Elektrik Elektronik Mühendisliği Soru Çözümü: Endüktif Devre Güç Hesapları
Soru Detayları:
a) Aşağıdaki şekilde görülen endüktif devrenin aktif, reaktif ve görünür güçlerini hesaplayınız.
Verilen devre elemanları:
- Direnç (R) = 12Ω
- Endüktans (L) = 0.2H
- Kaynak gerilimi (Vs) = 220V
- Frekans (f) = 60Hz
b) Bu devreye kaç µF’lık bir kondansatör seri bağlanırsa devreden reaktif güç çekilmez?
Cevap:
a) Aktif, Reaktif ve Görünür Güçlerin Hesaplanması
Aktif (Gerçek) Güç (P)
Aktif güç, P, yalnızca direnç üzerinde harcanır ve watt (W) cinsindendir:
P = I^2 \times R
Öncelikle akımı bulmamız gerek. Toplam empedans (Z) şu şekilde hesaplanır:
Toplam Empedans (Z)
-
İndüktif reaktans (X_L) bulalım:
- X_L = 2 \pi f L = 2 \times 3.1416 \times 60 \times 0.2 = 75.36 \, \Omega
-
Toplam empedans (Z) ise:
- Z = \sqrt{R^2 + X_L^2} = \sqrt{12^2 + 75.36^2} = \sqrt{144 + 5680.13} = 76.31 \, \Omega
Akım (I)
Gerçek akımı bulalım:
- I = \frac{V}{Z} = \frac{220}{76.31} = 2.88 \, A
Aktif Güç (P)
Şimdi aktif gücü hesaplarken akımı bulduk:
- P = I^2 \times R = 2.88^2 \times 12 = 99.70 \, W
Reaktif Güç (Q)
Reaktif güç, Q, endüktif devreden dolayı ve var (volt-amper reaktif) birimindedir:
- Q = I^2 \times X_L = 2.88^2 \times 75.36 = 623.1 \, var
Görünür Güç (S)
Görünür güç, S, şu şekilde hesaplanır ve birimi volt-amper (VA)'dir:
- S = V \times I = 220 \times 2.88 = 633.6 \, VA
Ya da, görünür güç daha kesin şu formül ile de hesaplanabilir:
- S = \sqrt{P^2 + Q^2} = \sqrt{99.7^2 + 623.1^2} = 630.25 \, VA
b) Kondansatör Değerinin Hesaplanması
Devreden reaktif güç çekilmemesi için devreye bağlanacak kondansatörün reaktansı (Xc), indüktif reaktansa eşit olmalıdır (X_c = X_L):
-
Kondansatör reaktansı (X_c):
- X_c = X_L = 75.36 \, \Omega
-
Kondansatör değeri (C) için:
- X_c = \frac{1}{2 \pi f C} \rightarrow C = \frac{1}{2 \pi f X_c}
C = \frac{1}{2 \times 3.1416 \times 60 \times 75.36} \approx 35.27 \, \mu F
Nihai Cevap:
- Aktif Güç (P): 99.70 W
- Reaktif Güç (Q): 623.1 Var
- Görünür Güç (S): 633.6 VA
- Devrenin reaktif gücünü sıfırlamak için, devreye seri bağlanması gereken kondansatör değeri: yaklaşık 35.27 µF.
