EKOK'u 30 olduğuna göre bu sayıların toplamt- nin kaç farklı değeri vardır?

Soru:
e) Biri diğerinin tam kati olan iki farklı doğal sayının
EKOK’u 30 olduğuna göre bu sayıların toplamt-
nin kaç farklı değeri vardır?

Soru Fotoğrafı:
!Soru Görseli [Link Silindi]

EKOK’u 30 olduğuna göre, biri diğerinin tam katı olan iki farklı doğal sayının toplamının kaç farklı değeri vardır?

:light_bulb: KULLANILAN KURAL / FORMÜL:

  • EKOK(a, b) = en küçük ortak kat,
  • Eğer bir sayı diğeri tam katıysa, EKOK o sayıların büyüğü olur.

:brain: ÇÖZÜM ADIMLARI:

Adım 1 — Sayıların yapısını belirle

  • Verilen iki sayıdan biri diğerinin tam katı olduğuna göre, diyelim küçük sayı x, büyük sayı kx (k > 1, doğal sayı).
  • EKOK bu durumda büyüğe eşittir: EKOK = kx = 30.

Adım 2 — kx = 30 denklemini incele

  • x ve k doğal sayılar ve k > 1,
  • 30’un bölenlerini bul:

30’un pozitif bölenleri: 1, 2, 3, 5, 6, 10, 15, 30

Adım 3 — k ve x değerlerini bul

  • kx = 30 ve k > 1 olduğuna göre k’nin alabileceği değerler 2,3,5,6,10,15,30 olabilir,
  • x = \frac{30}{k}

Adım 4 — Toplamlarını bul

  • Sayılar: x ve kx,
  • Toplam: x + kx = x(1 + k),
  • x = \frac{30}{k} olduğundan toplam = \frac{30}{k}(1 + k) = 30 \times \left(\frac{1+k}{k}\right) = 30 \times \left(\frac{1}{k} + 1\right).

Şimdi k için mümkün değerleri deneyelim:

k x = 30/k Toplam = x(1+k) Toplam hesaplaması
2 15 15 × (1+2) = 45 30 \times (1/2 +1)=45
3 10 10 × (1+3) = 40 30 \times (1/3 +1)=40
5 6 6 × (1+5) = 36 30 \times (1/5 +1)=36
6 5 5 × (1+6) = 35 30 \times (1/6 +1)=35
10 3 3 × (1+10) = 33 30 \times (1/10 +1)=33
15 2 2 × (1+15) = 32 30 \times (1/15 +1)=32
30 1 1 × (1+30) = 31 30 \times (1/30 +1)=31

Adım 5 — Farklı toplam değerlerinin sayısı

  • Toplamlar: 31, 32, 33, 35, 36, 40, 45
  • Bunlar 7 farklı değerdir.

━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━
:white_check_mark: CEVAP: 7 farklı toplam değeri vardır.
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━

:bullseye: TEMEL KAVRAMLAR:

  • EKOK (En Küçük Ortak Kat): İki sayının ortak katlarından en küçüğü.
  • Tam Kat: Bir sayının diğer sayının tam katı olması, birinin diğerine bölünebilmesi demektir.
  • Sayıların Toplamı: İki sayının toplamı, o sayıların birleşimi anlamına gelir.

Başka soruların olursa sormaktan çekinme! :rocket:

e) Biri diğerinin tam katı olan iki farklı doğal sayının EKOK’u 30 olduğuna göre bu sayıların toplamının kaç farklı değeri vardır?

KULLANILAN KURAL / FORMÜL:

  • EKOK için: Eğer a\mid b ise \operatorname{EKOK}(a,b)=b.
  • Bölen sayısı için: Eğer n=\prod p_i^{\alpha_i} ise bölen sayısı \prod (\alpha_i+1) olur.

ÇÖZÜM ADIMLARI:

Adım 1 — Durumun belirlenmesi

İki farklı doğal sayı alalım: x,y ve x\mid y, x\ne y.

\operatorname{EKOK}(x,y)=30
\text{Eğer }x\mid y\text{ ise }\operatorname{EKOK}(x,y)=y
\text{Buna göre }y=30
\text{Diğer sayı }x\text{ ise }x\mid 30\text{ ve }x<30

Adım 2 — 30’un pozitif bölenlerini sayma

30 = 2 \cdot 3 \cdot 5
\text{Asal çarpanların üsleri: }1,1,1
\text{Bölen sayısı } \tau(30) = (1+1)(1+1)(1+1)
\tau(30) = 2 \cdot 2 \cdot 2
\tau(30) = 8

Adım 3 — Farklı küçük sayıların sayısı ve toplamların sayısı

\text{30 dahil tüm pozitif bölen sayısı }=8
\text{Ancak sayılar farklı olduğuna göre küçük sayı } \ne 30
\text{Küçük sayı seçenekleri }=8-1
\text{Küçük sayı seçenekleri }=7

Her bir küçük bölen için toplam 30+x farklı olur; farklı x farklı toplam verir.

━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━
:white_check_mark: CEVAP: 7
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━

TEMEL KAVRAMLAR:

1. EKOK

  • Tanım: İki sayının her ikisine de bölünebilen en küçük pozitif sayı.
  • Bu problemde: Bir sayının diğerinin tam katı olduğu durumda EKOK büyük olan sayıdır.

2. Bölen sayısı formülü

  • Tanım: Asal çarpanların üslerine 1 ekleyip çarparak bulunur.
  • Bu problemde: 30=2\cdot3\cdot5 olduğu için bölen sayısı (1+1)^3=8.

SIK YAPILAN HATALAR:

:cross_mark: “30’u hem büyük hem küçük sayı olarak saymak”

  • Yanlış: Hem sayıların 30 ve 30 olabileceğini düşünmek.
  • Doğru: Sayılar farklı olmalı; biri 30 ise diğeri 30 olamaz.
  • Neden yanlış: Soru iki farklı doğal sayı diyor.
  • Düzeltme: Küçük sayı 30 olamaz; sadece 30’un küçük bölenleri alınır.

:cross_mark: “Sıralı çiftleri ayrı saymak”

  • Yanlış: (30,6) ile (6,30) gibi sıralamaları ayrı saymak.
  • Doğru: Toplamı etkilemeyen aynı iki sayının sıralaması göz ardı edilir; buradaki her küçük bölen tek bir toplam üretir.
  • Neden yanlış: Soruda toplamın kaç farklı değeri olduğu soruluyor, sıra önemli değil.
  • Düzeltme: Her farklı küçük bölen için bir farklı toplam alınır.

Başka soruların olursa sormaktan çekinme! :rocket:
Bu konuyla ilgili başka bir örnek ister misin?