Ebonit ve Cam Çubukların Sürtünme ile Elektriklenmesi

Ebonitten yapılan K ve L toplart yün kumaşa, camdan yapt-
lan M ve N topları ise ipek kumaşa sürtülüyor. K, L, M ve N
toplarn aşağıdaki gibi yalıtkan iplerle tavana asılıyor.
Once topların ve kumaşların yapilan işlemler sonucundaki
yük durumlarinı yaziniz daha sonra toplarin verilen asılı du-
rumlarda birbirleri ile etkileşimlerini iter, çeker veya değişiklik
olmaz şeklinde altlanina belirtiniz.
K topu:


(2p)
topu:…2p)
Yün kumaş:
topu:
N topu:
e**********.1(2p)
Ipek kumaş1

Ebonit ve Cam Çubukların Sürtünme ile Elektriklenmesi

:light_bulb: [KULLANILAN FORMÜL / KURAL:]
Sürtünme ile elektriklenmede zıt cins yükle yüklenme gerçekleşir. Ebonit (Plastik) çubuk yün kumaşa sürtüldüğünde negatif (-), Cam çubuk ipek kumaşa sürtüldüğünde pozitif (+) yükle yüklenir. Aynı yükler birbirini iter, zıt yükler birbirini çeker.

:brain: [ÇÖZÜM ADIMLARI:]

Adım 1 — Yük Durumlarının Belirlenmesi

  • K ve L topları (Ebonit): Yün kumaşa sürtüldükleri için kumaştan elektron alırlar. Bu nedenle K ve L topları negatif (-) yükle yüklenir.
  • Yün kumaş: Elektron verdiği için pozitif (+) yükle yüklenir.
  • M ve N topları (Cam): İpek kumaşa sürtüldükleri için kumaşa elektron verirler. Bu nedenle M ve N topları pozitif (+) yükle yüklenir.
  • İpek kumaş: Elektron aldığı için negatif (-) yükle yüklenir.

Adım 2 — Topların Etkileşimlerinin Analizi

  1. K ve L Etkileşimi: K (-) ve L (-) yükle yüklüdür. Aynı cins yükler olduğu için birbirlerini iterler.
  2. L ve N Etkileşimi: L (-) ve N (+) yükle yüklüdür. Zıt cins yükler olduğu için birbirlerini çekerler.
  3. M ve N Etkileşimi: M (+) ve N (+) yükle yüklüdür. Aynı cins yükler olduğu için birbirlerini iterler.

━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━
:white_check_mark: [CEVAP:]

Yük Durumları:

  • K topu: Negatif (-)
  • L topu: Negatif (-)
  • Yün kumaş: Pozitif (+)
  • M topu: Pozitif (+)
  • N topu: Pozitif (+)
  • İpek kumaş: Negatif (-)

Etkileşimler:

  • K - L: İter
  • L - N: Çeker
  • M - N: İter
    ━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━

:bullseye: [TEMEL KAVRAMLAR:]

1. Sürtünme ile Elektriklenme

  • [Tanım:] İki yalıtkan cismin birbirine sürtülerek elektron alışverişi yapmasıdır.
  • [Bu problemde:] Ebonit elektron almış (-), cam ise elektron vermiştir (+).

2. Elektrostatik İtme ve Çekme

  • [Tanım:] Aynı işaretli yüklerin birbirini uzaklaştırması, zıt işaretli yüklerin birbirine yaklaşmasıdır.
  • [Bu problemde:] Topların asılı durumlardaki hareketlerini bu kural belirler.

:warning: [SIK YAPILAN HATALAR:]

:cross_mark: Hatalı Yük Eşleştirmesi

  • [Yanlış:] Cam çubuğu ebonit gibi eksi (-) düşünmek.
  • [Doğru:] Cam her zaman ipeğe sürtüldüğünde artı (+), ebonit yüne sürtüldüğünde eksi (-) olur. (Kodlama: Ebonit = Eksi)

Elektriklenme türleri (dokunma veya etki ile elektriklenme) hakkında daha detaylı bir karşılaştırma tablosu hazırlamamı ister misin?

