- Adli yargı alanindaki yüksek mahkeme, aşağıda-
kilerden hangisidir?
A) Uyuşmazlık Mahkemesi
B) Danıştay
ej Yargitay
D) Anayasa Mahkemesi
EY Sayıştay
Adli Yargı Alanındaki Yüksek Mahkeme Nedir?
Bu soruda, Türk hukuk sistemindeki yargı kolları ve bu kolların en üstünde yer alan yüksek mahkemelerin sınıflandırılması istenmektedir.
ÇÖZÜM ADIMLARI:
Adım 1 — Seçenek A: Uyuşmazlık Mahkemesi Analizi
Uyuşmazlık Mahkemesi, adli ve idari yargı mercileri arasındaki görev ve hüküm uyuşmazlıklarını kesin olarak çözümleyen yüksek mahkedir. Doğrudan adli yargı kolunun kendi içindeki en yüksek mercii değildir; yargı kolları arasındaki çatışmaları çözer.
Adım 2 — Seçenek B: Danıştay Analizi
Danıştay, idari yargı alanındaki en yüksek mahkemedir. İdare mahkemeleri ve vergi mahkemeleri tarafından verilen kararların son inceleme merciidir. Soru ise “adli yargı” alanını sormaktadır.
Adım 3 — Seçenek C: Yargıtay Analizi
Yargıtay, adli yargı alanındaki son derece mahkemesidir. Hukuk ve ceza mahkemelerinden verilen kararların temyiz incelemesini yapar. Türkiye Cumhuriyeti Anayasası’na göre adli yargı kolunun en üstündeki yüksek mahkemedir.
Adım 4 — Seçenek D: Anayasa Mahkemesi Analizi
Anayasa Mahkemesi, kanunların Anayasa’ya uygunluğunu denetleyen ve bireysel başvuruları inceleyen özel bir yüksek mahkemedir. Adli yargı koluna ait bir temyiz mercii değildir.
Adım 5 — Seçenek E: Sayıştay Analizi
Sayıştay, kamu idarelerinin mali denetimini yapan ve hesap yargılaması yürüten bir kurumdur. 1982 Anayasası’na göre bir yüksek mahkeme olarak sayılmamaktadır; yargı bölümünde yer alsa da anayasal olarak yüksek mahkeme statüsünde değildir.
Adım 6 — Seçenek Karşılaştırması
A. Uyuşmazlık Mahkemesi — Yargı kolları arası uyuşmazlıklara bakar.
B. Danıştay — İdari yargı yüksek mahkemesidir.
C. Yargıtay — Adli yargı yüksek mahkemesidir.
D. Anayasa Mahkemesi — Anayasa yargısı yüksek mahkemesidir.
E. Sayıştay — Hesap yargılaması yapar (Yüksek mahkeme değildir).
Adım 7 — Son Doğrulama
Adli yargı; hukuk ve ceza mahkemelerini kapsayan genel yargı koludur. Bu koldaki nihai denetim ve en üst karar mercii Yargıtay’dır.
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━
CEVAP: C) Yargıtay
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━
TEMEL KAVRAMLAR:
1. Adli Yargı
- Tanım: Vatandaşların birbirleriyle veya devletle olan hukuk ve ceza davalarının görüldüğü temel yargı koludur.
- Bu problemde: Sorunun odak noktası olan yargı türüdür.
2. Yüksek Mahkemeler
- Tanım: Anayasa’da açıkça “Yüksek Mahkemeler” başlığı altında sayılan mahkemelerdir. Bunlar: Anayasa Mahkemesi, Yargıtay, Danıştay ve Uyuşmazlık Mahkemesi’dir.
SIK YAPILAN HATALAR:
Sayıştay’ı Yüksek Mahkeme Sanmak
- Yanlış: Sayıştay’ı adli veya idari yargının bir parçası olarak yüksek mahkeme kabul etmek.
- Doğru: Sayıştay mali bir denetim organıdır ve anayasal olarak “Yüksek Mahkeme” listesinde yer almaz.
- Neden Yanlış: Kararları kesin olsa da Anayasa’nın mahkemelerle ilgili bölümünde yüksek mahkeme sıfatıyla tanımlanmamıştır.
İdari yargıdaki yüksek mahkeme olan Danıştay ile Adli yargıdaki Yargıtay’ın görev alanlarını karşılaştırmalı olarak incelememi ister misin?