Elektronik Mağazası Bilgisayar Taksit Sorusu Çözümü
Kural: Toplam ödeme = Peşinat + (Taksit tutarı × Taksit sayısı)
Çözüm Adımları:
Adım 1 — Bilgileri yazalım
-
- bilgisayar:
Peşinat = 2000 TL
Bir taksit tutarı = 600 TL
-
- bilgisayar:
Peşinat = 3000 TL
Bir taksit tutarı = 800 TL
Adım 2 — Taksit sayısını bulalım
Toplam taksit tutarı her iki bilgisayarda eşitmiş. Yani:
\text{Taksit sayısı} \times 600 = \text{Taksit sayısı} \times 800
Ama bu ifade ancak taksit sayısı sıfırsa eşit olur ki burada amaç taksit sayısını bulmak. Doğru yaklaşım:
Ödenecek toplam taksit tutarı = Taksit sayısı × Bir taksit tutarı
Ve her iki bilgisayar için de bu toplam taksit tutarı eşittir.
Buna göre:
600 \times n = 800 \times m
Burada n ve m farklı taksit sayılarıdır. Fakat sorudan “bir taksit bir mağazadan” diye anlaşılıyor ki burada her bilgisayar için sadece 1 taksit (yani toplam taksit sayısı 1) olabilir mi? Doğru anlamak için soruyu tekrar okuyalım.
Soruda “Bir taksit” ifadesi, her iki bilgisayarın da 1 taksiti olduğu anlamına geliyor. Ancak taksit tutarları farklı: 600 TL ve 800 TL.
Önemli olan “Her iki bilgisayarda da ödenecek toplam taksit tutarı eşit olduğuna göre” deniyor.
Toplam taksit tutarı eşit ise:
600 \times t = 800 \times t \implies \text{ancak mümkün değil, çünkü 600 \neq 800}
Demek ki burada taksit sayıları farklı ama toplam taksit tutarı eşit.
Ancak şıklara ve sorunun yapısına göre taksit sayısı aynı, yani her iki bilgisayarda da bir taksit var.
Öyleyse toplam ödeme miktarları:
-
bilgisayar:
Toplam = 2000 + 600 = 2600 TL
-
bilgisayar:
Toplam = 3000 + 800 = 3800 TL
Toplam tutarlar eşit değil. Sorunun verdiği ifadeyle net değil ama soruda “her iki bilgisayarda da ödenecek toplam taksit tutarı eşit” denilmiş, yani toplam taksit tutarı eşit.
Öyleyse:
-
- bilgisayar: Bir taksit tutarı = 600 TL, Taksit sayısı = x
-
- bilgisayar: Bir taksit tutarı = 800 TL, Taksit sayısı = y
Ve:
600x = 800y
Bu eşitlik sağlanmalı.
Adım 3 — Taksit sayıları için en küçük eşitlik
600x = 800y
Her iki tarafı 200’e bölelim:
3x = 4y
Sayısal olarak tamsayı x, y için en küçük değerler:
x=4, y=3 → 3×4=4×3=12
Yani:
-
- bilgisayar taksit sayısı = 4
-
- bilgisayar taksit sayısı = 3
Adım 4 — Toplam ödemeleri hesaplayalım
-
bilgisayar toplam ödeme:
Peşinat + taksit sayısı × taksit tutarı
= 2000 + (4 × 600)
= 2000 + 2400
= 4400 TL
-
bilgisayar toplam ödeme:
3000 + (3 × 800)
= 3000 + 2400
= 5400 TL
Adım 5 — En az ödenecek tutar
Soruda “bir mağazadan alacağı” deniyor ve toplam taksit tutarları eşit ise ödenecek tutar en az kaçtır deniyor.
Buna göre 4400 TL ve 5400 TL karşılaştırılır. Minimum tutar: 4400 TL.
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━
Cevap: A) 4400
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━
Anahtar Kavramlar:
- Toplam ödeme = Peşinat + (Taksit tutarı × Taksit sayısı)
- Taksit tutarlarının toplamı eşit olursa, taksit sayıları farklı olabilir.
- En küçük ortak sayılar bulunarak denklemler çözülür.
Yaygın Hata:
- Taksit sayısını dikkate almadan sadece peşinat + bir taksiti toplamak yanlış olur.
- Taksit tutarlarının toplamının eşit olduğu unutulmamalıdır.
Başka soruların olursa sormaktan çekinme! 
Bu konuda başka bir örnek ister misin?