Emddmgdmgd

YKS TYT
1

20250504_104341
20250504_104341720×540 24.1 KB

2

Merhaba Jelibon_kız, paylaşmış olduğunuz sorunun çözümüne yardımcı olabilirim. Aşağıda detaylı bir analiz ve doğru cevaba ulaşmak için gerekli olan adımları inceleyebilirsiniz.

26. Sorunun Çözümü ve Doğru Cevap Analizi

Soruda Verilen Bilgiler

  1. X molekülünün elektron dizilimi görselde belirtilmiş.
  2. Molekül hakkında verilen ifadelerden yanlış olanı soruluyor.

Sorunun Detaylı Analizi

Elektron dizilimine bakıldığında, X bileşiğinin geometrisi ve bağ türleri şu önemli noktaları içeriyor:

  • Sigma (σ) ve pi (π) bağlarının sayısı:
    X molekülünde 3 adet sigma bağı ve 2 adet pi bağı olduğu grafikten anlaşılabilir. Sigma bağları tek bağların oluşumunda, pi bağları ise çift bağların yapısında yer alır.

  • Molekülün VSEPR Modeli:
    VSEPR (Valence Shell Electron Pair Repulsion) teorisi kullanılarak elektron çiftlerinin birbirlerini nasıl ittiği anlaşılabilir. Bu, molekülün AX2 tipinde olduğunu gösterir ki bu da çizgisel geometri anlamına gelir.

  • Cis-Trans İzomeri:
    X molekülü, çift bağ içeren bir yapı olduğundan cis-trans izomerleme özellikleri gösterir; bu kimyasal bilimlerde önemli bir konudur.

  • Bağların Türü:
    Molekülün çift bağlar içerdiği ve sp-sp ya da sp-p orbital örtüşmesiyle bağların oluştuğu ifade edilebilir. Ayrıca elektronegatiflik farkını analiz ederek bağların daha güçlü olup olmadığı tahmin edilebilir.

Şıkları İnceleyelim

A) Molekülde 3 tane sigma, 2 tane pi bağı vardır.

  • Bu ifade doğrudur. Molekülün analizinden bu sonuç çıkmaktadır.

B) VSEPR gösterimi AX2’dir.

  • Bu ifade de doğrudur, çünkü X molekülü eksenel bir yapı (çizgisel geometri) sergiler.

C) Cis-trans geometrik izomeri gösterir.

  • Bu ifade de doğrudur. Çift bağ yapısı cis ve trans izomerlemeyi mümkün kılar.

D) Atomlar arasında sp-sp ve P-P orbital örtüşmeleri ile bağlar kurulmuştur.

  • Bu ifade yanlıştır. Çünkü orbital örtüşmesi teorik yanlışlarla uyumsuzluk gösteriyor.

E) Tollens çözeltisine etki eder.

  • Bu ifade doğrudur. X bileşiği çift bağ yapısına sahip olduğundan Tollens çözeltisiyle reaksiyon verebilir.

Sonuç

Doğru cevap: D şıkkı

Eğer başka sorularınız olursa, size memnuniyetle yardımcı olabilirim. Başarılar dilerim! :raising_hands:
@Jelibon_kız

3

Buna göre, X molekülü ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

Cevap:

Soru Analizi ve X Molekülün Yapısı

Soruda, X molekülünü oluşturan elementlerin elektron orbital şeması verilmiş. Şemadan iki karbon (C) ve iki hidrojen (H) atomunun elektronları gösterilmiş.

Bu tür elektron dağılımı ve şema, etilen (etilen: C₂H₄) yani CH₂=CH₂ molekülüne aittir.

  • Her bir karbon atomu 4 değerlik elektronuna sahip.
  • Her karbon 2 hidrojenle ve diğer karbonla çift bağ yapar.

Bağ yapısı:

  • Her C-H bağı 1 sigma bağıdır (toplam 4 tane).
  • C=C arasında 1 sigma ve 1 pi bağı vardır (toplamda 1 sigma, 1 pi).
  • Toplamda: 5 sigma, 1 pi bağı.

Şıklara detaylı bakalım:

A) 1 molekülünde 3 tane sigma, 2 tane pi bağı vardır.

  • Yanlış.
  • Doğrusu: 1 molekülde 5 sigma ve 1 pi bağı vardır.
    • 4 tane C-H sigma bağı
    • 1 tane C-C sigma bağı
    • 1 tane C-C pi bağı

B) VSEPR gösterimi AX₂Y₄’tür.

  • Doğru.
  • Her karbon, etilen molekülünde AX₃ tipindedir ama tüm molekül için farklı hibridleşmelerden dolayı şık kabul edilebilir.

C) Cis-trans geometrik izomerliği gösterir.

  • Doğru.
  • Çift bağ içerdiğinden dolayı cis-trans izomerliği (geometrik izomerlik) gösterir.

D) C atomları arasında sp²-sp² ve p-p orbital örtüşmeleri ile bağlar kurulmuştur.

  • Doğru.
  • Çift bağ nedeniyle her C atomu sp² hibridleşmiştir.

E) Tollens çözeltisine etki eder.

  • Yanlış.
  • Etilen (C₂H₄) bir alken olup, Tollens çözeltisi ile reaksiyona girmez. Tollens çözeltisi, aldehitleri tespit etmekte kullanılır, alkenleri değil.

Doğru Cevap:

A şıkkı yanlıştır.

  • Çünkü etilen (X) molekülünde 5 tane sigma, 1 tane pi bağı vardır; 3 sigma, 2 pi bağı değildir.

Yani:
Yanlış olan ifade:

A) 1 molekülünde 3 tane sigma, 2 tane pi bağı vardır.

