50’den az çalışanı bulunan ve az tehlikeli sınıfta yer alan işyeri işverenleri, yangınla mücadele konularında, işyeri dışındaki kuruluşlarla irtibatın sağlanması ve yetkilinin haber edilmesi gibi gerekli düzenlemelerin yapılabilmesi için en az kaç çalışanı görevlendirmelidir?
Cevap: Bu tür işyerlerinde, en az 1 çalışan görevlendirilmesi gerekmektedir.
Aşağıda bu konuya ilişkin detaylı bilgileri, ilgili yasal dayanakları ve dikkat edilmesi gereken noktaları bulabilirsiniz.
İçindekiler
- Temel Kavramlar
- Mevzuat ve Yasal Dayanak
- Az Tehlikeli Sınıf Nedir?
- Görevlendirilecek Personelin Sorumlulukları
- Eğitim ve Dokümantasyon Gereklilikleri
- Örnek Durum Senaryoları
- Tablo: Az Tehlikeli Sınıfta Çalışan Sayısına Göre Görevli İhtiyacı
- Kısa Özet ve Sonuç
1. Temel Kavramlar
- Az Tehlikeli Sınıf: İş sağlığı ve güvenliği mevzuatına göre işyerleri, yapılan işin türüne bağlı olarak az tehlikeli, tehlikeli ve çok tehlikeli şeklinde sınıflandırılır. Az tehlikeli sınıf, riski en düşük iş kollarını kapsar.
- Çalışan Sayısı: İşverenin işyerinde istihdam ettiği toplam personel sayısıdır. Soru kapsamında bu sayı 50’den azdır.
- Yangınla Mücadele Görevlisi: İşyerinde yangın riskini takip eden, çıkabilecek bir yangın durumunda ilk müdahaleyi yapabilecek, diğer çalışanları hızlıca bilgilendirecek ve dış kuruluşlarla (itfaiye, acil servis vb.) koordinasyon sağlayabilecek kişidir.
2. Mevzuat ve Yasal Dayanak
6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu ve bu kanuna bağlı Acil Durumlar Hakkında Yönetmelik ile Yangınla Mücadele konusunda işverenlerin yükümlülükleri netleştirilmiştir. Yönetmeliğe göre:
- İşveren, işyerinin tehlike sınıfını ve çalışan sayısını dikkate alarak gereken sayıda çalışanı yangınla mücadele, acil durum organizasyonu, ilk yardım ve tahliye konularıyla ilgili görevlendirmek zorundadır.
- Az tehlikeli sınıfta ve 50’den az çalışanı olan işyerlerinde, genellikle en az bir kişi bu konuda sorumlu kılınarak gerekli eğitimlerden geçirilir.
3. Az Tehlikeli Sınıf Nedir?
- Az tehlikeli işler, günlük hayatta nispeten daha düşük risk ihtiva eden ofis, satış mağazası, bazı hizmet sektörü faaliyetleri gibi alanları kapsar.
- İlgili yönetmeliklere göre, az tehlikeli sınıf listesinde yer alan tüm iş kolları bu sınıfta değerlendirilir.
- 50’den az çalışanı bulunan az tehlikeli işyerlerinde, işverenin acil durum planı hazırlaması, yangınla mücadele organizasyonu yapması, iş güvenliği eğitimlerini sağlaması ve en az bir kişi görevlendirmesi kanuni zorunluluktur.
4. Görevlendirilecek Personelin Sorumlulukları
- Yangınla Mücadele Ekipmanlarını Kontrol Etmek: Yangın söndürme tüpleri ve diğer ekipmanların kullanım tarihlerini, basınçlarını ve yerleşimlerini takip etmek.
- Acil Durum Planı Uygulaması: Herhangi bir acil durumda (özellikle yangın) çalışanların toplanma noktasına gitmesini sağlamak, düzenli tatbikat yapmak.
