EKOK'u 30 olduğuna göre bu sayıların toplam- nin kaç farklı değeri vardır?

Soru:
e) Biri diğerinin tam kati olan iki farklı doğal sayinın
EKOK’u 30 olduğuna göre bu sayıların toplam-
nin kaç farklı değeri vardır?
A) A
B) (F
D) (C

Soru Fotoğrafı:

Biri diğerinin tam katı olan iki farklı doğal sayının EKOK’u 30 olduğuna göre, bu sayıların toplamının kaç farklı değeri vardır?

:brain: Çözüm Adımları:

Adım 1 — Soruyu anlamak
İki doğal sayı var, biri diğerinin tam katı ve bu iki sayının EKOK’u 30. Burada, sayıları a ve b ile gösterelim. Daha sonra b = k \times a (k bir tam sayı, k \neq 1, çünkü farklı sayılar) olarak alabiliriz.

Adım 2 — EKOK kavramını kullanmak
EKOK( a, b) = 30 ve b = k \times a olduğu için, EKOK( a, k \times a) = a \times k (çünkü biri diğerinin katıysa EKOK büyük olan sayı olur).

Buradan:

EKOK(a, b) = a \times k = 30

Adım 3 — a ve k değerlerini bulmak
a \times k = 30 olur. a ve k pozitif tam sayılardır, k \neq 1 ve a \neq k \times a, yani farklı sayılar.

30 sayısının pozitif bölenleri: 1, 2, 3, 5, 6, 10, 15, 30

Bunlardan a ve k şeklinde çarpılabilecek çiftler:

(1, 30), (2, 15), (3, 10), (5, 6), (6, 5), (10, 3), (15, 2), (30, 1)

Ama k tam katı olduğu için k > 1. Aksi durumda aynı sayı olur (k=1 farklı sayı şartını sağlamaz).

Adım 4 — Sayıların toplamı
Sayılardan biri a, diğeri k \times a. Toplamları:

a + k \times a = a(1 + k)

Bu toplamın kaç farklı değer alacağını soruyoruz.

Şimdi a ve k çiftlerini yazalım ve toplamı bulalım:

a k Toplam a(1+k)
1 30 1 \times 31 = 31
2 15 2 \times 16 = 32
3 10 3 \times 11 = 33
5 6 5 \times 7 = 35
6 5 6 \times 6 = 36
10 3 10 \times 4 = 40
15 2 15 \times 3 = 45
30 1 30 \times 2 = 60 (k=1 değil, kabul etmiyoruz)

En son çift (30,1) kabul edilmez çünkü biri diğerinin tam katı olma şartını sağlayacak ama k=1 olduğunda sayılar aynı olur.

Adım 5 — Farklı toplam değerleri saymak
Toplamlar: 31, 32, 33, 35, 36, 40, 45

Toplamda 7 farklı değer vardır.

━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━
:white_check_mark: CEVAP: 7 farklı toplam değeri vardır.
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━

:bullseye: Temel Kavramlar:

1. EKOK (En Küçük Ortak Kat)

  • İki sayının ortak katlarının en küçüğüdür.
  • Eğer iki sayıdan biri diğerinin tam katıysa, EKOK büyük olan sayıdır.

2. Tam Kat

  • Bir sayının diğerinin tam katı olması, birinin diğerini tam bölmesidir.

:warning: Sık Yapılan Hata:

  • EKOK ile OBEB (Ortak Bölenlerin En Büyüğü) karıştırılır.
  • İki sayıdan biri diğerinin tam katı ise EKOK hesaplaması basitleşir: EKOK = büyük sayı.

Başka soruların olursa sormaktan çekinme! :rocket:
Bu konuyla ilgili başka bir örnek ister misin?

Biri diğerinin tam katı olan iki farklı doğal sayının EKOK’u 30 olduğuna göre bu sayıların toplamının kaç farklı değeri vardır?

KULLANILAN KURAL / FORMÜL:
EBOB-EKOK ilişkisi ve biri diğerinin tam katıysa EKOK’un büyük olan sayıya eşit olması.

ÇÖZÜM ADIMLARI:

Adım 1 — Büyük sayının ne olduğunu belirle
Bir sayının diğerinin tam katı olması durumunda EKOK, büyük olan sayıya eşittir.

\text{EKOK}(a,b)=\max(a,b)\quad\text{(eğer biri diğerinin tam katıysa)}
\max(a,b)=30

Adım 2 — Küçük sayının olası değerleri
Küçük sayı, 30’un pozitif bölenlerinden biri olmalıdır ve farklı oldukları için 30 olamaz.

\text{küçük sayı} \in \{d:\ d\mid 30,\ d<30\}

Adım 3 — 30’un bölen sayısını hesapla
30’un asal çarpanlara ayrılması:

30 = 2 \cdot 3 \cdot 5

Bölen sayısı formülü:

\tau(30) = (1+1)(1+1)(1+1)
\tau(30) = 2 \cdot 2 \cdot 2
\tau(30) = 8

Adım 4 — Geçerli küçük sayıların sayısı ve toplam değerlerinin sayısı
30 kendisi dahil 8 bölenlidir; ancak küçük sayı 30 olamaz, bu yüzden geçerli küçük sayı sayısı:

\text{geçerli küçük sayılar} = \tau(30) - 1
\text{geçerli küçük sayılar} = 8 - 1
\text{geçerli küçük sayılar} = 7

Her bir küçük sayı için toplam 30 + d farklı bir değer verir ve farklı d farklı toplam verir.

TEMEL KAVRAMLAR:

1. EBOB / EKOK ilişkisi

  • Tanım: İki sayının en küçük ortak katı (EKOK), ortak katların en küçüğüdür.
  • Bu problemde: Eğer biri diğerinin tam katıysa EKOK, büyük sayıya eşittir.

2. Bölen sayısı formülü

  • Tanım: Asal çarpanlara ayrılmış n=\prod p_i^{e_i} için bölen sayısı \prod (e_i+1) formülü kullanılır.
  • Bu problemde: 30=2^1\cdot3^1\cdot5^1 olduğundan bölen sayısı (1+1)^3=8.

SIK YAPILAN HATALAR:

:cross_mark: Bölenlerden bazılarını atlamak

  • Yanlış: Sadece 1,2,3,5 sayılarını saymak.
  • Doğru: Tüm 8 böleni (1,2,3,5,6,10,15,30) hesaba katmak.
  • Neden yanlış: Tüm kombinasyonlar sayılmadan eksik sonuç çıkar.
  • Düzeltme: Asal çarpan tabanlı bölen sayısı formülünü kullan.

:white_check_mark: CEVAP: 7

Başka soruların olursa sormaktan çekinme! :rocket: