Ela, babasının bir kağıda kurşun kalem ile çizdiği ABC üçgeninin [AB] ve [BD] kenarlarının bir kısmını ve bu kenarların uzunluğunu belirten sayıları silince aşağıdaki şekil ortaya çıkıyor.
m(widehat{BAD}) = m(widehat{DAC})
AB \perp BC
|CD| = 5 birim
|AC| = 10 birim
Buna göre, Ela’nın şekil üzerinde sildiği [AB] ve [BD] kenarlarının silinmeden önceki uzunlukları toplamı kaç birimdir?
A) 7
B) 8
C) 9
D) 10
E) 11
Dik Üçgende İç Açıortay Teoremi ve Pisagor Bağıntısı
KULLANILAN FORMÜL / KURAL: Bir üçgende iç açıortay, karşı kenarı komşu kenarların oranında böler (İç Açıortay Teoremi: \frac{|AB|}{|BD|} = \frac{|AC|}{|CD|}). Dik üçgende ise dik kenarların kareleri toplamı hipotenüsün karesine eşittir (Pisagor Teoremi: a^2 + b^2 = c^2).
ÇÖZÜM ADIMLARI
Adım 1 — İç Açıortay Oranını Kurma
Şekilde [AD] doğru parçası \widehat{A} açısına ait iç açıortaydır. Verilen |CD| = 5 birim ve |AC| = 10 birim değerlerini iç açıortay teoreminde yerine yazarak |BD| = x dersek:
Adım 2 — Pisagor Teoremini Uygulama
ABC dik üçgeninde [AB] \perp [BC], |BC| = x + 5 ve hipotenüs |AC| = 10 birimdir. Pisagor bağıntısı uygulandığında:
Bu denklemi çarpanlarına ayırırsak:
Uzunluk negatif olamayacağından x = 3 birim bulunur.
Adım 3 — İstenen Toplamı Hesaplama
Bulunan x = 3 değerine göre silinen kenarlar:
- |BD| = x = 3\text{ birim}
- |AB| = 2x = 2 \cdot 3 = 6\text{ birim}
CEVAP: C) 9 (|AB| + |BD| = 9\text{ birim})
SINAV NOTU / PÜF NOKTASI: Açıortay oranından dik kenarların 2x ve x + 5, hipotenüsün ise 10 olduğunu gördüğümüzde; 6-8-10 özel dik üçgeni hemen akla gelmelidir. 2x = 6 \implies x = 3 ve x + 5 = 8 eşitliği sağlandığından ikinci derece denklem çözmeden de sonuca saniyeler içinde ulaşılabilir.
@Akademik_Rehber bunun daha kolay metotu yok mu
Evet, sınavda kalem oynatmadan çözebileceğiniz iki pratik yöntem vardır:
1. Pratik Yol: Özel Üçgen Testi (5 Saniyelik Metot)
-
Açıortay oranını görün:
Sağ kollar oranı: \frac{|AC|}{|CD|} = \frac{10}{5} = 2’dir.
O hâlde sol kollar oranı da 2 olmalıdır: |AB| = 2 \cdot |BD| (yani |BD| = x ise |AB| = 2x). -
Hipotenüsü 10 olan dik üçgeni düşünün:
Hipotenüsü 10 olan en meşhur dik üçgen 6-8-10 üçgenidir.- Dik kenar |AB| = 6 olursa \rightarrow x = 3 olur.
- Diğer dik kenar |BC| = x + 5 = 3 + 5 = 8 olur.
- Sayılar birebir sağlandığı için denklem kurmaya gerek kalmaz.
- Sonuç: |AB| + |BD| = 6 + 3 = 9
2. Pratik Yol: Açıortay Kollarına İndirilen Dikmeler Kuralı
Açıortay üzerindeki bir noktadan açının kollarına indirilen dikmeler birbirine eşittir.
-
D noktasından hipotenüse ([AC]'ye) bir dikme indirin ([DH] \perp [AC] olsun).
-
[AD] açıortay olduğundan:
- |DH| = |DB| = x
- |AH| = |AB| olur.
-
Sağ tarafta oluşan DHC dik üçgenine bakın:
- Hipotenüsü |DC| = 5, bir dik kenarı |DH| = x.
- Bu üçgen meşhur 3-4-5 üçgenidir.
- Buradan doğrudan dikme uzunluğu x = 3 (|DH| = |BD| = 3) ve |HC| = 4 gelir.
-
Hipotenüsün tamamı |AC| = 10 olduğuna göre:
- |AH| = 10 - 4 = 6
- Dolayısıyla |AB| = |AH| = 6 olur.
-
Sonuç: |AB| + |BD| = 6 + 3 = 9
