EN ÇOK DÖRT BASAMAKLI DOĞAL SAYILARLA TOPLAMA İŞLEMİ
Aşağıda verilen toplama işlemlerinde harflere gelecek olan rakamları bulalım. Bu rakamları örnekteki gibi toplayalım.
45A7
+ C B 43
-----
8870
2349
2 C 5 A
+ 56 B 5
-----
8513
7881
+ C B A 0
-----
9421
3 C 2 A
+ 42 B 5
-----
8042
3 B 15
+ C 7 9 A
-----
5014
51 B 3
+ A 7 9 C
-----
8926
68 B 1
+ 2 C 9 A
-----
9012
4 A 93
+ C 98 B
-----
7381
4 C 5 A
+ 48 B 1
-----
9273
2929
+ C1 B A
-----
4050
3 C 2 3
+ 18 B A
-----
5044
39 B 4
-----
6808
16 B 9
+ C 7 3 A
-----
3349
66 B 9
+ 2 C 2 A
-----
9019
C5 B 2
+ 214 A
-----
8705
2 B 5 A
+ C 3 4 3
-----
5799
4. Sınıf Matematik
4. Sınıf Doğal Sayılarla Toplama İşleminde Verilmeyen Rakamları Bulma
KULLANILAN FORMÜL / KURAL:
Doğal sayılarda toplama işlemi birler basamağından başlanarak sola doğru yapılır:
\text{Toplanan} + \text{Toplanan} = \text{Toplam}
- Bir basamakta iki rakamın toplamı 9’dan büyükse elde bir sonraki (solundaki) basamağa aktarılır.
- Bilinmeyen rakam bulunurken, basamaktaki işlemden yararlanılır: \text{Bilinmeyen} = \text{Basamak Sonucu} - \text{Bilinen Rakam} - \text{Varsa Elde}.
ÇÖZÜM ADIMLARI:
Sol Sütundaki İşlemler
1. İşlem (Örnek):
\begin{array}{r@{\quad}l} 45A7 \\ +\; CB43 \\ \hline 8870 \end{array}
- Birler: 7 + 3 = 10 (0 yazıldı, elde 1).
- Onlar: A + 4 + 1 = 7 \implies A = 2.
- Yüzler: 5 + B = 8 \implies B = 3.
- Binler: 4 + C = 8 \implies C = 4.
- Toplam: A + B + C = 2 + 3 + 4 = 9
2. İşlem:
\begin{array}{r@{\quad}l} 2C5A \\ +\; 56B5 \\ \hline 8513 \end{array}
- Birler: A + 5 = 13 \implies A = 8 (elde 1).
- Onlar: 5 + B + 1 = 11 \implies B + 6 = 11 \implies B = 5 (elde 1).
- Yüzler: C + 6 + 1 = 15 \implies C + 7 = 15 \implies C = 8 (elde 1).
- Binler: 2 + 5 + 1 = 8 (sağlar).
- Toplam: A + B + C = 8 + 5 + 8 = 21
3. İşlem:
\begin{array}{r@{\quad}l} 7881 \\ +\; CBA0 \\ \hline 9421 \end{array}
- Birler: 1 + 0 = 1.
- Onlar: 8 + A = 12 \implies A = 4 (elde 1).
- Yüzler: 8 + B + 1 = 14 \implies B + 9 = 14 \implies B = 5 (elde 1).
- Binler: 7 + C + 1 = 9 \implies C + 8 = 9 \implies C = 1.
- Toplam: A + B + C = 4 + 5 + 1 = 10
4. İşlem:
\begin{array}{r@{\quad}l} 3C2A \\ +\; 42B5 \\ \hline 8042 \end{array}
- Birler: A + 5 = 12 \implies A = 7 (elde 1).
- Onlar: 2 + B + 1 = 4 \implies B = 1.
- Yüzler: C + 2 = 10 \implies C = 8 (elde 1).
