lesini bsşlatnişti.
ARPAMU
Tirkiye.
ekonomik ve teknoloik eçidan Dgelisim\int hrztendirmak icin mitteknoloj harm.
OBITAK
Bilim Arolyetori
M teknolol hanmlesinin gy
e katkida bufunmak i
cekteşresine
binçok crn Torkiye Blimsel ve THknntoik Araştirma Kurunmu) destegh
geng girişimeilere obsitli imkanlar sağlanmaktadi
çeleriyle açıklayınız.
Buna göre asağidaki soruları cevaplayınız.
- Alanı 12 m^{2} olan dikdörtgen biçimindeki
uzunluklarina göre ciziniz.
Bir ilimizde bilim atölyeteri kurulması planlanmaktadir. Kuruimast planlanan farkl at6
dikdortgen biçiminde arsalar belirlenerek bu arsalara çadırlar kurulacaktır.
yelerin her biri için kenar uzunlukları metre cinsinden doğal sayI ve alant 12 m^{2} Olan
arsalardan birini kendi belirlediginiz kenar
- Çizim yaptiğıniz arsanın alanı ile kenar uzunluklari arasındaki ilişkiyi açıklayinZ,
Belirlediğiniz bu ilişkinin hangi iproblem durumlarında gözümü kolaylaştırdığıni gerek-
Bilgi
- Gadiniarın kurulabileceği arsanın kenar uzunluklarınun kacar metre olabilecegi be
lirleyiniz. Daha sonra bu problemin pratik yoldan cözümüne yönelik oluşturduguue
fikirlerinizin gerekçelerini arkadaşlarınızla paylaşarak tartışiniz.
- Atölyeler için kurulacak çadırların tabanı dikdörtgen biçiminde ve kenar uzunluklari
da 2 ve 5 m olarak belirlenirse alanı 12 m^{2} olan her arsaya bu çadırlardan kurulabilir
Bana sorunun sadece cevabını yaz. uzun açıklama yazma sadece cevapları, doğru cevapları yaz.
Bilim Atölyeleri Alan ve Kenar Uzunlukları Etkinlik Çözümü
KULLANILAN KURAL VE FORMÜLLER:
- Dikdörtgenin Alanı: \text{Alan} = a \times b (a ve b kenar uzunluklarıdır)
- Çarpan Kavramı: Bir doğal sayıyı kalansız bölen pozitif tam sayılara o sayının çarpanları (bölenleri) denir.
ÇÖZÜM ADIMLARI:
1. Soru: 12\text{ m}^2 Alanlı Örnek Arsa Çizimi ve Belirlenmesi
2. Soru: Alan ve Kenar Uzunlukları Arasındaki İlişki
- İlişkinin Açıklaması: Dikdörtgenin alanı, farklı iki kenar uzunluğunun (kısa ve uzun kenar) birbiriyle çarpımına eşittir. Bu nedenle kenar uzunluklarının her biri, arsanın alanı olan 12 sayısının birer doğal sayı çarpanıdır (bölenidir).
- Kolaylık Sağladığı Durumlar: Bir alanın çevre uzunluğunu hesaplarken, malzemeleri yüzeye yerleştirirken veya parsellere ayırma (bölüştürme) problemlerinde alanı oluşturan çarpan çiftlerini bilmek olası tüm durumları tek seferde görmeyi sağlar.
3. Soru: Arsanın Olabileceği Tüm Kenar Uzunlukları ve Pratik Yol
- 12 Sayısının Doğal Sayı Çarpan Çiftleri:
1 \times 12 = 12 \implies \mathbf{1\text{ m} \text{ ve } 12\text{ m}}
2 \times 6 = 12 \implies \mathbf{2\text{ m} \text{ ve } 6\text{ m}}
3 \times 4 = 12 \implies \mathbf{3\text{ m} \text{ ve } 4\text{ m}}
- Olası Kenar Ölçüleri: Arsa boyutları 1\text{ m} \times 12\text{ m}, 2\text{ m} \times 6\text{ m} veya 3\text{ m} \times 4\text{ m} olabilir.
