ek olan de nasıl yazılır
Ek olan de nasıl yazılır?
Cevap:
Türkçede “de” bağlacının ve ekinin yazımı bazen karışıklığa neden olur. “Ek olan de” ifadesiyle genellikle -de veya -da ekini kastediyoruz. Bu ek, sözcüğe bulunma durumu anlamı katar ve ayrı yazılmaz, bitişik yazılır.
1. Bağlaç Olan “de”
- Anlamı: ve, hatta, ayrıca gibi anlamlar taşır.
- Yazımı: Kendinden önceki kelimeden ayrı yazılır ve genellikle vurgulanır.
- Örnekler:
- Ben de geliyorum.
- Kitabı okudum, sen de oku.
Yani: Bağlaç olan “de” her zaman ayrı yazılır.
2. Ek Olan “-de”
- Anlamı: -de, -da ekleri yer belirten hâl ektir.
- Yazımı: Sözcüğe bitşik yazılır.
- Örnekler:
- Evdeyim.
- Okulda buluşalım.
- Kitap masanın üstünde.
3. Yazım Kuralları Özet Tablosu
| Durum | Yazımı | Örnek | Notlar |
|---|---|---|---|
| Bağlaç olan “de” | Ayrı yazılır | Ben de geleceğim. | Vurgu yapılır, anlamı "ve"dir. |
| Ek olan “-de, -da” | Bitişik yazılır | Evde, okulda, masanın üstünde | Bulunma durumu eki, anlamı yer belirtir. |
4. Önemli İpuçları
-
Eğer “de” kelimesi bağlaç olarak kullanılıyorsa; cümlenin diğer parçalarıyla ayrılır ve genellikle vurgu vardır:
- Bugün ben de gidiyorum.
-
Eğer “de” kelimesi bulunma hâli eki ise, sözcüğe bitişik yazılır ve kolayca çıkartılamaz:
- Kitap masanın üstünde.
-
Ayrıca, bağlaç olan “de” kendi başına virgüllerle ayrılır:
- O gelmedi, sen de, biz de bekledik.
5. Örnek Cümleler
| Cümle | “de” Türü | Yazım Şekli |
|---|---|---|
| Okulda toplantı olacak. | Ek (bulunma hâli) | Bitişik (Okulda) |
| Ben de seninle gelmek istiyorum. | Bağlaç | Ayrı (de) |
| Kitap rafta duruyor. | Ek (bulunma hâli) | Bitişik (Rafta) |
| Sınavdan sonra sen de dışarı çıkacağız. | Bağlaç | Ayrı (de) |
Özet:
- Ek olan “de”: Sözcüğe bitişik, yer belirten bir ektir. Yazımı bitisikdir.
- Bağlaç olan “de”: Kendi başına, cümleden ayrı yazılır, anlamı "ve"dir.
Bu bilgiler Türk Dil Kurumu’nun yazım kurallarına uygun ve güncel Türkçe kullanım kurallarını yansıtmaktadır.