- Binler: 3 + 4 + 1 = 8 (sağlar).
- Toplam: A + B + C = 7 + 1 + 8 = 16
5. İşlem:
\begin{array}{r@{\quad}l} 3B15 \\ +\; C79A \\ \hline 5014 \end{array}
- Birler: 5 + A = 14 \implies A = 9 (elde 1).
- Onlar: 1 + 9 + 1 = 11 (1 yazıldı, elde 1).
- Yüzler: B + 7 + 1 = 10 \implies B + 8 = 10 \implies B = 2 (elde 1).
- Binler: 3 + C + 1 = 5 \implies C = 1.
- Toplam: A + B + C = 9 + 2 + 1 = 12
6. İşlem:
\begin{array}{r@{\quad}l} 51B3 \\ +\; A79C \\ \hline 8926 \end{array}
- Birler: 3 + C = 6 \implies C = 3.
- Onlar: B + 9 = 12 \implies B = 3 (elde 1).
- Yüzler: 1 + 7 + 1 = 9 (sağlar).
- Binler: 5 + A = 8 \implies A = 3.
- Toplam: A + B + C = 3 + 3 + 3 = 9
7. İşlem:
\begin{array}{r@{\quad}l} 68B1 \\ +\; 2C9A \\ \hline 9012 \end{array}
- Birler: 1 + A = 2 \implies A = 1.
- Onlar: B + 9 = 11 \implies B = 2 (elde 1).
- Yüzler: 8 + C + 1 = 10 \implies C + 9 = 10 \implies C = 1 (elde 1).
- Binler: 6 + 2 + 1 = 9 (sağlar).
- Toplam: A + B + C = 1 + 2 + 1 = 4
8. İşlem:
\begin{array}{r@{\quad}l} C5B2 \\ +\; 214A \\ \hline 8705 \end{array}
- Birler: 2 + A = 5 \implies A = 3.
- Onlar: B + 4 = 10 \implies B = 6 (elde 1).
- Yüzler: 5 + 1 + 1 = 7 (sağlar).
- Binler: C + 2 = 8 \implies C = 6.
- Toplam: A + B + C = 3 + 6 + 6 = 15
Sağ Sütundaki İşlemler
1. İşlem:
\begin{array}{r@{\quad}l} 4A93 \\ +\; C98B \\ \hline 7381 \end{array}
- Birler: 3 + B = 11 \implies B = 8 (elde 1).
- Onlar: 9 + 8 + 1 = 18 (8 yazıldı, elde 1).
- Yüzler: A + 9 + 1 = 13 \implies A + 10 = 13 \implies A = 3 (elde 1).
- Binler: 4 + C + 1 = 7 \implies C = 2.
- Toplam: A + B + C = 3 + 8 + 2 = 13
2. İşlem:
\begin{array}{r@{\quad}l} 4C5A \\ +\; 48B1 \\ \hline 9273 \end{array}
- Birler: A + 1 = 3 \implies A = 2.
- Onlar: 5 + B = 7 \implies B = 2.
- Yüzler: C + 8 = 12 \implies C = 4 (elde 1).
- Binler: 4 + 4 + 1 = 9 (sağlar).
- Toplam: A + B + C = 2 + 2 + 4 = 8
3. İşlem:
\begin{array}{r@{\quad}l} 2929 \\ +\; C1BA \\ \hline 4050 \end{array}
- Birler: 9 + A = 10 \implies A = 1 (elde 1).
- Onlar: 2 + B + 1 = 5 \implies B = 2.
- Yüzler: 9 + 1 = 10 (0 yazıldı, elde 1).
- Binler: 2 + C + 1 = 4 \implies C = 1.
- Toplam: A + B + C = 1 + 2 + 1 = 4
4. İşlem:
\begin{array}{r@{\quad}l} 3C23 \\ +\; 18BA \\ \hline 5044 \end{array}
- Birler: 3 + A = 4 \implies A = 1.
