Deneme-1
29. Aşağıdaki parçalardan hangisl “Bir şair mutlaka kendi
edeblyatinda yar alan önceki şir anlayışlarından etkilerir.
düşüncesine uzak düşmektedir?
A Yahya Kemal, Türk edebiyatını bi bütön olarak algilar.
Onda tarihin eski devirterine ait olaylarn devrinin dilyle
ifade etme düşüncesi vardir, Esklyl reddetme yerine
olduğu gibi kabullenme ve yeniden
nümüze taşıma çabasi içinde olmugtur
mazide olan atiyi meydana gotinek gorekir.” der
tedc
rak gü-
Kokü
ya
Nazm Hikmet, divan şirinin sesini ve ahengini, özel-
likle ritim, imge ve çagnşım zenginligini gayet
semiştir. Aruzu kullanmasa da seçtigi sõzcükierde
abenkle metni geçmişle bütünleyerek, çağın gerçakle-
rini kendi görüşleri doğrultusunda yeniden kurgulayaral
metinier arası bir gelenek etkisi üretmiştir. Şair, bu ir
anlayışıyla geleneği revize ederck kendi zamanına do-
nüştümüştür.
C Sezai Karakoç, gelenekten ve bilhassa klasik edebi-
yattan beslenen onemli bir gairdir. O, geleneğin daha
çok ruhuna nüfuz etrmeye çalışır. Ona göre gelenektar
beslenmek, onu körü körüne taklit etrmek dağildir, Şair
geleneksel oları modarn bir bakış açısıyla ale alarak
İkinci Yeni içerisinde gelenekten en fazla istifade eden
şairlerin başında gelir.
p Cahit Sıtki’nın yayımlanan ilk şiir kitabında Nocip Fazil
Kisakürek gibi dônemin küresel ölçekte yaygın olan
şir anlayışlarına açıldığı güzlemlenmiş, ayrnca Fransız
siirinin tür ve biçim etkisi görülmüştür. Ziya Osman’n
yönlendirmesiyle Fransız şair Charles Baudelaire’i oku-
maya başlamıştır. Bu konuda şunları dile getimiştir:
Baudelaire’i okuduktan sonra düşünüşüm, duyuşum,
gôrüşüm değjsti. Baudelaire bana suyun dibine inmeyi
öğretti, içimlé dişım arasındaki farkı Kötilik Cipekleri’ni
okuduktan sonra idrak etim.
Jçerik, dil, tarz, bicim olarak klasik gelaneğe bağlı olarak
yazmıştir. Ahmet Haşim’in saf şir anlayışını benimse-
yen şair, diğerlerinin aksine gündelik yaşami da şirleri-
nin içine almaya çalışmıştır. Dönemin şiirlerinden farklı
yapıtlar ortaya koymaya karar veren sair, ilk olarak ölçü
ve uyağ daha sonra ise tasviri, sairaneliği, hayali, süsü
ve zekâ oyunlarinı şirinden çikarmıstır.
üyor.
rsun.
sin
Ama
Diz
sonra
ddiye alir-
edersen
nizi, mor
Yoktan
insanlar
a bayılı-
üthiş bir
lerden
yaratı-
er gel-
=unuz?
e
bkisini
SI sizi
angi-
di, bu
artor-
an-
Soru: “Bir şair mutlaka kendi edebiyatında yer alan önceki şiir anlayışlarından etkilenir.” düşüncesine uzak düşen seçenek hangisidir?
Cevap: E seçeneği
Kısa açıklama
Bu soru, bir şairin önceki şiir anlayışlarından etkilenip etkilenmediğini sorguluyor. E seçeneğinde Orhan Veli’nin, önceki anlayışlardan çok kopuş sergileyen, geleneği yıkan bir tutum benimsediği anlatılıyor. Bu yüzden verilen düşünceye en uzak seçenek E’dir.
Seçenek değerlendirmesi
A: Yahya Kemal, geçmişi reddetmeden yeniden yorumluyor. Bu, etkilenme düşüncesine uygundur.
