Erman’ın Örüntüsündeki İlk Sayı Nedir?
Önemli Noktalar
- Verilen örüntüde her sayı bir öncekinden 3 eksilerek bulunuyor.
-
- sayı 2 olarak verilmiş.
- Bu tip örüntüler aritmetik dizi olarak adlandırılır ve ortak fark sabittir.
Erman’ın oluşturduğu örüntüde sayılar her adımda 3 çıkarılarak devam eder. 4. sayı 2 ise, ilk sayı a_1 olmak üzere,
a_4 = a_1 - 3 \times 3 = 2
buradan bulunur.
İçindekiler
Aritmetik Dizinin Tanımı
Aritmetik dizi, ardışık terimler arasındaki farkın sabit olduğu sayı dizisidir. Genel terimi:
a_n = a_1 + (n-1)d
Burada,
- a_n : n’inci terim
- a_1 : ilk terim
- d : ortak fark (burada eksi 3, çünkü sayılar azalarak ilerliyor)
Pro Tip: Ortak fark negatifse dizi azalan aritmetik dizidir.
Problem Çözümü
Verilen:
-
- sayı = 2
- Her seferinde 3 çıkarılıyor → d = -3
Formül:
a_4 = a_1 + (4-1)d = a_1 + 3(-3) = a_1 - 9
a_4 = 2 \Rightarrow a_1 - 9 = 2
Buradan,
a_1 = 2 + 9 = 11
İlk yazdığı sayı 11’dir.
Özet Tablo
| Öğeler | Değer |
|---|---|
| Ortak fark (d) | -3 |
| 4. terim (a_4) | 2 |
| İlk terim (a_1) | 11 |
| Formül | a_n = 11 - 3(n-1) |
Sonraki Adımlar
Genel aritmetik dizi problemlerinde formül kullanımı öğrenmek ister misiniz? Yoksa azalan dizilerde uygulamalı başka örnekler hazırlayayım mı?
Erman’ın örüntüsü: İlk yazdığı sayı kaçtır?
Önemli Noktalar – Kilit Çıkarımlar
- Örüntüde her yeni terim, bir önceki terimden 3 çıkarılarak elde edilir.
- Bu, ortak farkı d = −3 olan bir aritmetik dizi oluşturur.
- Aritmetik dizinin genel terim formülü: a_n = a_1 + (n-1)\,d
Bu örüntüde 4. terim 2 ise ilk terim $a_1 = 11$’dir.
İçindekiler
Çözüm Adımları
- Terimler şöyle gider:
- a_1 (ilk terim)
- a_2 = a_1 - 3
- a_3 = a_2 - 3 = a_1 - 6
- a_4 = a_3 - 3 = a_1 - 9
- Verilen: a_4 = 2 ⇒a_1 - 9 = 2
- Buradan a_1 = 2 + 9 = 11 bulunur.
Aritmetik Dizi Kavramı
- Aritmetik dizi, terimler arasındaki farkın sabit olduğu dizidir.
- Ortak fark d = a_{n} - a_{n-1} biçiminde tanımlanır.
- Genel terim formülü:
a_n = a_1 + (n-1)\,d
- Bu soruda d = -3 ve n = 4, a_4 = 2 olarak verilmiştir.
Aritmetik vs Geometrik Dizi Karşılaştırma
| Özellik | Aritmetik Dizi | Geometrik Dizi |
|---|---|---|
| Terimler arası ilişki | Sabit fark d ile a_{n}=a_{n-1}+d | Sabit oran r ile a_{n}=a_{n-1}\times r |
| Genel terim formülü | a_n=a_1+(n-1)d | a_n=a_1\,r^{\,n-1} |
| Örnek (d=-3 veya r=2) | 5,2,-1,-4,\dots | 3,6,12,24,\dots |
| Kullanım alanı | Lineer değişimler | Üstel büyüme/azalma |
Özet Tablosu
| Adım | Bilgi |
|---|---|
| Ortak fark (d) | -3 |
| Genel formül | a_n = a_1 + (n-1)\,d |
| Verilen | a_4 = 2 |
| Hesaplama | a_1 = 2 + 9 |
| Sonuç | a_1 = 11 |
SSS
- Aritmetik dizi nedir?
Terimler arasındaki farkın sabit olduğu dizidir. - Ortak fark (d) ne anlama gelir?
Her terimden bir sonrakini çıkarınca elde edilen sabit değerdir. - Genel terim formülü nasıl kullanılır?
a_n = a_1 + (n-1)\,d formülüne, bilinen terim ve fark değerleri yerleştirilir. - Bu soruyu benzer şekilde nasıl genelleştiririm?
k. terimin m olduğu biliniyorsa a_1 = a_k - (k-1)\,d formülünü kullanabilirsiniz.
Bu konuyla ilgili farklı örüntü soruları çözmek ister misiniz? @Tugba22