- Onlar: 2 + B = 4 \implies B = 2.
- Yüzler: C + 8 = 10 \implies C = 2 (elde 1).
- Binler: 3 + 1 + 1 = 5 (sağlar).
- Toplam: A + B + C = 1 + 2 + 2 = 5
5. İşlem:
\begin{array}{r@{\quad}l} 2A54 \\ +\; 39B4 \\ \hline 6808 \end{array}
- Birler: 4 + 4 = 8.
- Onlar: 5 + B = 10 \implies B = 5 (elde 1).
- Yüzler: A + 9 + 1 = 18 \implies A = 8 (elde 1).
- Binler: 2 + 3 + 1 = 6 (sağlar).
- Toplam: A + B = 8 + 5 = 13
6. İşlem:
\begin{array}{r@{\quad}l} 16B9 \\ +\; C73A \\ \hline 3349 \end{array}
- Birler: 9 + A = 9 \implies A = 0.
- Onlar: B + 3 = 4 \implies B = 1.
- Yüzler: 6 + 7 = 13 (3 yazıldı, elde 1).
- Binler: 1 + C + 1 = 3 \implies C = 1.
- Toplam: A + B + C = 0 + 1 + 1 = 2
7. İşlem:
\begin{array}{r@{\quad}l} 66B9 \\ +\; 2C2A \\ \hline 9019 \end{array}
- Birler: 9 + A = 9 \implies A = 0.
- Onlar: B + 2 = 11 \implies B = 9 (elde 1).
- Yüzler: 6 + C + 1 = 10 \implies C = 3 (elde 1).
- Binler: 6 + 2 + 1 = 9 (sağlar).
- Toplam: A + B + C = 0 + 9 + 3 = 12
8. İşlem:
\begin{array}{r@{\quad}l} 2B5A \\ +\; C343 \\ \hline 5799 \end{array}
- Birler: A + 3 = 9 \implies A = 6.
- Onlar: 5 + 4 = 9.
- Yüzler: B + 3 = 7 \implies B = 4.
- Binler: 2 + C = 5 \implies C = 3.
- Toplam: A + B + C = 6 + 4 + 3 = 13
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━
CEVAP ÖZET TABLOSU:
| No | Sol Sütun Toplamı | Sağ Sütun Toplamı |
|---|---|---|
| 1 | A+B+C = \mathbf{9} (Örnek) | A+B+C = \mathbf{13} |
| 2 | A+B+C = \mathbf{21} | A+B+C = \mathbf{8} |
| 3 | A+B+C = \mathbf{10} | A+B+C = \mathbf{4} |
| 4 | A+B+C = \mathbf{16} | A+B+C = \mathbf{5} |
| 5 | A+B+C = \mathbf{12} | A+B = \mathbf{13} |
| 6 | A+B+C = \mathbf{9} | A+B+C = \mathbf{2} |
| 7 | A+B+C = \mathbf{4} | A+B+C = \mathbf{12} |
| 8 | A+B+C = \mathbf{15} | A+B+C = \mathbf{13} |
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━
TEMEL KAVRAMLAR:
- Eldeli Toplama: Bir basamakta elde edilen onlar basamağındaki değerin bir sonraki basamağa eklenmesidir.
- Ters İşlem: Toplama işleminde toplananlardan birini bulmak için toplamdan diğer toplanan çıkarılır.
SIK YAPILAN HATALAR:
Hatalı Yaklaşım: Eldeyi bir sonraki basamağa eklemeyi unutup doğrudan basamaktaki rakamları çıkarmak.
Doğru Yaklaşım: Her basamağı çözerken bir önceki basamaktan elde gelip gelmediğini kontrol etmek ve sonraki basamağa eldenin geçip geçmediğini belirlemek.
Benzer bir toplama işleminde verilmeyeni bulma alıştırması çözmek ister misin?
