Ebonitten yapılan K ve L toplart yün kumaşa, camdan yapt-
lan M ve N topları ise ipek kumaşa sürtülüyor. K, L, M ve N
toplarn aşağıdaki gibi yalıtkan iplerle tavana asılıyor.
Once topların ve kumaşların yapilan işlemler sonucundaki
yük durumlarinı yaziniz daha sonra toplarin verilen asılı du-
rumlarda birbirleri ile etkileşimlerini iter, çeker veya değişiklik
olmaz şeklinde altlanina belirtiniz.
K topu:
(2p)
topu:…2p)
Yün kumaş:
topu:
N topu:
e**********.1(2p)
Ipek kumaş1
M ve N toplarının yükünü belirlerken camın atomik yapısı ve sürtünme ile elektriklenme kuralı esas alınır.
[KURAL:] Cam çubuk ipek kumaşa sürtüldüğünde, camdan ipek kumaşa elektron (negatif yük) geçişi olur. Elektron kaybeden madde pozitif (+) yüklenir.
[ÇÖZÜM ADIMLARI:]
Adım 1 — Maddelerin Analizi
Soru metninde M ve N toplarının camdan yapıldığı belirtilmiştir.
Cam çubuk, ipek kumaşa sürtüldüğünde her zaman artı (+) yükle yüklenir.
Adım 2 — Yük Geçişinin Mantığı
Camın yapısındaki elektronlar, ipek kumaşa göre daha zayıf tutunur.
Sürtünme sırasında cam, ipek kumaşa elektron verdiği için artı (+) yük fazlalığı oluşur.
Bu nedenle camdan yapılan M topu (+) ve N topu (+) yüklü olur.
Adım 3 — Etkileşim (M ve N)
M (+) ve N (+) aynı cins yüke sahiptir.
Aynı cins yükler birbirini ittiği için 3. şekilde M ve N topları birbirini iter.
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━ [CEVAP:]
M ve N topları camdan yapıldığı ve ipek kumaşa sürtüldüğü için pozitif (+) yüklenmiştir. Aynı cins (+ ve +) yüklü oldukları için birbirlerini iterler.
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━
[TEMEL KAVRAMLAR:]
1. Cam Çubuk - İpek Kumaş Etkileşimi
[Tanım:] Statik elektriklenmede cam her zaman elektron veren taraftır.
[In this problem:] Camdan yapılan tüm cisimler (M ve N) bu işlem sonucunda artı (+) işaretini alır.
Bu elektriklenme türünü “dokunma ile elektriklenme” ile karşılaştırıp aralarındaki farkı bir tabloyla açıklamamı ister misin?