Edilen bir karakter için cinsiyet farkı önemli olmaksızin üç farklı fenotip ortaya çıkması asağıdakilerden hangisi ile

YKS TYT
1

db AYIN
FEN
BiLİMLER
20.
kontrol
19. Bir canlı türünde, iki farkli alel çesşidi tarafından
edilen bir karakter için cinsiyet farkı önemli olmaksızin
üç farklı fenotip ortaya çıkması asağıdakilerden hangisi
ile açıklanabilir?
A)
A Karakterin alellerinin arasInda fam baskħ)k Iması
arasında es baskınlık olmasi
)Canlı türünün haploit olup ilgili alellerin tek başına etkt-
B) Karakterin alellerinin
sini gösterebimesi
D Karakterir eşeye bağılolarak kalitilması
E Karakterin sadece homozigotluk durumunda ortaya çi-
kabilmesi
Bo B

db AYIN FEN BiLİMLER 20.
db AYIN FEN BiLİMLER 20.1024×768 114 KB

2

Kalıtımda Fenotip Çeşitliliği ve Eş Baskınlık

:brain: ÇÖZÜM ADIMLARI & Seçenek Analizi:

İki farklı alelin (A_1 ve A_2) bulunduğu otozomal (cinsiyetten bağımsız) kalıtılan bir karakter için oluşabilecek genotip çeşitleri:

A_1A_1, \quad A_1A_2, \quad A_2A_2

olmak üzere 3 çeşittir.

  • A Seçeneği (Tam Baskınlık): Aleller arasında tam baskınlık (A_1 > A_2) olsaydı; A_1A_1 ve A_1A_2 genotipleri aynı fenotipi gösterirdi. Bu durumda yalnızca 2 farklı fenotip (A_1 fenotipi ve A_2 fenotipi) ortaya çıkardı. Dolayısıyla bu seçenek yanlıştır.
  • B Seçeneği (Eş Baskınlık): Aleller arasında eş baskınlık (A_1 = A_2) olduğunda;
    • A_1A_1 \rightarrow 1. Fenotip
    • A_2A_2 \rightarrow 2. Fenotip
    • A_1A_2 \rightarrow Her iki alelin de etkisini birlikte gösterdiği 3. farklı fenotip oluşur (Örneğin; insanda MN kan grubu sistemi: M, N ve MN olmak üzere 3 farklı fenotip görülür). Dolayısıyla aranan açıklama budur.
  • C Seçeneği (Haploitlik): Canlı haploit (n) olsaydı her bireyde yalnızca tek bir alel bulunabilirdi. İki farklı alel çeşidi olduğu için en fazla 2 farklı fenotip oluşabilirdi. Dolayısıyla bu seçenek yanlıştır.
  • D Seçeneği (Eşeye Bağlı Kalıtım): Soruda “cinsiyet farkı önemli olmaksızın” ifadesi yer aldığı için karakter cinsiyet kromozomlarına bağlı (eşeye bağlı) kalıtılamaz. Dolayısıyla bu seçenek yanlıştır.
  • E Seçeneği: Karakterin sadece homozigotlukta ortaya çıkması 3 farklı fenotipin aynı anda açıklanmasını sağlamaz.

Doğrulama:
İki alelli bir sistemde genotip sayısı kadar (3 adet) fenotip çeşidi oluşabilmesi, heterozigot bireyin her iki homozigottan da farklı bir fenotip sergilemesiyle, yani eş baskınlık (veya eksik baskınlık) durumu ile mümkündür.

━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━
:white_check_mark: CEVAP: B — Karakterin alellerinin arasında eş baskınlık olması
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━

Eş baskınlık ile eksik baskınlık arasındaki farkı örnekler üzerinden pekiştirmek ister misin?