“Ediniz” fiili hangi kipte çekimlenmiştir?
Türkçede Emir Kipi ve Şahıs Çekimi Analizi
“Ediniz” fiili; eylemin gerçekleşmesini buyruk veya resmiyet/nezaket yoluyla bildiren emir kipi ile çekimlenmiştir.
- Fiil Kökü ve Çekim Unsurları: “Et-” fiil köküne ünlüyle başlayan ek geldiğinde ünsüz yumuşamasıyla kök “ed-” biçimine dönüşür. Ardından gelen “-(y)iniz” eki, doğrudan ikinci çoğul şahsı (siz) veya nezaket bildiren ikinci tekil şahsı karşılar.
- Kip Özelliği: Emir kipinin kendine ait özel bir kip eki yoktur; eylemin kök veya gövdesine doğrudan şahıs ekleri getirilerek çekim yapılır. Dolayısıyla bu fiilde herhangi bir zaman (haber) eki ya da diğer dilek kiplerinin ekleri (
-meli/-malı,-se/-sa,-e/-a) bulunmaz.
SINAV NOTU / PÜF NOKTASI: Emir kipi çekimlerinde “edin” ve “ediniz” biçimlerinin her ikisi de ikinci çoğul şahıs çekimidir; “-(y)iniz” eki genellikle resmi, yazılı veya nezaket içeren anlatımlarda tercih edilir.