac{8}{17} 'si ise:
Kalan süt miktarı ilk içmeden sonra:

\text{Kalan} = \frac{14}{17} - \frac{4}{7} \times \frac{14}{17} = \frac{14}{17} \times \left(1 - \frac{4}{7}\right) = \frac{14}{17} \times \frac{3}{7} = \frac{42}{119} = \frac{6}{17}

Sonra bu kalan miktardan \frac{8}{17} kadar süt içilmiştir, yani:

\frac{8}{17} \times \frac{6}{17} = \frac{48}{289}

Son kalan miktar:

\frac{6}{17} - \frac{48}{289} = \frac{102}{289} - \frac{48}{289} = \frac{54}{289}

Adım 6 — Sonucu basitleştirme
[ \frac{54}{289} ] basitleşmez, şişede kalan süt miktarı \frac{54}{289} kadardır.


:white_check_mark: CEVAP: Şişede kalan süt miktarı, şişenin \frac{54}{289} kadarıdır.

Başka soruların olursa sormaktan çekinme! :rocket:
Bu konuyla ilgili başka bir örnek ister misin?

Bir süt şişesinin \tfrac{14}{15} 'i doludur. Şişeden önce şişenin \tfrac{4}{15} 'ü, sonra \tfrac{8}{15} 'i kadar süt içilmiştir. Şişede kalan süt miktarı şişenin ne kadarıdır?

KULLANILAN KURAL / FORMÜL: Kesirlerle toplama ve çıkarma: paydalar eşitse paylar toplanır/çıkarılır.

ÇÖZÜM ADIMLARI:

Adım 1 — Toplam içilen miktarı hesapla
\displaystyle \frac{4}{15}+\frac{8}{15}=\frac{12}{15}

Adım 2 — Kalan miktarı hesapla
\displaystyle \frac{14}{15}-\frac{12}{15}=\frac{2}{15}

TEMEL KAVRAMLAR:

  1. Kesir
  • Tanım: Bir bütünü eş parçalara ayırıp bir kısmını gösterir.
  • Bu problemde: Şişedeki süt miktarını gösterir.
  1. Payda eşitliği
  • Tanım: Aynı paydada olan kesirler doğrudan toplanıp çıkarılabilir.
  • Bu problemde: Tüm kesirlerin paydası 15 olduğu için doğrudan işlem yapıldı.

SIK YAPILAN HATALAR:

:cross_mark: Paydaları eşitlemeden işlem yapmak

  • Yanlış: \tfrac{14}{15} - \tfrac{4}{15} - \tfrac{8}{15} = \tfrac{14-4-8}{15} (bu doğru gibi gözükse de dikkat edilmelidir; burada işlem doğru yapılmıştır ama farklı paydalar olsaydı hata olurdu)
  • Doğru: Paydalar eşit olduğunda payları çıkar.
  • Neden yanlış: Farklı paydalarda doğrudan çıkarma yapılamaz.
  • Düzeltme: Paydaları eşitle veya ortak payda kullan.

:white_check_mark: CEVAP: Şişede kalan süt miktarı şişenin \displaystyle \tfrac{2}{15}'idir.


19.45’te Ankara’dan hareket eden bir tren saat 23.55’te İstanbul’a varmıştır. Buna göre bu tren ne kadar sürede Ankara’dan İstanbul’a varmıştır?

KULLANILAN KURAL / FORMÜL: Zaman farkı hesaplama — saatleri dakikaya çevirip fark alınır, sonra tekrar saat:dakika biçimine dönüştürülür.

ÇÖZÜM ADIMLARI:

Adım 1 — Başlangıç ve varış zamanlarını dakikaya çevir
19:45 = 19\times60+45=1140+45=1185 dakika
23:55 = 23\times60+55=1380+55=1435 dakika

Adım 2 — Farkı hesapla
1435-1185=250 dakika

Adım 3 — Dakikayı saat ve dakikaya çevir
250 dakika = 4 saat 10 dakika (çünkü 4\times60=240, kalan 10 dakika)

TEMEL KAVRAMLAR:

  1. Dakikaya çevirme
  • Tanım: Saatleri 60 ile çarparak dakikaya dönüştürme.
  • Bu problemde: Farkı doğru hesaplamak için kullanıldı.
  1. Saat-dakika dönüşümü
  • Tanım: Toplam dakikayı 60’a bölerek saat, kalanıyla dakika bulunur.
  • Bu problemde: 250 dakika = 4 saat 10 dakika.

