B)
C)
D)
E)
Se
yo
ille
la
il
7 asil
6. Aşağıdakilerden hangisi 1982Anatasası’ndaki
eşitlik ikesínin birgereği.değildir?
A) Herkes dil, irk, renk, cinsiyet, siyasi düşünce
felsefi inanç, din, mezhep ve benzeri sebeplerle
ayrım gözetilmeksizin kanun önünde eşitir.
B) Kadınlar ve erkekler eşit haklara sahiptir. Devlet,
bu eşitliğin yaşama geçmesini sağlamakla yu-
kümlüdür.
C) Hiçbir kişiye, aileye, zümreye veya sinifa imntiyaz
taninanmaz
D) Yoksullar, öğrenciler ve işçiler için alinacak ön-
lemler kanun önünde eşitlik ilkesine aykırı sayı-
maz.
E) Devlet organlar ve idare makamları bütün işlem-
rak hareket etmek zorundadırlar.
edek
yet gib)
arin-oy
i seçim
10. Aşa-
rind
A)
1982 Anayasası Kanun Önünde Eşitlik İlkesi
1982 Anayasası’nın 10. maddesinde düzenlenen kanun önünde eşitlik ilkesi, hukuk devletinin temel taşlarından biridir. Bu ilke hem mutlak eşitliği hem de belirli dezavantajlı gruplar için öngörülen pozitif ayrımcılığı kapsar.
ÇÖZÜM ADIMLARI:
Adım 1 — Seçenek A’nın Analizi
“Herkes dil, ırk, renk, cinsiyet… ayrım gözetilmeksizin kanun önünde eşittir.” ifadesi, 10. maddenin birinci fıkrasının doğrudan metnidir. Bu ifade eşitlik ilkesinin temelini oluşturur.
Adım 2 — Seçenek B’nin Analizi
“Kadınlar ve erkekler eşit haklara sahiptir. Devlet, bu eşitliğin yaşama geçmesini sağlamakla yükümlüdür.” ifadesi, 2004 ve 2010 anayasa değişiklikleri ile 10. maddeye eklenmiştir. Bu, eşitliğin bir gereğidir.
Adım 3 — Seçenek C’nin Analizi
“Hiçbir kişiye, aileye, zümreye veya sınıfa imtiyaz tanınamaz.” ifadesi, anayasanın 10. maddesinin üçüncü fıkrasıdır ve eşitlik ilkesinin mutlak bir sonucudur.
Adım 4 — Seçenek D’nin Analizi
Anayasa’nın 10. maddesinde pozitif ayrımcılık yapılacak gruplar sınırlı ve net bir şekilde sayılmıştır. Bunlar; kadınlar, çocuklar, yaşlılar, özürlüler, harp ve vazife şehitlerinin dul ve yetimleri ile malul ve gazilerdir. “Yoksullar, öğrenciler ve işçiler” bu özel koruma kapsamında (pozitif ayrımcılık maddesinde) ismen sayılmamıştır. Dolayısıyla bu grubun eşitliğe aykırı sayılmayacağına dair genel bir hüküm 10. maddede yer almaz.
Adım 5 — Seçenek E’nin Analizi
“Devlet organları ve idare makamları bütün işlemlerinde kanun önünde eşitlik ilkesine uygun olarak hareket etmek zorundadırlar.” ifadesi, anayasanın 10. maddesinin son fıkrasıdır ve idareye yüklenen yasal bir zorunluluktur.
Adım 6 — Seçenek Karşılaştırması
A, B, C ve E seçenekleri doğrudan 1982 Anayasası Madde 10 metninde yer alan ifadelerdir.
D seçeneği içerdiği “yoksullar, öğrenciler ve işçiler” ibaresi nedeniyle anayasal metne uygun değildir. Anayasa’da pozitif ayrımcılık yapılabilecek gruplar arasında bu meslek veya durum grupları değil, daha çok biyolojik veya sosyal dezavantajı olan (çocuk, yaşlı, gazi vb.) gruplar sayılmıştır.
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━
CEVAP: D (Yoksullar, öğrenciler ve işçiler için alınacak önlemler kanun önünde eşitlik ilkesine aykırı sayılmaz.)
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━
TEMEL KAVRAMLAR:
1. Pozitif Ayrımcılık
- Tanım: Toplumdaki dezavantajlı grupların diğer bireylerle eşit düzeye getirilmesi için onlara tanınan ayrıcalıklardır.
- Bu problemde: Anayasa, sadece belirli gruplar (çocuklar, yaşlılar, engelliler vb.) için yapılan düzenlemelerin eşitlik ilkesine aykırı yorumlanamayacağını hükme bağlamıştır.
SIK YAPILAN HATALAR:
Her yardım eşitlik ilkesine dahil sanılması
- Yanlış: Tüm sosyal yardımların anayasanın 10. maddesindeki “eşitlik ilkesine aykırı sayılmaz” bendinde yer aldığını düşünmek.
- Doğru: Anayasa bu istisnayı sadece kadınlar, çocuklar, yaşlılar, engelliler, şehit yakınları ve gaziler için tanımlamıştır. Yoksullar veya işçiler için yapılan düzenlemeler “Sosyal Devlet” ilkesiyle ilgili olsa da 10. maddedeki özel listede bulunmazlar.
Pozitif ayrımcılık kapsamında sayılan diğer grupların (örneğin engelliler) anayasadaki tam listesini incelememi ister misin?