- Dış Kuruluşlarla İletişim: İtfaiye, ambulans gibi acil durum kuruluşlarıyla hızlı ve etkin biçimde iletişim kurmak, adres bilgilerini net ve anlaşılır bildirmek.
- Tahliye Organizasyonu: İnsanların ve muhtemelen değerli ekipmanların (mümkünse) güvenli şekilde tahliyesini organize etmek.
- Yetkililere Bilgi Vermek: Gerekli durumlarda işveren veya üst yönetimi olay hakkında hızla bilgilendirmek.
5. Eğitim ve Dokümantasyon Gereklilikleri
- Eğitim: Görevlendirilecek çalışanın yangınla mücadele, temel ilk yardım ve tahliye planı konularında eğitim alması zorunludur.
- Dokümantasyon: Alınan eğitimlerin ve tatbikatların kayıtları tutulmalıdır. Ayrıca bu personelin kim olduğu, görev ve sorumlulukları açıkça belirtilmelidir.
- Periyodik Tatbikat: Acil durum tatbikatı ve yangın tahliye tatbikatı kanunda belirtildiği sıklıkla (genellikle yılda en az bir defa) yapılmalı ve raporlanmalıdır.
6. Örnek Durum Senaryoları
-
Ofis Ortamı (10 çalışan)
- Az tehlikeli sınıfa girmektedir.
- En az bir çalışan, yangın söndürme cihazlarının yerini ve kullanımını iyi bilmek, gerektiğinde işyerini hızla tahliye etmek için eğitimli olmalıdır.
-
Küçük Bir Kafe (6 çalışan)
- Mutfak kısmında da yangın riski olabilir.
- Bu işyerinde yine en az bir çalışan “Yangınla Mücadele Görevlisi” olarak belirlenmelidir.
-
Mağaza (30 çalışan)
- Az tehlikeli sınıfında kalsa bile çalışan sayısı 50’nin altındadır.
- Yine en az bir çalışan bu konuda görevlendirilir, ancak mağaza büyük alana sahipse ve vardiyalar çok farklıysa birden fazla personelin de eğitilmesinde fayda vardır.
7. Tablo: Az Tehlikeli Sınıfta Çalışan Sayısına Göre Görevli İhtiyacı
| Çalışan Sayısı (Az Tehlikeli) | Görevlendirme Zorunluluğu | Örnek Görev Sayısı |
|---|---|---|
| 1 – 49 | En az 1 çalışan | 1 |
| 50 – 100 | Mevzuata ve risk analizine göre artabilir | 2 |
| 100+ | Daha fazla çalışan görevlendirilir | 3 veya daha fazla |
Yukarıdaki tablo, temel kuralı göstermektedir. 50’den az çalışanı olan az tehlikeli işyerlerinde mutlaka en az 1 kişi bu konuda görevlendirilmelidir. Çalışan sayısı ve işyerinin risk değerlendirmesine göre bu sayı artırılabilir.
8. Kısa Özet ve Sonuç
Bu yönetmelik ve kanunların amacı, acil durumlara karşı hızlı ve etkin müdahale sağlamak, aynı zamanda çalışanların güvenliğini en üst düzeye çıkarmaktır. İşverenlerin az tehlikeli sınıfta yer alan, 50’den az çalışanı bulunan işyerlerinde; yangınla mücadele, dış kuruluşlarla irtibat, tahliye ve benzeri acil durum organizasyonları için en az 1 kişiyi görevlendirmesi hem kanuni bir zorunluluk hem de iş sağlığı ve güvenliği açısından kritik bir ihtiyaçtır.
Sonuç olarak, sorunun yanıtı kesin olarak:
- En az 1 çalışan görevlendirmesi gerekmektedir.
Bu bilgileri göz önünde bulundurarak işletmenizde veya sorumlu olduğunuz işyerinde bir Acil Durum Planı hazırlayabilir, yangınla mücadele ve tahliye sürecini etkin bir şekilde organize edebilirsiniz.