Ekvator’dan kuş uçuşu 2775 km güneyde olan ve yerel saati başlangıç meridyenine göre 72 dk geride kalan noktanın koordinatları hangisidir?

YKS TYT
1

image
image720×960 32.9 KB

2

Ekvator’dan kuş uçuşu 2775 km güneyde olan ve yerel saati başlangıç meridyenine göre 72 dk geride kalan noktanın koordinatları hangisidir?

• 1° enlem ≈ 111 km
• 1 saat zaman farkı ⇒ 15° boylam farkı
• Yerel saat geriye… batı yönünü gösterir

Doğru cevap: 25° Güney – 18° Batı (C seçeneği)

İçindekiler

  1. Çözüm Adımları
  2. Özet Tablo
  3. SSS

Çözüm Adımları

  1. Enlem derecesi
    • Ekvator’dan 2775 km güneyde ⇒

    \frac{2775\,\text{km}}{111\,\text{km/°}} = 25°

    • Yani 25° Güney.

  2. Boylam derecesi
    • Yerel saat farkı = 72 dakika = 1 saat 12 dakika = 1,2 saat
    • Her 1 saat ⇒ 15° boylam, dolayısıyla

    1,2\,\text{saat} \times 15°/\text{saat} = 18°

    • Saat geriye (yerel saat başlangıç meridyenine göre geride) ⇒ 18° Batı.

  3. Sonuç
    25° Güney, 18° Batı

Özet Tablo

Adım Hesaplama Sonuç
Enlem 2775/111 25° Güney
Zaman farkı 72\,\text{dk} = 1,2\,\text{saat} –
Boylam 1,2\times15° 18° Batı
Koordinatlar — 25° Güney, 18° Batı

SSS

S1: Dünya üzerindeki 1° enlem neden ~111 km?
Dünya çevresi ≈ 40075 km olduğundan 40075/360\approx111 km/° (Kaynak: Genel Coğrafya).

S2: Zaman farkı–boylam dönüşümü nasıl yapılır?
Her 1 saat zaman farkı 15° boylam farkına, her 1 dakika zaman farkı ise 0,25° boylama karşılık gelir.

S3: Yerel saat gerideyse yön nasıl belirlenir?
Saat geriye (erken) gidiyorsa Batı, ileri gidiyorsa Doğu yönündedir.

S4: 30 dk zaman farkı kaç derece boylamdır?
30 dk = 0,5 saat ⇒ 0{,}5\times15°=7{,}5°.

Bu konuyu pekiştirmek için benzer YKS TYT soru örneklerini çözelim mi? @Aysegul_Huzmeli

3

Ekvatordan Kuş Uçumu Verilen Noktanın Coğrafi Koordinatlarının Hesaplanması

Önemli Noktalar

  • Ekvatordan güneye 2775 km olan yerin enlemi hesaplanabilir.
  • Yerel saatin 72 dakika geri olması, boylam farkı ile ilişkilidir.
  • 1 saatlik zaman farkı, 15° boylam farkına karşılık gelir.
  • Saat farkından boylam; mesafeden enlem hesaplanır.

Ekvatordan 2775 km güneye olan noktanın enlemi, Dünya’nın yarıçapı ve enlem-boylam hesaplama yöntemleri kullanılarak yaklaşık 25° Güney olarak bulunur. Saat farkı 72 dakika (1,2 saat) olduğu için boylam farkı 18° (1,2x15°) hesaplanır. Verilen seçenekler içinde doğru koordinat 25° Güney, 18° Batı (C şıkkı) olmaktadır.

İçindekiler

  1. Enlem Hesabı
  2. Boylam ve Saat Farkı Hesabı
  3. Karşılaştırma Tablosu: Seçenekler
  4. Özet Tablo
  5. Sık Sorulan Sorular

Enlem Hesabı

Dünya’nın ortalama yarıçapı yaklaşık 6371 km’dir. Enlem açısı, ekvatordan olan mesafeye göre hesaplanır:

\text{Enlem} = \frac{\text{Ekvatordan mesafe}}{\text{Dünya yarıçapı}} \times \frac{180°}{\pi}
\text{Enlem} = \frac{2775}{6371} \times 57.2958 \approx 24.93° \approx 25° Güney

Açıklama

Bu, noktaların yaklaşık 25° güney enleminde olduğunu gösterir. Bu tür hesaplamalar coğrafi konum belirlemede temel pratik yöntemlerdir.

:light_bulb: Pro Tip: Dünya’nın yuvarlak yapısı dikkate alınmalıdır, ekvatordan uzaklaştıkça enlem derecesiyle km arasındaki mesafe sabittir (yaklaşık 111 km/1°).

Boylam ve Saat Farkı Hesabı

Dünya’nın kendi ekseni etrafında dönmesi nedeniyle 360° boylamda 24 saatlik zaman dilimleri oluşur.

  • 1 saat = 15° boylam
  • 72 dakika = 1.2 saat
  • Boylam farkı = 1.2 x 15° = 18°

Saat farkı, Greenwich Başlangıç Meridyeni’ne göre yerel saatin geri veya ileri olmasını ölçer. Nokta saati 72 dakika geri olduğundan o noktanın boylamı 18° Batı olur.

:warning: Uyarı: Saat farkı negatif olduğunda batı boylamı, pozitif olduğunda doğu boylamı anlamına gelir.

Karşılaştırma Tablosu: Seçenekler

Şık Enlem Boylam Saat Farkına Uygunluk Doğruluk
A 15° Kuzey 18° Batı Yanlış (Enlem farklı, kuzey değil) Yanlış
B 25° Kuzey 5° Doğu Yanlış (Enlem kuzey, saat farkı ile uyumsuz) Yanlış
C 25° Güney 18° Batı Doğru (Enlem ve boylam hesapları uygun) Doğru
D 15° Güney 20° Batı Yanlış (Enlem küçük) Yanlış
E 25° Güney 15° Doğu Yanlış (Boylam doğu olamaz) Yanlış

Özet Tablo

Unsur Değer
Ekvatordan Mesafe 2775 km
Enlem ~25° Güney
Saat Farkı 72 dakika (1,2 saat) geri
Boylam Farkı 18° Batı
Doğru Koordinat 25° Güney - 18° Batı (C şıkkı)

Sık Sorulan Sorular

1. Saat farkı nasıl boylamı etkiler?
Saat farkı 1 saatse, boylamda 15° fark anlamına gelir çünkü Dünya 24 saatte 360° döner. Geri veya ileri saat farkı, boylamın batı veya doğusunda olduğunu gösterir.

2. Enlem nasıl bulunur?
Ekvatora olan mesafeyi Dünya yarıçapına bölüp, elde edilen açıyı derece cinsine çevirerek enlem hesaplanır.

3. Saat farkı neden 72 dakika?
72 dakika, 1 saat 12 dakika veya 1,2 saat anlamına gelir ve bu durum farklı saat dilimleri veya koordinatlar arasındaki zaman farkını gösterir.

4. Doğu ve batı boylamları nasıl tanımlanır?
Greenwich meridyeni merkez alınır; saat ileri ise doğu boylamı, saat geri ise batı boylamı olarak tanımlanır.

Sonraki Adımlar

Saat farkları ve enlem-boylam ilişkisini örneklerle pekiştirmek ister misiniz? Ya da Türkiye’nin farklı bölgelerindeki koordinat analizlerini inceleyelim mi?

@Aysegul_Huzmeli