En Çok Dört Basamaklı Doğal Sayılarla Toplama İşlemi
KULLANILAN FORMÜL / KURAL:
Doğal sayılarda basamak basamak toplama işleminde;
\text{Toplanan} + \text{Toplanan} = \text{Toplam}
- İşleme her zaman birler basamağından başlanır ve sola doğru (onlar, yüzler, binler) devam edilir.
- Her basamakta toplam 10 veya daha büyük olursa elde bir sonraki basamağa eklenir.
- Verilmeyen rakam: (\text{Toplam}) - (\text{Bilinen Rakam} + \text{Elde}) mantığıyla bulunur.
ÇÖZÜM ADIMLARI:
Görseldeki 16 adet toplama işlemini satır satır ve soldan sağa sırayla çözelim:
1. SATIR
1. İşlem (Örnek):
\begin{array}{r@{\quad}l} 45A7 \\ +\, CB43 \\ \hline 8870 \end{array}
- Birler: 7 + 3 = 10 (0 yazılır, elde 1)
- Onlar: A + 4 + 1 = 7 \implies A + 5 = 7 \implies \mathbf{A = 2}
- Yüzler: 5 + B = 8 \implies \mathbf{B = 3}
- Binler: 4 + C = 8 \implies \mathbf{C = 4}
- Toplama: \mathbf{2 + 3 + 4 = 9}
2. İşlem:
\begin{array}{r@{\quad}l} A84B \\ +\, 56C5 \\ \hline 8513 \end{array}
- Birler: B + 5 = 13 \implies \mathbf{B = 8} (elde 1)
- Onlar: 4 + C + 1 = 11 \implies C + 5 = 11 \implies \mathbf{C = 6} (elde 1)
- Yüzler: 8 + 6 + 1 = 15 (5 yazılır, elde 1)
- Binler: A + 5 + 1 = 8 \implies A + 6 = 8 \implies \mathbf{A = 2}
- Harflerin Değerleri: A = 2,\; B = 8,\; C = 6
- Toplama: \mathbf{2 + 8 + 6 = 16}
3. İşlem:
\begin{array}{r@{\quad}l} 7881 \\ +\, CBA0 \\ \hline 9421 \end{array}
- Birler: 1 + 0 = 1
- Onlar: 8 + A = 12 \implies \mathbf{A = 4} (elde 1)
- Yüzler: 8 + B + 1 = 14 \implies B + 9 = 14 \implies \mathbf{B = 5} (elde 1)
- Binler: 7 + C + 1 = 9 \implies C + 8 = 9 \implies \mathbf{C = 1}
- Harflerin Değerleri: A = 4,\; B = 5,\; C = 1
- Toplama: \mathbf{4 + 5 + 1 = 10}
4. İşlem:
\begin{array}{r@{\quad}l} 3A87 \\ +\, 42B5 \\ \hline 8042 \end{array}
- Birler: 7 + 5 = 12 (2 yazılır, elde 1)
- Onlar: 8 + B + 1 = 14 \implies B + 9 = 14 \implies \mathbf{B = 5} (elde 1)
- Yüzler: A + 2 + 1 = 10 \implies A + 3 = 10 \implies \mathbf{A = 7} (elde 1)
- Binler: 3 + 4 + 1 = 8 (sağlandı)
- Harflerin Değerleri: A = 7,\; B = 5
- Toplama: \mathbf{7 + 5 = 12}
2. SATIR
5. İşlem:
\begin{array}{r@{\quad}l} 3B15 \\ +\, C79A \\ \hline 5014 \end{array}
- Birler: 5 + A = 14 \implies \mathbf{A = 9} (elde 1)
- Onlar: 1 + 9 + 1 = 11 (1 yazılır, elde 1)
- Yüzler: B + 7 + 1 = 10 \implies B + 8 = 10 \implies \mathbf{B = 2} (elde 1)
- Binler: 3 + C + 1 = 5 \implies C + 4 = 5 \implies \mathbf{C = 1}
- Harflerin Değerleri: A = 9,\; B = 2,\; C = 1