D: Cahit Sıtkı, Fransız şiirinden ve Baudelaire’den etkileniyor. Uygundur.
E: Orhan Veli, ölçü, uyak, süslü söyleyiş ve klasik unsurları şiirinden çıkarıyor. Bu, önceki şiir anlayışlarından etkilenmekten çok onlara karşı çıkma anlamı taşır.
Neden E?
Orhan Veli, Garip akımı ile şiirde sade dili, gündelik hayatı ve geleneksel şiir unsurlarından uzaklaşmayı savunur. Bu yüzden “önceki şiir anlayışlarından etkilenir” düşüncesine en uzak şair odur.
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━ Cevap: E
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━
Sorunun Analizi: “Bir şair mutlaka kendi edebiyatında yer alan önceki şiir anlayışlarından etkilenir.” düşüncesine uzak düşen şair hangisidir?
Çözüm Adımları:
Adım 1 — Seçenekleri teker teker inceleyelim:
A) Yahya Kemal
Türk edebiyatını bir bütün olarak algılar ve eskiyi reddetmek yerine olduğu gibi kabul edip yeniden yorumlar. Eskiye bağlıdır ve gelenekten etkilenir.
B) Nazım Hikmet
Divan şiirinin unsurlarını özellikle ritim, imge ve çağrışım zenginliği açısından benimser. Aruz kullanmasa da seçtiği sözcüklerde geçmişle bağ kurar. Geleneği revize ederek kendi zamanına dönüştürür. Yani eski şiir anlayışlarından etkilenmiştir.
C) Sezai Karakoç
Gelenekten beslenen önemli bir şairdir. Geleneksel olanı körü körüne taklit etmez, ama gelenekten faydalanır. Modern bakış açısıyla değerlendirir ve İkinci Yeni içinde gelenekten en çok istifade eden şairlerden biridir.
D) Cahit Sıtkı Tarancı
İlk şiir kitabında Necip Fazıl ve Fransız şiirinin etkisi altında kalmıştır. Klasik geleneğe bağlıdır. Yani önceki şiir anlayışlarından etkilenmiştir.
E) Orhan Veli
İlk şiirlerinde Necip Fazıl ve Cahit Sıtkı gibi klasik geleneğe bağlıdır. Ancak Ahmet Haşim’in saf şiir anlayışını benimsemiş ve diğerlerinden farklı olarak gündelik yaşamı şiirlerine katmıştır. Ölçü ve uyak gibi klasik unsurları kaldırarak yeni bir şiir anlayışı getirmiştir.
Adım 2 — Şairlerin şiir anlayışları dikkate alınarak değerlendirme:
Yahya Kemal, Nazım Hikmet, Sezai Karakoç, Cahit Sıtkı edebiyattaki önceki şiir anlayışlarından etkilenip onları belirli biçimlerde yorumlamışlardır.
Orhan Veli, Garip akımının öncüsü olarak hem içerik, dil, tarz hem de biçim olarak klasik geleneği reddetmiş ve gelenekten uzaklaşmıştır.
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━ Cevap: E) Orhan Veli
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━
Temel Kavramlar:
Geleneksel Şiir: Önceki şiir anlayışlarının ve kurallarının etkisini taşıyan şiir türü.
Garip Akımı: Eski şiir kurallarını ve biçimlerini reddeden, gündelik yaşamı ve halk dilini şiire taşıyan akım.
Modernleşme: Şiirin biçim ve içerik olarak gelenekten koparak yeni anlatım yolları bulması.
Pro İpucu: Orhan Veli, şiirde klasik kalıpları yıkarak “Garip” akımını başlatmıştır; bu yüzden önceki şiir anlayışlarından etkilenme fikrine en uzak şairdir.
Başka soruların olursa sormaktan çekinme!
Bu konuyla ilgili başka bir örnek ister misin?
Cevap: E
Çözüm Adımları:
Temel Kavramlar:
Pro İpucu: Orhan Veli, şiirde klasik kalıpları yıkarak “Garip” akımını başlatmıştır; bu yüzden önceki şiir anlayışlarından etkilenme fikrine en uzak şairdir.