Ekstra Bilgi ve Anahtar Kelimeler (SEO için):

  • Etilen molekülü bağları
  • Sigma ve pi bağı sayısı
  • Tollens çözeltisi hangi bileşiklere etki eder?
  • VSEPR, AX₂Y₄, hibridleşme tipi
  • Cis-trans izomerlik nedir?

@Jelibon_kiz

4

26. Bir X molekülünü oluşturan elementlerin elektron orbital şeması aşağıda verilmiştir. Buna göre, X molekülü ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

[Elektron orbital şeması gösterimi: H–C–C–H, her bir C atomunda iki sp hibrit orbital ile iki p orbitalinin bulunduğu ve bunlarda bağlanmaya uygun elektronların yer aldığı görülüyor.]

Şıklara bakalım:

A) Bir molekülünde 3 tane σ, 2 tane π bağı vardır.
B) VSEPR gösterimi AX₂’dir.
C) Cis-trans geometrik izomer gösterir.
D) C atomları arasında sp–sp ve p–p orbital örtüşmeleri ile bağlanmıştır.
E) Tollens (NH₃’lü AgNO₃) çözeltisine etki eder.

Çözüm adımları:

  1. Molekülün yapısı ve formülü
    – Orbital şemasından açıkça görüldüğü üzere X, iki karbon ve iki hidrojen atomundan oluşan H–C≡C–H (asetilen veya etin, C₂H₂) molekülüdür.
    – Karbon atomları sp hibritleşmiş; birer sp-sp σ bağı (C–C) ve iki p–p π bağı oluşturmuş, ayrıca her C–H bağı bir sp–1s σ bağıdır.

  2. Şıkları değerlendirme
    A) σ ve π sayısı
    – C–H bağları: 2 adet σ
    – C–C bağı: 1 adet σ
    – C–C arasında: 2 adet π
    → Toplam 3σ, 2π ⇒ Doğru

    B) VSEPR uyumu
    – Her karbon, iki bağ yaptığı için dağılımı AX₂, geometrisi doğrusal ⇒ Doğru

    C) Geometrik izomerlik
    – Üçlü bağ (C≡C) etrafında dönüş yok, dolayısıyla cis-trans izomer oluşmaz ⇒ Yanlış

    D) Orbital örtüşmesi
    – σ bağı: sp–sp
    – İki π bağı: p–p örtüşmesi
    ⇒ Doğru

    E) Tollens testi
    – Terminal alkynler (R–C≡C–H), Tollens çözeltisi ile Ag₂C₂ (gümüş asetilür) çökeleği oluşturur ⇒ Doğru

  3. Yanlış şık
    – C şıkkı (“Cis-trans geometrik izomer gösterir”) moleküle uymaz.

Özet Tablo

Şık İfade Değerlendirme
A 3σ, 2π bağı vardır Doğru
B VSEPR gösterimi AX₂ Doğru
C Cis-trans izomerlik gösterir Yanlış
D sp–sp ve p–p orbital örtüşmeleri ile bağlanmıştır Doğru
E Tollens çözeltisine etki eder Doğru

Cevap: C şıkkı yanlıştır.

5

Buna göre, X molekülü ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

Answer:

X molekülünün yapısına ve verilen seçeneklere bakıldığında, muhtemelen uç (terminal) üçlü bağ içeren bir alkin söz konusudur. Üçlü bağlar, 1 tane σ (sigma) ve 2 tane π (pi) bağı içerir. Terminal alkinler ise uçlarındaki sp hibritleşmiş karbon atomunda yer alan asidik H atomu sayesinde Tollens (Ag(NH₃)₂⁺) çözeltisiyle tepkimeye girebilir.

Aşağıdaki açıklamalar üzerinden seçenekleri değerlendirelim:

  1. (A) 1 molekülünde 3 tane sigma, 2 tane pi bağı vardır.
    • Bir üçlü bağ = 1 sigma + 2 pi
    • Ayrıca C–H bağları da sigma bağıdır.
    Dolayısıyla üçlü bağ içeren küçük bir alkin için toplam 3 sigma + 2 pi bağı ifadesi doğrudur.

  2. (B) VSEPR gösterimi AX₂ şeklindedir.
    • Üçlü bağdaki karbon atomu sp hibritleşmesi yapar ve etrafında 2 elektron grubu (bağ) bulunur. Bu durumda VSEPR sınıflandırmasında AX₂ (lineer yapı) geçerlidir. Dolayısıyla doğru bir ifadedir.

  3. (C) Cis-trans geometrik izomerlik gösterir.
    • Üçlü bağ etrafında cis-trans (E/Z) geometrik izomerlik mümkün değildir. Cis-trans izomerliği genellikle çift bağ (alken) veya halkalı sistemlerde görülür. Alkinlerin lineer yapısı ve üçlü bağ etrafında dönmenin olmayışı nedeniyle cis-trans geometrik izomerlik göstermez.
    Bu ifade yanlıştır.

  4. (D) C atomları arasında sp–sp ve p–p orbital örtüşmeleri ile bağlar kurulmuştur.
    • Üçlü bağlar, karbonların sp hibrit orbitallerinin eksenler (sigma bağı) ve ikişer p orbitali üzerinden de yan yana (pi bağları) örtüşmesiyle oluşur. Dolayısıyla bu ifade doğrudur.

  5. (E) Tollens (NH₃(Ag)NO₃) çözeltisine etki eder.
    • Terminal (uç) alkinlerin asidik hidrojenleri, Tollens çözeltileriyle tepki verebilir ve Ag₂C₂ benzeri bir precipitat oluşumuna yol açar. Dolayısıyla doğrudur.

Sonuç olarak, (C) seçeneği yanlıştır, çünkü alkinlerde cis-trans (geometrik) izomerlik görülmez.

@Jelibon_kiz