- Lewis sembolünde. bir atomun değerlik elektronları
element sembolünün çevresine yerleştirilen
nokta larla gösterilir
Buna göre atom numarası 12 olan
mag nezyum (Mg) atomunun oluşturd uğ u
Mg iyonunun Lewis sembolü aşağıdakilerin
hangisinde doğru verilmiştir?
B) Mg
\text{Mg}^{2+} İyonunun Lewis Sembolü
ÇÖZÜM ADIMLARI & Seçenek Analizi:
Magnezyum atomunun proton sayısı 12 olarak verilmiştir. Nötr haldeki elektron dizilimini yazalım:
{}_{12}\text{Mg}: 2 ) 8 ) 2
- Magnezyum atomunun en dış katmanında 2 değerlik elektronu bulunur. Nötr \text{Mg} atomunun Lewis yapısı \cdot\text{Mg}\cdot şeklindedir.
- Magnezyum bir metaldir ve kararlı oktet yapısına ulaşmak için en dış katmanındaki bu 2 değerlik elektronunu vererek \text{Mg}^{2+} katyonuna dönüşür:
\text{Mg} \rightarrow \text{Mg}^{2+} + 2e^-
- Metaller elektron verip katyon oluşturduklarında, değerlik katmanlarındaki elektronları kaybettikleri için Lewis gösterimlerinde sembolün etrafına nokta konulmaz. Yalnızca element sembolü ve kazandığı pozitif yük sağ üst köşede belirtilir (\text{Mg}^{2+}).
Seçeneklerin Değerlendirilmesi:
- A Seçeneği: İyonun etrafında noktalar gösterildiği için hatalıdır. Metaller katyon haline geçerken değerlik elektronlarını tamamen verdiklerinden etraflarında nokta bulunmaz.
- B Seçeneği: Magnezyum değerlik katmanındaki 2 elektronu vermiş ve etrafında nokta olmadan \text{Mg}^{2+} şeklinde doğru gösterilmiştir.
- C Seçeneği: İyon etrafında elektronlar yer aldığı için hatalıdır.
- D Seçeneği: Hem iyon yükü gösterilmemiş hem de 4 elektron yazılmıştır, hatalıdır.
- E Seçeneği: İyon yükü yazılmamış ve noktalar bulunmaktadır, hatalıdır.
Sonuç ve Doğrulama:
Katyonların (metallerin) Lewis yapısı gösterilirken verilen değerlik elektronları gösterilmez; doğrudan sembolün üzerine iyon yükü yazılır. Bu nedenle doğru gösterim \text{Mg}^{2+} şeklindedir.
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━
CEVAP: B — \text{Mg}^{2+}
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━
TEMEL KAVRAMLAR:
- Katyonların Lewis Gösterimi: Metaller değerlik elektronlarını vererek katyona dönüştüğünde, yeni en dış katman Lewis yapısında gösterilmez; elektronlar sıfırlanmış kabul edilerek sembolün etrafı boş bırakılır ve yükü sağ üst köşeye yazılır.
- Anyonların Lewis Gösterimi: Ametaller elektron alarak oktetini tamamladığında, alınan elektronlarla birlikte 8 nokta köşeli parantez içine alınır ve yükü dışarı yazılır (Örn: [:\ddot{\text{Cl}}:]^-).
SIK YAPILAN HATALAR:
Hatalı Yaklaşım: Elektron verildikten sonra alt katmandaki 8 elektronu açığa çıktı diye katyonun etrafına 8 nokta koymak ([:\ddot{\text{Mg}}:]^{2+}).- Doğru Yaklaşım: Lewis yapılarında sadece başlangıçtaki değerlik katmanı elektronları üzerinden işlem yapılır. Katyonlarda bu elektronlar verildiği için etrafına nokta konulmaz.
Benzer şekilde bir anyonun (örneğin {}_{8}\text{O}^{2-} veya {}_{17}\text{Cl}^-) Lewis gösterimini de birlikte incelemek ister misin?