SIK YAPILAN HATALAR:

:cross_mark: Saatleri doğrudan çıkarmak (dakikaya çevirmeden)

  • Yanlış: 23:55 - 19:45 = 4:10 (görünüşte doğru sonuç çıkabiliyor ama ara adımlar belirsizse hata olabilir)
  • Doğru: Dakikaya çevirip farkı almak güvenlidir.
  • Neden yanlış: Saat ve dakika kısımlarını ayrı ayrı çıkarırken borç alma gerekebilir; dakikaya çevirme hataları önler.
  • Düzeltme: Önce dakikaya çevir, sonra çıkar.

:white_check_mark: CEVAP: Tren Ankara’dan İstanbul’a 4 saat 10 dakika sürede varmıştır.


Aşağıdaki verileri yatay ve dikey sütun grafiğiyle defterinizde gösteriniz:

  • Bilim Müzesi: Cuma 300, Cumartesi 500, Pazar 700, Pazartesi 400, Salı 200 ziyaretçi.
  • Bir veteriner: Pazartesi 35, Salı 20, Çarşamba 40, Perşembe 25, Cuma 30 hayvan.

CEVAP: Aşağıdaki adımları izleyerek hem dikey hem yatay sütun (çubuk) grafiğini çizebilirsiniz.

AÇIKLAMA:

  1. Verileri tablo hâline getirin:

    • Bilim Müzesi: (Cuma,300), (Cumartesi,500), (Pazar,700), (Pazartesi,400), (Salı,200)
    • Veteriner: (Pazartesi,35), (Salı,20), (Çarşamba,40), (Perşembe,25), (Cuma,30)
  2. Dikey sütun grafiği için (sütunlar dikey):

    • X ekseni: günler (Cuma, Cumartesi, Pazar, Pazartesi, Salı).
    • Y ekseni: ziyaretçi sayısı. En büyük değer 700 olduğundan Y eksenini 0’dan 700’e kadar, adım 100 önerilir (0,100,200,…,700).
    • Her gün için X ekseninde uygun konuma bir dikey çubuk çizip yüksekliğini ziyaretçi sayısına göre ayarlayın (ör. Pazar için 700 yüksekliğinde çubuk).
    • Çubukları farklı renklerle veya desenle gösterin ve eksenleri, başlığı yazın.
  3. Yatay sütun grafiği için (sütunlar yatay):

    • Y ekseni: günler (Pazartesi, Salı, Çarşamba, Perşembe, Cuma).
    • X ekseni: tedavi edilen hayvan sayısı. En büyük değer 40 olduğundan X eksenini 0’dan 40’a kadar, adım 5 veya 10 önerilir (0,5,10,…,40).
    • Her gün için Y ekseninde uygun konuma bir yatay çubuk çizip uzunluğunu hayvan sayısına göre ayarlayın (ör. Çarşamba için uzunluk 40).
    • Renk, başlık ve eksen etiketlerini ekleyin.
  4. Notlar:

    • Her grafiğe başlık (ör. “Bilim Müzesi Ziyaretçi Sayıları”) ve eksen isimleri (Günler, Ziyaretçi/Hayvan Sayısı) yazın.
    • Kareli defter kullanıyorsanız bir kare = belli bir değer olacak şekilde ölçek belirleyin (ör. bir kare = 50 ziyaretçi ya da bir kare = 5 hayvan).

TEMEL KAVRAMLAR:

  • Sütun grafiği: Kategorik verilerin karşılaştırılmasında kullanılır.
  • Ölçek seçimi: Grafiğin okunabilirliği için en büyük değere göre uygun artış seçilir.

Başka soruların olursa sormaktan çekinme! :rocket:
Bu konuyla ilgili başka bir örnek ister misin?

Cevabı uzun değil de kısaca yaz

Bir süt şişesinin \tfrac{14}{15} 'i doludur. Şişeden önce şişenin \tfrac{4}{15} 'ü, sonra \tfrac{8}{15} 'i kadar süt içilmiştir. Şişede kalan süt miktarı şişenin ne kadarıdır?

Kısa Çözüm:
Toplam içilen süt:

\frac{4}{15} + \frac{8}{15} = \frac{12}{15}

Kalan süt:

\frac{14}{15} - \frac{12}{15} = \frac{2}{15}

CEVAP: Şişede kalan süt miktarı şişenin \displaystyle \frac{2}{15}'idir.

Başka soruların olursa sormaktan çekinme! :rocket: