Düz zeminin uzunluğunun en fazla kaç santimetre olabileceğinin bulunması
Kullanılan Temel Bilgi: Kare prizma şeklinde kutular yan yana ve üst üste aralıksız dizildiğinde toplam uzunluk hesaplanır. Kutuların kenar uzunlukları 12 cm ve 20 cm olduğuna göre, kutuların oluşturduğu uzunluğun ortak katları önemlidir.
Çözüm Adımları:
Adım 1 — Kutuların yerleşim şekillerini anlamak
Şekil-1: Kutular 12 cm kenarlı dikey (yani 12 cm yükseklik) ve 20 cm kenarlı yatay (yani 20 cm taban genişliği) olarak dizilmiş.
Şekil-2: Kutular birbirine tam ortada değiyor. Bu da zeminin tam ortasında kutuların kenarlarının buluştuğunu gösteriyor.
Adım 2 — Kutuların uzunluklarının toplamı ve simetri koşulu
Zeminin uzunluğu (L) santimetre cinsinden tam sayı ve 300 cm’den kısa.
- Dikey olarak dizilen kutuların toplam yüksekliği 12 \times n cm olur, burada n kutu sayısı.
- Yatay olarak dizilen kutuların toplam uzunluğu 20 \times m cm olur, burada m kutu sayısı.
- Ortada birleşmeleri, yani toplam uzunluğun yarısının kutuların birleştiği yere denk gelmesi anlamına gelir.
Adım 3 — Ortadaki birleşmeye göre denklem oluşturma
Zeminin tam ortasında şu eşitlik vardır:
12 \times n = 20 \times m
Burada n ve m, kutu sayıları. Bu denklemi sağlamak için 12 \times n ve 20 \times m sayıların eşit olması gerekir.
Adım 4 — n ve m için ortak katın bulunması
-
12 ve 20’nin en küçük ortak katı (EKOK) hesaplanır:
\text{EKOK}(12, 20) = 60
-
Bu durumda eşitliği sağlayan en küçük ortak değer 60’tır.
Yani
12 \times n = 60 \implies n = 5
20 \times m = 60 \implies m = 3
Adım 5 — Zeminin uzunluğunun hesaplanması
Kutular Şekil-1’de yan yana ve üst üste diziliyor, yani toplam uzunluk:
L = 12 \times a + 20 \times b
Burada a ve b tam sayılar ve toplam uzunluk 300’den küçük.
Fakat kutuların tam ortasında birleştiği için toplam uzunluk L çift katıdır ve L aynı zamanda EKOK’un katı olmalıdır.
Adım 6 — En büyük uygun uzunluğun bulunması
300 cm’den küçük, EKOK’un (60’ın) bir katı olacak şekilde en büyük tam sayı bulunur:
60 \times 4 = 240
Böylece en fazla 240 cm uzunluğunda olabilir.
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━
CEVAP: C) 240
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━
Temel Kavramlar:
- Kare prizma: Tabanı kare olan prismalar.
- Ortak kat: İki sayının her ikisine de tam bölünen en küçük sayı.
- Simetri ve ortada buluşma: Kutuların tam ortada birleşmesi, toplam uzunluğun bölünebilirliği ile alakalı.
Sık yapılan hata:
- Yanlış: Kutuların uzunluklarını direkt toplamak ve ortadaki birleşme şartını ihmal etmek.
- Doğru: Ortadaki birleşme koşulu için sayıların en küçük ortak katını dikkate almak gerekir.
Başka soruların olursa sormaktan çekinme! 
Bu konuyla ilgili başka bir örnek ister misin?