- Aşağidakilerden hangisİ 1982 Anayasası’ndaki
eşitlik ilkesínin birgereği değildir?
A) Herkes dil, irk, renk, cinsiyet, siyasi düşünce,
felsefi inanç, din, mezhep ve benzeri sebeplerle
ayrım gözetilmeksizin kanun önünde eşittir.
B) Kadınlar ve erkekler eşit haklara sahiptir. Devlet,
bu eşitliğin yaşama geçmesini sağlamakla yü-
kümlüdür.
C) Hiçbir kişiye, aileye, zümreye veya sinifa imtiyaz
taninamaz
D) Yoksullar, öğrenciler ve işçiler için alinacak ön-
lemler kanun önünde eşitlik ilkesine aykırı sayl-
maz
E) Devlet organlar ve idare makamları bütün işlem-
rak hareket etmek zorundadırlar.
C)
D)
E)
1946
ilk s
19€
lan
ile
bi
m
rin
1982 Anayasası’ndaki Eşitlik İlkesi ve Pozitif Ayrımcılık
1982 Anayasası’nın 10. maddesinde düzenlenen Kanun Önünde Eşitlik ilkesi, herkesin hiçbir ayrım gözetilmeksizin kanunlar önünde eşit haklara sahip olduğunu ve devletin bu eşitliği sağlamakla yükümlü olduğunu belirtir. Ancak anayasa, toplumda dezavantajlı durumda olan belirli gruplara yönelik “pozitif ayrımcılık” hükümlerini de açıkça listelemiştir.
ÇÖZÜM ADIMLARI:
Adım 1 — A Seçeneğinin Analizi
Bu seçenek, Anayasa Madde 10/1 metninin doğrudan kendisidir. Dil, ırk, renk ve inanç ayrımı yapılamayacağını belirtir. Bu, eşitlik ilkesinin temel gereğidir.
Adım 2 — B Seçeneğinin Analizi
Bu ifade Anayasa Madde 10/2’de yer alır. 2004 ve 2010 değişiklikleriyle güçlendirilen bu madde, kadın-erkek eşitliğini ve devletin bu eşitliği fiiliyata geçirme yükümlülüğünü vurgular. Eşitlik ilkesinin gereğidir.
Adım 3 — C Seçeneğinin Analizi
Bu ifade Anayasa Madde 10/3’te yer alan "imtiyaz yasağı"dır. Hiçbir kişiye veya gruba ayrıcalık tanınamayacağını belirtir, eşitliğin olmazsa olmazıdır.
Adım 4 — D Seçeneğinin Analizi
Bu seçenek sorunun can alıcı noktasıdır. Anayasa’nın 10. maddesinde pozitif ayrımcılık yapılacak gruplar tahdidi (sınırlı) olarak sayılmıştır. Bu gruplar: Çocuklar, yaşlılar, engelliler, harp ve vazife şehitlerinin dul ve yetimleri ile malul ve gazilerdir. Seçenekte belirtilen “yoksullar, öğrenciler ve işçiler” anayasanın 10. maddesindeki bu özel koruma kapsamında (pozitif ayrımcılık maddesinde) sayılmamıştır.
Adım 5 — E Seçeneğinin Analizi
Bu ifade Anayasa Madde 10/5 (son fıkra) metnidir. Devlet organlarının tüm işlemlerinde eşitlik ilkesine uygun davranma zorunluluğunu belirtir.
Adım 6 — Seçenek Karşılaştırması
A, B, C, E: 1982 Anayasası 10. madde metninde doğrudan yer alan ifadelerdir.
D: Anayasa’nın 10. maddesinde “yoksul, öğrenci ve işçi” ifadeleri eşitlik ilkesine aykırı sayılmayacak önlemler kapsamında (pozitif ayrımcılık fıkrasında) geçmemektedir.
Adım 7 — Son Doğrulama
Pozitif ayrımcılık kapsamına girenler 2010 anayasa değişikliği ile netleştirilmiştir. İşçiler veya yoksullar genel sosyal devlet ilkesi kapsamında korunsa da, 10. maddedeki “eşitlik ilkesine aykırı sayılmaz” ibaresiyle korunan özel gruplar arasında sayılmazlar.
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━
CEVAP: D
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━
TEMEL KAVRAMLAR:
1. Pozitif Ayrımcılık
- Tanım: Toplumdaki dezavantajlı grupların diğer bireylerle eşit düzeye gelebilmesi için onlara tanınan ek hak ve ayrıcalıklardır.
- Bu problemde: Anayasa’da pozitif ayrımcılık yapılacak gruplar arasında yoksullar, öğrenciler veya işçiler değil; çocuklar, yaşlılar ve engelliler gibi gruplar sayılmıştır.
SIK YAPILAN HATALAR:
Kavram Karıştırma
- Yanlış: “İşçiler ve yoksullar sosyal devlet ilkesi gereği korunur, o halde D şıkkı da doğrudur.”
- Doğru: Evet, korunurlar ancak Anayasa’nın 10. maddesindeki (Eşitlik) pozitif ayrımcılık listesinde isimleri geçmez. KPSS soruları genellikle bu “sınırlı sayıdaki liste” üzerinden yanıltma yapar.
Bu konuyla ilgili “Pozitif Ayrımcılık” kapsamına giren diğer grupları detaylıca listelememi ister misin?