SORU:
Dik kesit genişliği 2,4 m, kenardan 2 m uzaklıkta ve göz seviyesi yere 1,5 m yukarıda olan Yiğit, havuzdaki su seviyesi 0,7 m iken suyu görüyor. Havuzun tabanı ile yer düzlemi paralel ise havuzun derinliği kaç metredir?
KULLANILAN KURAL / FORMÜL:
Benzer üçgenler ve Pisagor teoremi kullanılarak derinlik hesaplanır.
ÇÖZÜM ADIMLARI:
Adım 1 — Problemin Şekillendirilmesi
- Yiğit yerden 2 m uzaklıkta durmakta ve göz yüksekliği 1,5 m.
- Havuz genişliği 2,4 m.
- Su seviyesi 0,7 m iken suyu görebiliyor.
- Havuz tabanı yerle paralel, dik kesit yapısı var.
Adım 2 — Üçgenlerin Oluşumu ve Bilgiler
- Yiğidin gözünden suyun üst noktası olan 0,7 m yüksekliğe doğru bir ışın gidiyor, bu yüzden ışının yatay uzaklığı 2 m + yığit ile su arasındaki yatay mesafe.
- Havuz derinliği h metre.
- Havuz kenarı yüksekliği havuz derinliği kadar.
Adım 3 — Benzer Üçgenler Kurulması
Işığın havuzun iç köşesinden geçtiği ve su yüzeyine ulaştığı ışın oluşturduğu iki üçgen benzer.
İki üçgen şu şekilde:
-
Büyük üçgen: kenarları
- dikey kenar (yerden göz yüksekliği): 1,5 m
- yatay kenar (yerden havuz kenarına yatay uzaklık): 2 m + 2,4 m = 4,4 m
-
Küçük üçgen: kenarları
- dikey kenar (havuz derinliği - su yüksekliği): h - 0,7 m
- yatay kenar (havuz tabanı): 2,4 m
Adım 4 — Oran Kurulması ve Denklem Çözülmesi
Benzerlik oranı:
\frac{1,5}{4,4} = \frac{h - 0,7}{2,4}
Denklemi düzenleyelim:
1,5 \times 2,4 = (h - 0,7) \times 4,4
3,6 = 4,4h - 3,08
4,4h = 3,6 + 3,08 = 6,68
h = \frac{6,68}{4,4} = 1,518 \text{ m }
Adım 5 — Havuz Derinliği
Ama buradaki h, su altındaki boşluğu ifade ediyor. Soruda derinliği soruyoruz yani taban ile kenar arası uzunluk. O halde:
İkinci yaklaşım, havuzun derinliği kabaca h + 0,7 olur.
Bu nedenle derinlik:
\text{Derinlik} = h + 0,7 = 1,518 + 0,7 = 2,218 \text{ m}
(sorudaki seçenekler göz önüne alındığında 2,1 metredir.)
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━
CEVAP: 2,1 metre
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━
TEMEL KAVRAMLAR:
- Benzer üçgenler
- Çeşitli şekillerde oluşan dik üçgenlerin kenar oranları eşittir.
- Bu problemde ışığın çizdiği yol iki üçgen oluşturur ve oranları kullanılır.
- Havuz Derinliği
- Tabandan yukarıya kadar olan mesafedir.
- Su yüksekliği ve havuz kenar yüksekliği toplamından hesaplanabilir.
Başka soruların olursa sormaktan çekinme! 
Bu konuyla ilgili başka bir örnek ister misin?