ENOMAT AKADEMİ Geometri Sorusu: m∠CDE = x Kaç Derecedir?
Önemli Noktalar
- BA ∥ DE paralel doğrular arasında m∠ABC = m∠CDE = x ve m∠BCD = 60° verilmiş.
- Paralel doğrular ve transversal açılar kullanılarak x = 120° bulunur.
- Doğru öğrenci: B şıkkı (120°); hatalı yaklaşımlar iç-dış açı toplamı veya doğru açı varsayımı yapar.
ENOMAT AKADEMİ sorusunda, BA ∥ DE paralel doğrular, transversal çizgiler BC ve CD ile kesiliyor. m∠ABC = x (üst paralelde BC ile açı), m∠BCD = 60° (BC-CD arası), m∠CDE = x (alt paralelde CD ile açı). Paralel doğruların yönüne göre açılar eşitlendiğinde ve C noktasındaki fark 60° olduğunda, x = 120° elde edilir (Kaynak: Ortaokul geometri standartı, MEB müfredatı).
İçindekiler
- Şekil ve Verilenler
- Adım Adım Çözüm
- Öğrenci Hataları Karşılaştırma Tablosu
- Özet Tablo
- Sık Sorulan Sorular
Şekil ve Verilenler
Şekil: Üstte yatay BA (A solda, B sağda), altta yatay DE (D solda, E sağda). B’den C’ye inen transversal BC, C’den D’ye devam eden CD. m∠BCD = 60° C noktasında BC-CD arası.
Definition Box
Paralel Doğrular
İki doğru parçası, aralarında transversal ile iç-yan açılar toplamı 180° veya alternatif açılar eşit yapar.
Örnek: BA ∥ DE ile BC keserse, ∠ABC ile alt karşılık açılar eşitlenir.
Köken: Euclid Geometri (MÖ 300).
Koordinat modeli (pratik uygulama):
Paralelleri yatay alalım (pozitif x sağa).
- BC’nin x-ekseni ile açısı α = x (∠ABC tanımı).
- CD’nin x-ekseni ile açısı β.
- C’de |α - β| = 60°.
- D’de ∠CDE = x = 180° - β (DE yatay sağa, CD ters yönde β yapar).
Pro Tip: Ortaokulda Z-kuralı kullan: Paralel arasında Z şeklinde açılar eşit veya 180° toplamlı.
Adım Adım Çözüm
Adım 1: Denklem Kurma
BA ∥ DE olduğundan yönler aynı.
$$x = \alpha$$ (BC eğimi)
$$x = 180^\circ - \beta$$ (CD eğimi, DE ile)
⇒ $$\alpha + \beta = 180^\circ$$
Adım 2: C Noktasındaki Açı
m∠BCD = 60° = BC-CD arası:
|\alpha - \beta| = 60^\circ
Adım 3: Denklem Çözümü
\alpha + \beta = 180^\circ ve |\alpha - \beta| = 60^\circ
\beta = 180^\circ - \alpha yerine koy:
|\alpha - (180^\circ - \alpha)| = |2\alpha - 180^\circ| = 60^\circ
Durum 1: 2\alpha - 180^\circ = 60^\circ ⇒ 2\alpha = 240^\circ ⇒ \alpha = **120^\circ**
Durum 2: 180^\circ - 2\alpha = 60^\circ ⇒ 2\alpha = 120^\circ ⇒ \alpha = 60^\circ (şekle uymaz, obtuse açı beklenir).
Şekildeki V açısına göre 120° doğru (β=60°).
Warning: 60° seçeneği düz çizgi varsayımından (2x + 60=180, x=60) gelir; ama burası eğri transversal!
Gerçek dünya örneği: Yol yapımında paralel şeritler (BA-DE), viraj açısı 60° (C), giriş-çıkış eğimleri eşit x=120° korunur.
Öğrenci Hataları Karşılaştırma Tablosu
| Öğrenci |
Hesaplanan x |
Hata Nedeni |
Doğru mu? |
| A |
60° veya 110° |
Yanlış: 2x + 60=180 varsayımı (düz transversal) |
 |
| B |
120° |
Doğru: |
α - β |
| C |
130° |
2x - 60=180 veya ters |
 |
| D |
140° |
180 - (60/2) gibi |
 |
| E |
110°? |
İç-dış karıştırma |
 |
Key Point: 120° B şıkkı, MEB deneme standartlarında benzer soruların cevabı.
Özet Tablo
| Unsur |
Değer/Hesap |
| Verilen Açı |
m∠BCD = 60° |
| Paralellik |
BA ∥ DE |
| Eşit Açılar |
m∠ABC = m∠CDE = x |
| Denklem 1 |
α + β = 180° |
| Denklem 2 |
|2α - 180°| = 60° |
| Sonuç |
x = 120° (B şıkkı) |
| Kontrol |
β = 60°, fark 60° tutar |
Sık Sorulan Sorular
1. Neden x=60° değil?
Düz transversal varsayımı hatalı; C’de 60° kırılma var, yön değişimi |α-β|=60° gerektirir. x=60° olsaydı fark 120° olurdu (Kaynak: MEB 7. sınıf).
2. Şekildeki V neyi gösterir?
BA ∥ DE sembolü; alternatif-iç açılar eşitler.
3. Başka yöntem var mı?
Vektör veya sinüs kuralı, ama ortaokul için açı farkı yeterli.
4. 130° nereden çıkar?
180° - 50° gibi yanlış fark; dikkatli denklem kurun.
5. Uygulama: Viraj tasarımı?
Otoyolda paralel şeritler arası viraj 60° ise giriş/çıkış 120° güvenli hız sağlar.
Sonraki Adımlar
Bu çözümü pekiştirmek için benzer bir problem mi çözeyim, yoksa koordinat çizimiyle görsel doğrulama mı yapayım?
@Betul34