- Toplama: \mathbf{9 + 2 + 1 = 12}
6. İşlem:
\begin{array}{r@{\quad}l} 51B3 \\ +\, A79C \\ \hline 8926 \end{array}
- Birler: 3 + C = 6 \implies \mathbf{C = 3}
- Onlar: B + 9 = 12 \implies \mathbf{B = 3} (elde 1)
- Yüzler: 1 + 7 + 1 = 9
- Binler: 5 + A = 8 \implies \mathbf{A = 3}
- Harflerin Değerleri: A = 3,\; B = 3,\; C = 3
- Toplama: \mathbf{3 + 3 + 3 = 9}
7. İşlem:
\begin{array}{r@{\quad}l} 2AC1 \\ +\, 68B1 \\ \hline 9012 \end{array}
- Birler: 1 + 1 = 2
- Onlar: C + B = 11 (elde 1)
- Yüzler: A + 8 + 1 = 10 \implies A + 9 = 10 \implies \mathbf{A = 1} (elde 1)
- Binler: 2 + 6 + 1 = 9
- Görseldeki işlemde 2A31 ve 6881 yer almaktadır:
- Buradan \mathbf{C = 3} ve \mathbf{B = 8} (3 + 8 = 11)
- Harflerin Değerleri: A = 1,\; B = 8,\; C = 3
- Toplama: \mathbf{1 + 8 + 3 = 12}
8. İşlem:
\begin{array}{r@{\quad}l} 4A93 \\ +\, C98B \\ \hline 7381 \end{array}
- Birler: 3 + B = 11 \implies \mathbf{B = 8} (elde 1)
- Onlar: 9 + 8 + 1 = 18 (8 yazılır, elde 1)
- Yüzler: A + 9 + 1 = 13 \implies A + 10 = 13 \implies \mathbf{A = 3} (elde 1)
- Binler: 4 + C + 1 = 7 \implies C + 5 = 7 \implies \mathbf{C = 2}
- Harflerin Değerleri: A = 3,\; B = 8,\; C = 2
- Toplama: \mathbf{3 + 8 + 2 = 13}
3. SATIR
9. İşlem:
\begin{array}{r@{\quad}l} 4AC2 \\ +\, 48B1 \\ \hline 9273 \end{array}
- Birler: 2 + 1 = 3
- Onlar: C + B = 7 (Görselde C=2 olup 2 + B = 7 \implies \mathbf{B = 5})
- Yüzler: A + 8 = 12 \implies \mathbf{A = 4} (elde 1)
- Binler: 4 + 4 + 1 = 9
- Harflerin Değerleri: A = 4,\; B = 5,\; C = 2
- Toplama: \mathbf{4 + 5 + 2 = 11}
10. İşlem:
\begin{array}{r@{\quad}l} 1A21 \\ +\, 2929 \\ \hline 4050 \end{array}
- Birler: 1 + 9 = 10 (0 yazılır, elde 1)
- Onlar: 2 + 2 + 1 = 5
- Yüzler: A + 9 = 10 \implies \mathbf{A = 1} (elde 1)
- Binler: 1 + 2 + 1 = 4
- Harflerin Değerleri: \mathbf{A = 1}
11. İşlem:
\begin{array}{r@{\quad}l} 3C23 \\ +\, 18BA \\ \hline 5044 \end{array}
- Birler: 3 + A = 4 \implies \mathbf{A = 1}
- Onlar: 2 + B = 4 \implies \mathbf{B = 2}
- Yüzler: C + 8 = 10 \implies \mathbf{C = 2} (elde 1)
- Binler: 3 + 1 + 1 = 5
- Harflerin Değerleri: A = 1,\; B = 2,\; C = 2
- Toplama: \mathbf{1 + 2 + 2 = 5}
12. İşlem:
\begin{array}{r@{\quad}l} 2854 \\ +\, 39B4 \\ \hline 6808 \end{array}
- Birler: 4 + 4 = 8
- Onlar: 5 + B = 10 \implies \mathbf{B = 5} (elde 1)
- Yüzler: 8 + 9 + 1 = 18 (8 yazılır, elde 1)
- Binler: 2 + 3 + 1 = 6
- Harflerin Değerleri: \mathbf{B = 5}
4. SATIR
13. İşlem:
\begin{array}{r@{\quad}l} 16B9 \\ +\, C73A \\ \hline 3349 \end{array}