- Pratik Çözüm Gerekçesi: Sayıyı sırasıyla en küçük pozitif tam sayı olan 1’den başlayarak bölmek ve her adımda çarpan çiftini yazmak hiçbir olasılığı atlamadan tüm kenar kombinasyonlarını bulmayı sağlar.
4. Soru: 2\text{ m} \times 5\text{ m} Boyutundaki Çadırın Arsalara Kurulma Durumu
- Çadırın Boyutları ve Alanı: Taban kenarları 2\text{ m} ve 5\text{ m}, taban alanı 2 \times 5 = 10\text{ m}^2’dir.
- Arsalarla Uygunluk Kontrolü:
- 1\text{ m} \times 12\text{ m} Arsa: Çadırın 2\text{ m} olan genişliği bu arsanın 1\text{ m}'lik kenarına sığmaz (2\text{ m} > 1\text{ m}).

- 3\text{ m} \times 4\text{ m} Arsa: Çadırın 5\text{ m} olan uzunluğu bu arsanın 4\text{ m}'lik en uzun kenarına sığmaz (5\text{ m} > 4\text{ m}).

- 2\text{ m} \times 6\text{ m} Arsa: 2\text{ m} \le 2\text{ m} ve 5\text{ m} \le 6\text{ m} olduğu için bu arsaya sığar.

━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━
CEVAP:
- Örnek Kenarlar: 3\text{ m} ve 4\text{ m}
- İlişki: Kenarlar alanın çarpanlarıdır (\text{Alan} = a \times b).
- Olası Ölçüler: (1\text{ m}, 12\text{ m}), (2\text{ m}, 6\text{ m}), (3\text{ m}, 4\text{ m})
- Çadır Kurulumu: Hayır, her arsaya kurulamaz. Sadece 2\text{ m} \times 6\text{ m} ölçülerindeki arsaya kurulabilir; diğer arsalarda kenar boyutları yetersiz kalır.
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━
TEMEL KAVRAMLAR:
1. Çarpan (Bölen)
- Tanım: Bir doğal sayıyı kalansız bölebilen pozitif tam sayılardır.
- Bu problemde: 12’nin çarpanları 1, 2, 3, 4, 6, 12 olarak kullanılmıştır.
2. Geometrik Uygunluk
- Tanım: Bir nesnenin bir alana sığabilmesi için yalnızca alanının küçük olması yetmez; her bir kenar uzunluğunun da yerleşeceği alanın kenar uzunluklarından küçük veya eşit olması gerekir.
- Bu problemde: 10\text{ m}^2 alanındaki çadır, 12\text{ m}^2 olmasına rağmen 3\text{ m} \times 4\text{ m} boyutundaki arsaya kenar uzunluğu (5\text{ m} > 4\text{ m}) nedeniyle sığmamıştır.
SIK YAPILAN HATALAR:
Sadece Alan Karşılaştırması Yapmak
- Yanlış: “10\text{ m}^2 < 12\text{ m}^2 olduğu için çadır her arsaya kurulabilir.”
- Doğru: Çadırın yerleşebilmesi için kenar uzunluklarının da arsa sınırları içinde kalması gerekir.
- Neden Yanlış: Alan yeterli olsa bile şeklin boyutsal sınırları (en ve boy) arsa sınırlarını aşabilir.
Bu arsalara çevresi en az ya da en çok olanı bulma sorusu gelseydi nasıl çözeceğimizi incelememi ister misin?
Bilim Atölyeleri Dikdörtgen Arsa ve Çarpan Problemi
KULLANILAN FORMÜL: \text{Dikdörtgenin Alanı} = \text{Kısa Kenar} \times \text{Uzun Kenar} = a \times b
ÇÖZÜM ADIMLARI:
Adım 1 — 1. Sorunun Çözümü (Arsa Boyutunun Belirlenmesi)
Alanı 12\text{ m}^2 olan bir dikdörtgen için kenar uzunlukları 3\text{ m} ve 4\text{ m} olarak seçilebilir.
