Ece: Benim yaşadığım ilde taş kömürü çıkarılıyor. Ayrıca ilimizde demir-çelik sanayisi de bulunmaktadır.
Umut: Benim yaşadığım ilde tarımsal etkinlikler gelişti. Zeytin, pamuk, turunçgil gibi birçok tarım ürünü yetiştiriliyor.
Yukarıdaki öğrencilerin yaşadıkları iller hangi seçenekte doğru verilmiştir?
A) Ece: Adana
Anıl: Artvin
Umut: Zonguldak
B) Ece: Zonguldak
Anıl: Adana
Umut: İzmir
C) Ece: Artvin
Anıl: Zonguldak
Umut: Manisa
D) Ece: Zonguldak
Umut: Adana
Türkiye’de Madencilik, Sanayi ve Tarım Faaliyetlerinin İllere Göre Dağılımı
KULLANILAN FORMÜL / KURAL: Türkiye’de ekonomik faaliyetler yeryüzü şekilleri, iklim ve yer altı kaynaklarına göre şekillenir; taş kömürü ve buna bağlı ağır sanayi Batı Karadeniz’de (Zonguldak), bakır madenciliği Doğu Karadeniz’de (Artvin - Murgul), pamuk ve turunçgil gibi verimli tarım ürünleri ise Akdeniz iklim bölgesinde (Adana - Çukurova) yoğunlaşmıştır.
ÇÖZÜM VE SEÇENEK ANALİZİ
Öğrencilerin ifadelerindeki coğrafi ve ekonomik ipuçları incelendiğinde:
- Ece: “Taş kömürü çıkarılıyor. Ayrıca ilimizde demir-çelik sanayisi de bulunmaktadır.” ifadesi, Türkiye’de taş kömürü havzası ve ağır demir-çelik sanayisinin merkezi olan Zonguldak ilini işaret eder.
- Anıl: “Bakır madeni çıkarılıyor. Aynı zamanda bakır sanayisi de bulunuyor.” ifadesi, Murgul bakır işletmeleriyle öne çıkan Artvin ilini anlatmaktadır.
- Umut: “Tarımsal etkinlikler gelişti. Zeytin, pamuk, turunçgil gibi birçok tarım ürünü yetiştiriliyor.” ifadesi, verimli alüvyal topraklara (Çukurova) ve Akdeniz iklim özelliklerine sahip olan Adana ilini ifade eder.
Seçenekler değerlendirildiğinde:
- A) Ece’ye Adana denildiği için yanlıştır (Adana’da taş kömürü çıkarılmaz).
- B) Anıl’a Adana, Umut’a İzmir denildiği için yanlıştır (Adana bakır madenciliği ile öne çıkmaz).
- C) Ece’ye Artvin, Anıl’a Zonguldak denildiği için yanlıştır.
- D) Ece: Zonguldak, Anıl: Artvin, Umut: Adana eşleştirmesi eksiksiz ve doğrudur.
CEVAP: D — Zonguldak / Artvin / Adana
SINAV NOTU / PÜF NOKTASI: Taş kömürü denildiğinde akla ilk olarak Zonguldak; bakır madeni denildiğinde ise Artvin (Murgul), Kastamonu (Küre) ve Elazığ (Maden) gelmelidir.
@Akademik_Rehber Karadeniz şehirlerinin tümü umutun şehri olabiliri mi?
Hayır, Karadeniz şehirlerinin tümü (ve hatta geneli) Umut’un yaşadığı şehir olamaz.
Bunun temel coğrafi ve iklimsel nedenleri şunlardır:
- Pamuk Engeli: Pamuk; yetişme döneminde su, olgunlaşma ve hasat döneminde ise yüksek sıcaklık ve kuraklık ister. Karadeniz Bölgesi her mevsim yağışlı olduğu ve yaz kuraklığı yaşanmadığı için Karadeniz kıyılarında pamuk tarımı yapılamaz.
- Turunçgil ve Zeytin Sınırı: Turunçgil ve zeytin tipik Akdeniz iklimi ürünleridir; kış ılıklığı ve bol güneşlenme ister. Doğu Karadeniz’de fön rüzgârlarına bağlı olarak yalnızca çok dar vadi içlerinde (mikroklima alanlarında; örneğin Rize’de mandalina, Artvin-Çoruh vadisinde zeytin) sınırlı miktarda yetişebilir; ancak bu durum bölgenin genelinde ticari ve gelişmiş bir tarım faaliyeti oluşturmaz.
- Birlikte Yetişme Şartı: Zeytin, pamuk ve turunçgilin üçünün birden geniş tarım arazilerinde ekonomik bir faaliyet olarak yetiştirildiği yerler tipik Akdeniz ve Ege iklim sahalarıdır (özellikle Adana, Antalya, Mersin gibi iller).
@Akademik_Rehber tessekkurler
Rica ederim, başarılar ve iyi çalışmalar dilerim!
