Eşit uzunlukta dört telin birbirine monte edilmesiyle oluşturulan ve Şekil 1’deki gibi çivilerle köşelerinden duvara sabitlenen kare biçiminde bir çerçevenin duvarda kapladığı alan 100 birimkaredir.
A ve B köşeleri üzerindeki çivilerin çıkması sonucu bir tarafının aşağı kaymasıyla Şekil 2’deki gibi bir eşkenar dörtgen hâlini alan bu çerçevede A ve B köşelerinin yerden yüksekliği 6 şar birim azalmış, diğer iki köşenin konumu ise değişmemiştir.
Buna göre çerçevenin duvarda kapladığı alan kaç birimkare azalmıştır?
A) 18
B) 20
C) 26
D) 30
E) 32
Eşkenar Dörtgende Alan ve Pisagor Teoremi
KULLANILAN FORMÜL / KURAL:
Bir kenar uzunluğu a olan karenin alanı A = a^2, tabanı a ve bu tabana ait yüksekliği h olan eşkenar dörtgenin alanı ise A = a \cdot h bağıntısıyla hesaplanır. Bir dik üçgende kenarlar arasındaki ilişki Pisagor Teoremi (a^2 + b^2 = c^2) ile bulunur.
ÇÖZÜM ADIMLARI
Adım 1 — Karenin Kenar Uzunluğunun Bulunması
Başlangıçta duvara sabitlenen karenin alanı 100\text{ birimkare} olarak verilmiştir. Bir kenar uzunluğuna a dersek:
Adım 2 — Eşkenar Dörtgenin Yüksekliğinin Hesaplanması
A ve B köşeleri duvarda düşey doğrultuda 6\text{ birim} aşağı kaymıştır. Diğer iki köşe sabit kaldığından, bu iki köşeyi A ve B’ye bağlayan teller konum değiştirerek eğik hâle gelmiştir.
- Telin uzunluğu hipotenüs olup 10\text{ birim}'dir.
- Düşeydeki yer değiştirme (düşey kenar) 6\text{ birim}'dir.
- Eşkenar dörtgenin karşı iki kenarı arasındaki dik uzaklık (yükseklik h), 6 - 8 - 10 özel dik üçgeninden:
Adım 3 — Yeni Alan ve Azalma Miktarının Hesaplanması
Oluşan eşkenar dörtgenin tabanı 10\text{ birim}, bu tabana ait yüksekliği h = 8\text{ birim} olur.
Çerçevenin kapladığı alandaki azalma miktarı:
CEVAP: B) 20 (\Delta A = 20\text{ birimkare})
SINAV NOTU / PÜF NOKTASI:
Duvarda bir kenarı sabit kalıp karşı kenarı ötelenen çerçeve sorularında, ötelenen kenarın tel uzunluğu değişmediği için oluşan dik üçgende kenar uzunluğu daima hipotenüs (10) olur; kayma miktarı (6) bir dik kenar, yeni şeklin yüksekliği (8) ise diğer dik kenardır.
