Ne kadar para üzeri alacağımızı bulalım
KULLANILAN KURAL / FORMÜL:
Toplam ücret = birim fiyat × miktar. Paraüstü = verilen para − toplam ücret.
ÇÖZÜM ADIMLARI:
Adım 1 — 1. soru (Ayşe)
Ayşe 2 kg elma alıyor. Elmanın kilosu 35 TL. Ödeme 4 adet 20 TL.
Toplam ücret:
\text{Toplam ücret} = 2 \times 35\ \text{TL}
= 70\ \text{TL}
Ödenen miktar:
\text{Ödenen miktar} = 4 \times 20\ \text{TL}
= 80\ \text{TL}
Para üstü:
\text{Para üstü} = 80\ \text{TL} - 70\ \text{TL}
= 10\ \text{TL}
Adım 2 — 2. soru (Ali)
Ali 1 kg portakal alıyor. Portakalın kilosu 45 TL. Ali 50 TL veriyor.
Toplam ücret:
\text{Toplam ücret} = 1 \times 45\ \text{TL}
= 45\ \text{TL}
Ödenen miktar:
\text{Ödenen miktar} = 50\ \text{TL}
Para üstü:
\text{Para üstü} = 50\ \text{TL} - 45\ \text{TL}
= 5\ \text{TL}
Adım 3 — 3. soru (Mehmet)
Mehmet 3 tane simit alıyor. Bir simit 25 TL. Mehmet 100 TL veriyor.
Toplam ücret:
\text{Toplam ücret} = 3 \times 25\ \text{TL}
= 75\ \text{TL}
Ödenen miktar:
\text{Ödenen miktar} = 100\ \text{TL}
Para üstü:
\text{Para üstü} = 100\ \text{TL} - 75\ \text{TL}
= 25\ \text{TL}
Adım 4 — 4. soru (Zeynep)
Zeynep kolisi 62 TL olan üründen alıyor. Zeynep satıcıya 3 tane 20 TL ve 1 tane 5 TL veriyor.
Toplam ücret:
\text{Toplam ücret} = 62\ \text{TL}
Ödenen miktar:
\text{Ödenen miktar} = 3 \times 20\ \text{TL} + 5\ \text{TL}
= 60\ \text{TL} + 5\ \text{TL}
= 65\ \text{TL}
Para üstü:
\text{Para üstü} = 65\ \text{TL} - 62\ \text{TL}
= 3\ \text{TL}
CEVAP:
- 10 TL
- 5 TL
- 25 TL
- 3 TL
TEMEL KAVRAMLAR:
1. Çarpma
- Tanım: Aynı sayının tekrarlı toplanmasıdır.
- Bu problemde: Birim fiyat ile miktarın çarpılması toplam ücreti verir.
2. Çıkarma
- Tanım: Bir miktardan başka bir miktarın alınmasıdır.
- Bu problemde: Verilen paradan toplam ücret çıkarılarak paraüstü bulunur.
SIK YAPILAN HATALAR:
Birim hatası
- Yanlış: Birim fiyatı miktarla toplamak (ör. 35 + 2).
- Doğru: Birim fiyatı miktarla çarpmak (35 × 2).
- Neden yanlış: Toplam ücret çarpma ile bulunur, toplama uygun değildir.
- Düzeltme: Önce çarpma yap, sonra ödenen paradan çıkar.
Başka soruların olursa sormaktan çekinme! 
Bu konuyla ilgili başka bir örnek ister misin?