En güzel anılarımı saklayan bu kahve de zamanın getirdiği değişimden payını almıştı

LGS
1
  1. Ortaköy’de kıyıdaki caminin hemen yanıbaşında bir kahve vardı. Bu kahve, bir
    zamanlar sevincimdi benim. Okuldan önceki ilk durağım, ilk okulumdu. Bildiğim mekânların en alımlısıydı. Bir yel gibi geçerdim Dereboyunu, biran önce oturmak için
    II III
    tahta iskemleye. En güzel anılarımı saklayan bu kahve de zamanın getirdiği değişimden payını almıştı.
    Bu parçadaki numaralanmış sözcüklerden hangisinin yazımı doğrudur?
    A) I
    B) II
    C) III
    D) IV
  2. (I) Babamızın atlarına bakıcılık yapan Dadaruh yaşlı bir adamdı ve biz, atları çok sevdiğimiz için sabahleyin erkenden Dadaruh’un yanına koşuyorduk. (II) Dadaruh’la beraber atları suya götürmek, atların çıplak sırtlarına binmek bizim için doyulmaz bir zevkti. (III) Hasan korktuğundan tek başına ata binemez, Dadaruh onu önüne alırdı. (IV) Torbalara arpa koymak, otları yemliklere yerleştirmek, ahırı süpürmek, gübreleri kaldırmak en eğlenceli oyundan bile daha çok hoşumuza giderdi.
    Bu parçadaki numaralanmış cümlelerin hangilerinde virgül aynı işlevde kullanılmıştır?
    A) I ve II
    B) I ve III
    C) II ve IV
    D) III ve IV

Ortaköy'de kıyıdaki caminin hemen yanıbaşında bir kahve vardı.
Ortaköy'de kıyıdaki caminin hemen yanıbaşında bir kahve vardı.1024×768 108 KB

2

Türkçe Yazım Kuralları ve Noktalama İşaretleri Analizi

:light_bulb: KULLANILAN FORMÜL / KURAL: Türk Dil Kurumuna (TDK) göre bağlaç olan “da / de” her zaman ayrı yazılır; virgül ise birbiri ardınca sıralanan eş görevli sözcük ve sözcük gruplarını ayırmak veya sıralı cümleleri bağlamak gibi belirli kurallarla kullanılır.

:brain: ÇÖZÜM VE SEÇENEK ANALİZİ

19. Soru: Yazım Kuralları Analizi

  • I. yanıbaşında: “Yan” sözcüğüyle kurulan ikileme ve kalıplaşmamış söz öbekleri ayrı yazılır. Doğrusu “yanı başında” olmalıdır (Yazımı yanlıştır).
  • II. Dereboyunu: Özel ad olan ve bir semt/caddeyi niteleyen bu sözcükte çekim eki kesme işaretiyle ayrılmalıdır. Doğrusu “Dereboyu’nu” olmalıdır (Yazımı yanlıştır).
  • III. biran: “Bir” ve “an” sözcükleri birleşik kelime oluşturmaz, her zaman ayrı yazılır. Doğrusu “bir an” olmalıdır (Yazımı yanlıştır).
  • IV. kahve de: Cümleye örtülü anlam katan ve cümleden çıkarıldığında anlamın ana yapısını bozmayan “-de” bağlaçtır; ayrı yazılarak doğru kullanılmıştır.

:white_check_mark: 19. SORUNUN CEVABI: D) IV (Bağlaç olan “de” ayrı yazılmıştır)

20. Soru: Virgülün İşlevleri Analizi

  • (I) Cümle: “…ve biz, atları çok sevdiğimiz için…” ifadesinde virgül, yüklemden uzak düşmüş olan özneyi belirtmek/vurgulamak için kullanılmıştır.
  • (II) Cümle: “…suya götürmek, atların çıplak sırtlarına binmek…” ifadesinde virgül, art arda sıralanan eş görevli söz öbeklerini (isim-fiil gruplarını) ayırmak için kullanılmıştır.
  • (III) Cümle: “…ata binemez, Dadaruh onu önüne alırdı.” ifadesinde virgül, bağımsız iki yüklemi birbirine bağlayarak sıralı cümleleri ayırmak için kullanılmıştır.
  • (IV) Cümle: “…arpa koymak, otları yemliklere yerleştirmek, ahırı süpürmek, gübreleri kaldırmak…” ifadesinde virgül, art arda gelen eş görevli söz öbeklerini (isim-fiil gruplarını) ayırmak için kullanılmıştır.

Bu doğrultuda II ve IV numaralı cümlelerde virgül aynı işlevde (eş görevli sözcük öbeklerini ayırma) kullanılmıştır.

:white_check_mark: 20. SORUNUN CEVABI: C) II ve IV

:warning: SINAV NOTU / PÜF NOKTASI: Noktalama sorularında virgülün “özneyi ayırma”, “sıralı cümleleri ayırma” ve “eş görevli ögeleri ayırma” işlevleri ÖSYM ve MEB sınavlarında en çok sorgulanan üç temel ayrımdır. Eylemsi eki almış kelimeler peş peşe diziliyorsa (örneğin -mak, -mek), orada her zaman eş görevli söz öbeği ayrımı vardır.