ETKİNLİK
EN YAKIN YÜZLÜĞE YUVARLIYORUM
Aşağıdaki uygulama basamaklarını takip ederek etkinliği yapalım.
Malzemeler
9 adet A4 kağıdı
9 adet şeffaf dosya
Yapışkan bant
Kurşun kalem
Sarı ve pembe not kağıtları
Uygulama Basamakları
Öğretmenimizin rehberliğinde iki gruba ayrılalım.
İki gruptan birer arkadaşımızı grup temsilcisi seçelim.
Gruplardan birine sarı, diğerine pembe not kâğıtlarını verelim.
Boş A4 kâğıtlarının her birine “100, 200, 300, 400, 500, 600, 700, 800, 900” sayılarından birini yeterli büyüklükte yazalım. A4 kâğıtlarını şeffaf dosyalara koyalım. Şeffaf dosyaları yapışkan bantla tahtaya sabitleyebilme.
Grup temsilcileri önde olacak şekilde arka arkaya dizilerek bir sıra oluşturalım.
Sayışma ile oyuna hangi grubun başlayacağını belirleyelim.
Oyuna başlayacak grubun ilk üyesinden üç basamaklı bir sayı söylemesini sonra sıranın arkasına geçmesini isteyelim.
Diğer grubun ilk üyesinden söylenen sayıyı elindeki not kâğıdına yazmasını ve üzerinde yuvarlanabileceği yüzlüğün yazılı olduğu şeffaf dosyaya atmasını isteyelim.
Not kâğıdını poşet dosyaya koyan arkadaşımızın yeni bir sayı söylemesiyle oyun devam edelim.
Yeni temsilciler seçerek öğretmenimizin belirlediği süre boyunca etkinliğe devam edelim.
Tüm öğrenciler sırayla etkinliğe katıldıktan sonra grup temsilcilerinden şeffaf dosyalarındaki not kâğıtlarını kontrol etmesini isteyelim. Hatalı yapılan yuvarlamaları n öğretmenimizin rehberliğinde düzeltelim.
Etkinliğin her aşamasında arkadaşlarımıza saygılı davranıp olumlu iletişim dili kullanalım.
Değerlendirme
Sayıları en yakın yüzlüğe yuvarlamak için kullandığımız yöntemler nelerdir? Açıklayalım.
Doğal sayıları en yakın yüzlüğe yuvarlarken sayının hangi tam yüzlüğe daha yakın olduğunu belirlemek için onlar basamağı kuralı veya sayı doğrusu (mesafe) yöntemi kullanılır. Bu işlemde belirleyici olan basamak, sayının onlar basamağıdır (veya sayının son iki basamağının değeridir).
1. Onlar Basamağı Kuralı (Standart Yöntem)
Sayının onlar basamağındaki rakama bakılarak iki farklı duruma göre karar verilir:
Aşağı Yuvarlama (Kendi Yüzlüğünde Kalma):
Sayının onlar basamağındaki rakam 0, 1, 2, 3 veya 4 ise (yani son iki basamağı 01-49 aralığındaysa), sayı kendi yüzlüğüne yuvarlanır.
İşlem: Yüzler basamağındaki rakam aynı kalır, onlar ve birler basamağına 0 yazılır.
Örnek:638 sayısının onlar basamağında 3 vardır (3 < 5). Bu nedenle sayı 600’e yuvarlanır (638 \rightarrow 600).
Yukarı Yuvarlama (Bir Sonraki Yüzlüğe Geçme):
Sayının onlar basamağındaki rakam 5, 6, 7, 8 veya 9 ise (yani son iki basamağı 50-99 aralığındaysa), sayı bir sonraki yüzlüğe yuvarlanır.
İşlem: Yüzler basamağındaki rakam 1 artırılır, onlar ve birler basamağına 0 yazılır.
Örnek:762 sayısının onlar basamağında 6 vardır (6 \ge 5). Bu nedenle yüzler basamağı 1 artırılarak 800’e yuvarlanır (762 \rightarrow 800).
2. Sayı Doğrusu / Mesafe Yöntemi
Sayının hangi iki tam yüzlük arasında olduğu belirlenir (Örneğin 340 sayısı, 300 ile 400 arasındadır).
Sayının bu iki yüzlükten hangisine olan uzaklığının daha az olduğuna bakılır (340’ın 300’e uzaklığı 40 birim, 400’e uzaklığı 60 birimdir; dolayısıyla 300’e daha yakındır).
Tam ortadaki durum (50 ile bitenler): Sayı tam ortada kaldığında (250, 650 gibi), matematiksel kural gereği daima büyük olan (üst) yüzlüğe yuvarlanır.
Pratik İpucu:
Yüzlüğe yuvarlama yaparken birler basamağındaki rakamın ne olduğu sonucu doğrudan etkilemez; her zaman öncelikli olarak onlar basamağına bakılır.
SIK YAPILAN HATALAR:
Hatalı Yaklaşım: Yüzlüğe yuvarlarken onlar basamağı yerine birler basamağındaki rakama göre karar vermek (Örneğin, 449 sayısının birler basamağındaki 9’a aldanıp yukarı yuvarlamak).
Doğru Yaklaşım:449 sayısının onlar basamağında 4 rakamı bulunduğu için sayı yukarı değil, kendi yüzlüğü olan 400’e yuvarlanır (449 \rightarrow 400).
Bu konuyu iyice pekiştirmek için 649 ve 650 sayılarını birlikte en yakın yüzlüğe yuvarlayalım mı?