saat-
aligin
eoilieXukarıda Kuzey Yarım Küre’dek bir sehirde
çekilen fotoğraf verilmiştir. Bu fotoğrafın çe-
kildiği tarih ve bu tarihte günéş 1şinlarınin bu
sehre düşme açISI ne olablir?
Tarih
A20 Ocak
20 Ocak
920 Ağustos
0 20 Ağustos
Düsme Açısi
Dik
Eğik
Henast
mesi
sinin
Mevsimlerin Oluşumu ve Güneş Işınlarının Geliş Açısı
KULLANILAN FORMÜL / KURAL: Dünya’nın eksen eğikliği ve Güneş etrafındaki dolanımı nedeniyle Kuzey Yarım Küre’de kış mevsimi (Aralık, Ocak, Şubat) yaşanırken Güneş ışınları yeryüzüne eğik açıyla gelir; birim yüzeye düşen ısı enerjisi azaldığından sıcaklık düşer ve kar yağışı gibi kış koşulları görülür.
ÇÖZÜM VE SEÇENEK ANALİZİ
Görselde tarihi yapının kubbeleri üzerinde kar örtüsü açıkça görülmektedir. Bu durum şehrin kış mevsimini yaşadığını gösterir.
- Kuzey Yarım Küre’de yer alan bir bölgede kış mevsimi yaşanıyorsa tarih 20 Ocak olmalıdır (20 Ağustos’ta yaz mevsimi yaşanır).
- Kış mevsiminde Güneş ışınları yüzeye eğik açıyla düşer. Dönenceler dışındaki bölgelere Güneş ışınları hiçbir zaman dik açıyla (90°) gelmez; özellikle kış aylarında geliş açısı en küçük (en eğik) değerlerini alır.
Bu doğrultuda seçeneklerin analizi:
- A) 20 Ocak kış mevsimine uygundur ancak kışın ışınlar dik değil, eğik açıyla gelir (Yanlış).
- B) 20 Ocak kış mevsimini temsil eder ve bu dönemde Güneş ışınları şehre eğik açıyla ulaşır (Doğru).
- C) 20 Ağustos Kuzey Yarım Küre’de yaz mevsimidir; karlı bir hava oluşmaz ve ışınlar dik gelmez (Yanlış).
- D) 20 Ağustos tarihi fotoğraftaki karlı kış manzarasıyla uyuşmaz (Yanlış).
CEVAP: B) 20 Ocak — Eğik
SINAV NOTU / PÜF NOKTASI: Güneş ışınlarının geliş açısı büyüdükçe (dike yaklaştıkça) birim alana aktarılan ısı enerjisi artar (yaz mevsimi); açı küçüldükçe (eğik geldikçe) enerji geniş alana yayılarak soğumaya neden olur (kış mevsimi). Yengeç Dönencesi’nin kuzeyinde kalan yerlere Güneş ışınları hiçbir zaman 90^\circ (dik) açıyla düşmez.