Tilkinin
araya
lar ye-
e birbi-
=üsüyle
findan
oluşan
i sim-
tüm
kur-
ve-
n
er
cimde
larak
işkil
farklı
blum-
26. lIkel çağlara ait sanat eserlerinin büyük çoğunluğu isley
sel üretimler olup bir ihtiyaca dönük olarak tasarlanm
olsalar da zamanla bu işlevden bağımsiz bir değere
kavuşurlar. Hatta tasarlanma aşamalarindaki temel ne
den zamanla tamamen unutulabilir. Bugün Misir piramitle.
rindeki heykellere, tasarımlarınin temelinde yer alan ruhu
ölümsüzlüğe taşımaları konusundaki işlevlerinden ötürü
değil, uyandırdikları güzellik duygusu ve bir devrin sanat
anlayışının temsilcisi olmaları bakımindan değer veriyo-
ruz, onlardan bu sebeple haz duyuyoruz. Dolayısiyla bir
dönemde, ternelde tamamen yarar gözetilerek üretilmiş
eserler de sanat eseri olarak kabul edilebilir.
Bu parçada vurgulanan düşünce aşağıdakilerdenhan-
ms
gisidir?
A) Geçmişten bugüne kalan bir eserin ilk üretim amacı
önemli değildir; onu değerli kılan, bugün yarattığı es-
tetik duygudur.
yabilir.
B) Sanat eserleri, zaman zamar işlevsel nitelik de taşi-
geçmişte tir ihtiyaca cevap vermek üzere üretilmiş,
C) Bugün sanat eseri olarak kabul edilen birçok ürün,
basit bir malzemedir
ürün değil; bir sanaseridir.
D) Mısir piramitleri, bugü geçmişteki gibi siradan bir
zanması, değişen sanat anlayíşıyla ilgilidir.
E) Yarar gözetilerek üretilmiş bir ürühün sanat değeri ka-
rtık
e
Soru Fotoğrafı:
Bu parçada vurgulanan düşünce aşağıdakilerden hangisidir?
Seçenek Analizi:
Adım 1 — A seçeneğini inceleyelim
Parçada eserin ilk üretim amacı önemsizdir denmiyor; asıl vurgu, bugün ona estetik değer yüklenmesidir. Bu yüzden A, metnin anlamını genel olarak yansıtır ama biraz eksik kalır.
Adım 2 — B seçeneğini inceleyelim
Metin, sanat eserlerinin işlevsel nitelik taşıyabileceğini söylüyor; ancak asıl düşünce bu değildir. Parçada esas anlatılan, işlevin zamanla arka planda kalıp eserin sanat değerine dönüşebilmesidir.
Adım 3 — C seçeneğini inceleyelim
Metinde, bugün sanat eseri sayılan bazı ürünlerin geçmişte bir ihtiyacı karşılamak için üretildiği söyleniyor. Bu, parçadaki temel düşünceyle uyumludur. Ancak “basit bir malzemedir” kısmı metinde yoktur; bu yüzden ifade tam isabetli değildir.
Adım 4 — D seçeneğini inceleyelim
Mısır piramitleri örnek olarak verilse de metnin ana fikri sadece onlar değildir. Bu seçenek çok dar kalır.
Adım 5 — E seçeneğini inceleyelim
Parçada “değişen sanat anlayışı” dolaylı olarak sezdirilse de ana vurgu bu değildir. Metin, yarar gözetilerek üretilen eserlerin de sanat eseri sayılabileceğini anlatır.
Adım 6 — Seçenek Karşılaştırması
C. Parçanın genel düşüncesine en yakındır.
A, B, D, E — ya eksik ya da metnin ana fikrini tam karşılamıyor.
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━
Cevap: C
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━
Kısa açıklama:
Parçada, bir eserin başlangıçta işlevsel amaçla üretilmiş olsa bile zamanla estetik değer kazanabileceği ve sanat eseri sayılabileceği vurgulanıyor. Bu nedenle C seçeneği en uygunudur.
Başka soruların olursa sormaktan çekinme! 
Parçada Vurgulanan Düşünce Hangi Şıktır?
Çözüm Adımları:
Adım 1 — Parçanın Ana Fikrini Belirleme
Parçada, ilkel çağlara ait sanat eserlerinin başlangıçta işlevsel ve ihtiyaca yönelik üretimler olduğu, ancak zamanla işlevinden bağımsız bir değer kazandıkları, hatta tasarlandığı temel nedenin unutulabileceği söyleniyor.
Adım 2 — Mısır Piramitleri Örneği
Mısır piramitlerindeki heykellerin aslında ölümsüzlük gibi bir işlev için yapılmış olmasına rağmen, günümüzde asıl değerlerinin uyandırdıkları güzellik duygusu ve dönemin sanat anlayışını temsil etmeleri olduğu vurgulanıyor.
Adım 3 — Şıkların Tek Tek İncelenmesi
-
A şıkkı: “Geçmişten bugüne kalan bir eserin ilk üretim amacı önemli değildir; onu değerli kılan, bugün yarattığı estetik duygudur.”
Parçadaki ana ifadeyle uyumludur.
-
B şıkkı: “Sanat eserleri, zaman zaman işlevsel nitelik de taşıyabilir.”
Parçada böyle bir ifade yok, daha çok ilk başta işlevsel olduğu ama zamanla işlevsizleştiği söyleniyor.
-
C şıkkı: “Bugün sanat eseri olarak kabul edilen birçok ürün, geçmişte bir ihtiyaca cevap vermek üzere üretilmiş, basit bir malzemedir.”
Parçada böyle bir olumsuzlama veya ‘basit malzeme’ ithamı yok.
-
D şıkkı: “Mısır piramitleri, bugün geçmişteki gibi sıradan bir ürün değil; bir sanat eseridir.”
Parçada bu şıkla benzer bir ifade geçiyor, ama vurgu daha genel olarak sanat eserlerinin değer kazandığı üzerinedir.
-
E şıkkı: “Yarar gözetilerek üretilmiş bir ürünün sanat değeri kazanması, değişen sanat anlayışıyla ilgilidir.”
Parçada böyle bir vurgu net değildir.
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━
Cevap: A şıkkı
“Geçmişten bugüne kalan bir eserin ilk üretim amacı önemli değildir; onu değerli kılan, bugün yarattığı estetik duygudur.”
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━
Anahtar Kavramlar:
- İşlevsel üretim → İşlevden bağımsız değer
- Estetik değer ve sanat anlayışının temsilcisi olması
- Eserin ilk amacı unutulabilir
Başka konu veya soru istersen sormaktan çekinme!