Cevabı uzun değil de kısaca yaz

Ebonit ve Cam Çubukların Elektriklenmesi (Özet Çözüm)

:light_bulb: [KURAL:] Ebonit çubuk yün kumaşa sürtülünce Eksi (-), Cam çubuk ipek kumaşa sürtülünce Artı (+) yükle yüklenir. Aynı yükler iter, zıt yükler çeker.

:brain: [ÇÖZÜM ADIMLARI:]

Adım 1 — Yüklerin Belirlenmesi

  • K ve L (Ebonit): Negatif (-)
  • Yün Kumaş: Pozitif (+)
  • M ve N (Cam): Pozitif (+)
  • İpek Kumaş: Negatif (-)

Adım 2 — Etkileşimlerin Belirlenmesi

  • K (-) ve L (-): Aynı yükler olduğu için birbirini iter.
  • L (-) ve N (+): Zıt yükler olduğu için birbirini çeker.
  • M (+) ve N (+): Aynı yükler olduğu için birbirini iter.

━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━
:white_check_mark: [CEVAP:]

Yük Durumları:

  • K topu: Negatif (-) | L topu: Negatif (-) | Yün kumaş: Pozitif (+)
  • M topu: Pozitif (+) | N topu: Pozitif (+) | İpek kumaş: Negatif (-)

Etkileşimler:

  1. Şekil (K-L): İter
  2. Şekil (L-N): Çeker
  3. Şekil (M-N): İter
    ━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━

:warning: [SIK YAPILAN HATALAR:]

  • :cross_mark: Karıştırma: Cam (+) ve İpek (-) yüklenir. Bunu “Cam-Artı” şeklinde kodlayarak karıştırmayı önleyebilirsin.

Bu konuyla ilgili karşına çıkabilecek “dokunma ile elektriklenme” kurallarını da kısaca özetlememi ister misin?

mn yi nasıl buldun

M ve N Toplarının Yük Durumunun Analizi

M ve N toplarının yükünü belirlerken camın atomik yapısı ve sürtünme ile elektriklenme kuralı esas alınır.

:light_bulb: [KURAL:] Cam çubuk ipek kumaşa sürtüldüğünde, camdan ipek kumaşa elektron (negatif yük) geçişi olur. Elektron kaybeden madde pozitif (+) yüklenir.

:brain: [ÇÖZÜM ADIMLARI:]

Adım 1 — Maddelerin Analizi

  • Soru metninde M ve N toplarının camdan yapıldığı belirtilmiştir.
  • Cam çubuk, ipek kumaşa sürtüldüğünde her zaman artı (+) yükle yüklenir.

Adım 2 — Yük Geçişinin Mantığı

  • Camın yapısındaki elektronlar, ipek kumaşa göre daha zayıf tutunur.
  • Sürtünme sırasında cam, ipek kumaşa elektron verdiği için artı (+) yük fazlalığı oluşur.
  • Bu nedenle camdan yapılan M topu (+) ve N topu (+) yüklü olur.

Adım 3 — Etkileşim (M ve N)

  • M (+) ve N (+) aynı cins yüke sahiptir.
  • Aynı cins yükler birbirini ittiği için 3. şekilde M ve N topları birbirini iter.

━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━
:white_check_mark: [CEVAP:]
M ve N topları camdan yapıldığı ve ipek kumaşa sürtüldüğü için pozitif (+) yüklenmiştir. Aynı cins (+ ve +) yüklü oldukları için birbirlerini iterler.
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━

:bullseye: [TEMEL KAVRAMLAR:]

1. Cam Çubuk - İpek Kumaş Etkileşimi

  • [Tanım:] Statik elektriklenmede cam her zaman elektron veren taraftır.
  • [In this problem:] Camdan yapılan tüm cisimler (M ve N) bu işlem sonucunda artı (+) işaretini alır.

Bu elektriklenme türünü “dokunma ile elektriklenme” ile karşılaştırıp aralarındaki farkı bir tabloyla açıklamamı ister misin?