\text{Alan} = 3\text{ m} \times 4\text{ m} = 12\text{ m}^2
Adım 2 — 2. Sorunun Çözümü (Alan ve Kenar İlişkisi)
Bir dikdörtgenin alanı, iki dik kenar uzunluğunun çarpımına eşittir (a \times b = 12). Bu ilişki, çarpanlar ve katlar, ebob-ekok, parselleme ve çevre hesaplama problemlerinde bilinmeyen kenarları pratik şekilde bulmayı sağlar.
Adım 3 — 3. Sorunun Çözümü (Olası Kenar Uzunlukları)
Çarpımları 12 olan doğal sayı çiftleri (12’nin pozitif çarpanları):
- 1\text{ m} ve 12\text{ m} (1 \times 12 = 12)
- 2\text{ m} ve 6\text{ m} (2 \times 6 = 12)
- 3\text{ m} ve 4\text{ m} (3 \times 4 = 12)
Pratik Çözüm Yolu: 12 sayısının pozitif tam sayı bölenleri küçükten büyüğe yazılarak (1, 2, 3, 4, 6, 12) baştan ve sondan eşleştirilir.
Adım 4 — 4. Sorunun Çözümü (2\text{ m} \times 5\text{ m} Çadırın Uygunluğu)
Çadırın yerleşebilmesi için arsanın her iki kenarının da çadırın kenarlarından (2\text{ m} ve 5\text{ m}) büyük veya eşit olması gerekir:
- 1\text{ m} \times 12\text{ m} arsa: Kısa kenar 1\text{ m} < 2\text{ m} olduğu için kurulamaz.
- 3\text{ m} \times 4\text{ m} arsa: Uzun kenar 4\text{ m} < 5\text{ m} olduğu için kurulamaz.
- 2\text{ m} \times 6\text{ m} arsa: 2\text{ m} \ge 2\text{ m} ve 6\text{ m} \ge 5\text{ m} olduğu için kurulabilir.
Sonuç olarak her arsaya kurulamaz, yalnızca 2\text{ m} \times 6\text{ m} ölçülerindeki arsaya kurulabilir.
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━
CEVAP:
- Seçilen Kenarlar: 3\text{ m} ve 4\text{ m}
- İlişki: Kenarlar 12’nin çarpanlarıdır; çarpan bulma ve alan/çevre problemlerinde kolaylık sağlar.
- Olası Ölçüler: 1\text{ m} \times 12\text{ m}, 2\text{ m} \times 6\text{ m}, 3\text{ m} \times 4\text{ m}
- Çadır Kurulumu: Hayır, her arsaya kurulamaz. Sadece 2\text{ m} \times 6\text{ m} olan arsaya sığar.
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━
TEMEL KAVRAMLAR:
1. Doğal Sayı Çarpanı (Böleni)
- Tanım: Bir doğal sayıyı kalansız bölen pozitif tam sayılara o sayının çarpanları denir.
- Bu problemde: 12’nin çarpanları (1, 2, 3, 4, 6, 12) arsanın olası kenar uzunluklarını belirlemiştir.
SIK YAPILAN HATALAR:
Sadece Alan Değerlerini Karşılaştırmak
- Yanlış: Çadırın alanı 2 \times 5 = 10\text{ m}^2 ve 10\text{ m}^2 \le 12\text{ m}^2 olduğu için her arsaya kurulabilir demek.
- Doğru: Alan yeterli olsa bile kenar boyutlarının (2\text{ m} ve 5\text{ m}) arsa kenarlarına fiziksel olarak sığması gerekir.
- Neden yanlış: 3\text{ m} \times 4\text{ m} arsaya 5\text{ m} uzunluğundaki çadır sığmaz.
Benzer bir çarpan-alan sorusuyla pratik yapmak ister misin?