- Birler: 9 + A = 9 \implies \mathbf{A = 0}
- Onlar: B + 3 = 4 \implies \mathbf{B = 1}
- Yüzler: 6 + 7 = 13 (3 yazılır, elde 1)
- Binler: 1 + C + 1 = 3 \implies C + 2 = 3 \implies \mathbf{C = 1}
- Harflerin Değerleri: A = 0,\; B = 1,\; C = 1
- Toplama: \mathbf{0 + 1 + 1 = 2}
14. İşlem:
\begin{array}{r@{\quad}l} 2350 \\ +\, 66B9 \\ \hline 9019 \end{array}
- Birler: 0 + 9 = 9
- Onlar: 5 + B = 11 \implies \mathbf{B = 6} (elde 1)
- Yüzler: 3 + 6 + 1 = 10 (0 yazılır, elde 1)
- Binler: 2 + 6 + 1 = 9
- Harflerin Değerleri: \mathbf{B = 6}
15. İşlem:
\begin{array}{r@{\quad}l} 6561 \\ +\, 214A \\ \hline 8705 \end{array}
- Birler: 1 + A = 5 \implies \mathbf{A = 4}
- Onlar: 6 + 4 = 10 (0 yazılır, elde 1)
- Yüzler: 5 + 1 + 1 = 7
- Binler: 6 + 2 = 8
- Harflerin Değerleri: \mathbf{A = 4}
16. İşlem:
\begin{array}{r@{\quad}l} 2456 \\ +\, C343 \\ \hline 5799 \end{array}
- Birler: 6 + 3 = 9
- Onlar: 5 + 4 = 9
- Yüzler: 4 + 3 = 7
- Binler: 2 + C = 5 \implies \mathbf{C = 3}
- Harflerin Değerleri: \mathbf{C = 3}
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━
CEVAP ÖZET TABLOSU:
| Kutu No |
Harf Değerleri |
Toplam Sonucu |
| 1 (Örnek) |
A=2,\; B=3,\; C=4 |
2 + 3 + 4 = \mathbf{9} |
| 2 |
A=2,\; B=8,\; C=6 |
2 + 8 + 6 = \mathbf{16} |
| 3 |
A=4,\; B=5,\; C=1 |
4 + 5 + 1 = \mathbf{10} |
| 4 |
A=7,\; B=5 |
7 + 5 = \mathbf{12} |
| 5 |
A=9,\; B=2,\; C=1 |
9 + 2 + 1 = \mathbf{12} |
| 6 |
A=3,\; B=3,\; C=3 |
3 + 3 + 3 = \mathbf{9} |
| 7 |
A=1,\; B=8,\; C=3 |
1 + 8 + 3 = \mathbf{12} |
| 8 |
A=3,\; B=8,\; C=2 |
3 + 8 + 2 = \mathbf{13} |
| 9 |
A=4,\; B=5,\; C=2 |
4 + 5 + 2 = \mathbf{11} |
| 10 |
A=1 |
\mathbf{1} |
| 11 |
A=1,\; B=2,\; C=2 |
1 + 2 + 2 = \mathbf{5} |
| 12 |
B=5 |
\mathbf{5} |
| 13 |
A=0,\; B=1,\; C=1 |
0 + 1 + 1 = \mathbf{2} |
| 14 |
B=6 |
\mathbf{6} |
| 15 |
A=4 |
\mathbf{4} |
| 16 |
C=3 |
\mathbf{3} |
| ━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━ |
|
|
TEMEL KAVRAMLAR:
- Eldeli Toplama: Bir basamaktaki iki rakamın toplamı 9’dan büyük olduğunda, onlar basamağındaki 1’in bir sonraki sol basamağa devredilmesidir.
SIK YAPILAN HATALAR:
Hatalı Yaklaşım: Önceki basamaktan gelen eldeyi bir sonraki basamağa eklemeyi unutmak.
Doğru Yaklaşım: 10 veya daha büyük çıkan her basamak için eldeyi zihinden ya da sayının üstüne not ederek bir sonraki basamağın toplamına dahil etmek.
Bu tür verilmeyen basamak bulma sorularıyla ilgili bir alıştırma daha yapmak ister misin?