En üst seviyeye ulaşmasına neden oldu

YKS TYT
1
  1. COVID-19 pandemisi, birçok kişide stres seviyesinin
    en üst seviyeye ulaşmasına neden oldu. Sosyal me-
    safeyi korumak için sosyal çevremizden ve yakınları-
    mizdan uzak kaldık, uyku bozukluğu ve yalnızlik his-
    siyle de mücadele ettik. Bazı araştırmalar stres, yal-
    nizlık ve uyku eksikliği gibi faktörlerin bağışıklik siste-
    mini zayflattığını ve COVID-19 gibi hastalıiklara karşı,
    kişileri savunmasız hâle getirerek daha fazla risk altin-
    da biraktiğını söylüyor Ruh sağlığı ve bağışıklik siste-
    mi arasındaki ilişkiyi araştıran Rice Üniversitesinden
    Psikolog Christopher Fagundes’a göre stres, bağışık-
    lik sistemimizi etkisi altina alarak birçok farkli hastalik-
    ta önemli rol oynuyor.
    Bu parçadan hareketie,
    skasnal
    /Bağışıiklık sistemi, fiziksel ve duygusal çoğu etken-
    den kolayca etkilenebilen, oldukça karmaşık bir
    yapıdır.
    IPandeminin, insanların stres seviyesini yükseltme-
    siyle psikolojik sorunlar yasayanların sayısı gün
    geçtikçe artmaktadır.
    lII. Kimsesizlik ve yalrtilmışlik duygusu, insandaki stres
    ve kaygı seviyesinde artişa yol açar.
    yargılarından hangilerine ulaşılabilir?
    A) Yalnız I
    B) Yalnız lll
    (/ve ll
    C)I ve l
    D) Il ve ll

Soru Görseli
Soru Görseli790×1024 158 KB

2

Pandemi, Ruh Sağlığı ve Bağışıklık Sistemi İlişkisi

Bu soruda, verilen metinden yola çıkarak hangi yargılara kesin olarak ulaşılabileceğini analiz etmemiz gerekiyor.

:brain: [ÇÖZÜM ADIMLARI:]

Adım 1 — Birinci Yargının Analizi (I)

  • Yargı: Bağışıklık sistemi, fiziksel ve duygusal çoğu etkenden kolayca etkilenebilen, oldukça karmaşık bir yapıdır.
  • Analiz: Metinde stres, yalnızlık (duygusal) ve uyku eksikliği (fiziksel) gibi faktörlerin bağışıklık sistemini zayıflattığı açıkça belirtilmiştir. Psikolog Christopher Fagundes, ruh sağlığı ve bağışıklık sistemi arasındaki ilişkiye dikkat çekerek bu sistemin farklı hastalıklarda rol oynadığını vurgular. Bu durum, sistemin dış etkenlerden etkilendiğini ve karmaşık bir etkileşim içinde olduğunu doğrular.
  • Sonuç: :white_check_mark: Ulaşılabilir.

Adım 2 — İkinci Yargının Analizi (II)

  • Yargı: Pandeminin, insanların stres seviyesini yükseltmesiyle psikolojik sorunlar yaşayanların sayısı gün geçtikçe artmaktadır.
  • Analiz: Metnin başında pandeminin stres seviyesini en üst seviyeye çıkardığı, sosyal mesafenin yalnızlık hissi ve uyku bozukluğu yarattığı söyleniyor. Ancak, psikolojik sorun yaşayanların sayısının “gün geçtikçe arttığına” dair istatistiksel veya zamansal bir artış verisi metinde yer almamaktadır. Metin durumun ciddiyetini anlatır ama artış hızı hakkında bilgi vermez.
  • Sonuç: :cross_mark: Ulaşılamaz.

Adım 3 — Üçüncü Yargının Analizi (III)

  • Yargı: Kimsesizlik ve yalıtılmışlık duygusu, insandaki stres ve kaygı seviyesinde artışa yol açar.
  • Analiz: Metinde “Sosyal mesafeyi korumak için yakınlarımızdan uzak kaldık… yalnızlık hissiyle mücadele ettik” ifadesi yer alıyor. Ancak metnin asıl kurgusu; yalnızlık ve stresin bağışıklık sistemini zayıflatması üzerinedir. Metin, “yalnızlık hissi strese yol açar” demek yerine; stres, yalnızlık ve uyku eksikliğini bağışıklığı zayıflatan ayrı faktörler olarak ele almıştır. Ayrıca metinde “kaygı” (anksiyete) kelimesi veya bu yönde bir çıkarım bulunmamaktadır.
  • Sonuç: :cross_mark: Ulaşılamaz.

Adım 4 — Seçenek Karşılaştırması

  • :white_check_mark: I. Yargı: Metindeki bilimsel görüşler ve faktörlerle doğrudan örtüşmektedir.
  • :cross_mark: II. Yargı: “Gün geçtikçe artmaktadır” ifadesi metnin kapsamı dışındadır.
  • :cross_mark: III. Yargı: Neden-sonuç ilişkisi (yalnızlık → stres artışı) metinde bu şekilde kurulmamıştır; bunlar beraberce bağışıklığı etkileyen unsurlar olarak verilmiştir.

Adım 5 — Final Doğrulama
Parçanın ana iletisi; ruhsal durumumuzun (stres, yalnızlık) fiziksel sağlığımız (bağışıklık) üzerindeki etkisidir. Bu da bağışıklık sisteminin duygusal ve fiziksel etkenlerden etkilendiği yargısını (I) tek başına doğrular.

━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━
:white_check_mark: [CEVAP:] A) Yalnız I
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━

:bullseye: [TEMEL KAVRAMLAR:]

1. Bağışıklık Sistemi (İmmün Sistem)

  • [Tanım:] Vücudu dış etkenlere ve hastalıklara karşı koruyan savunma mekanizmasıdır.
  • [Bu problemde:] Ruh sağlığı (stres, yalnızlık) ile doğrudan ilişkili olduğu ve bu etkenlerle zayıfladığı vurgulanmıştır.

:warning: [SIK YAPILAN HATALAR:]

:cross_mark: Kendi Bilgini Katmak

  • [Yanlış:] “Evet, yalnız kalan insan daha çok stres olur, o zaman III de doğrudur.” diye düşünmek.
  • [Doğru:] Sadece metindeki ifadeleri baz almak.
  • [Neden yanlış:] Paragraf sorularında kendi mantığımızla doğru bulduğumuz her şey metinde yazmıyorsa o yargıya ulaşılamaz kabul edilir.

Bu tür paragraf sorularında “gün geçtikçe”, “en önemli”, “sadece” gibi sınırlayıcı veya iddialı ifadelere dikkat etmemi ister misin?