Düz zeminin uzunluğu 300 cm'den kısa ve santimetre cinsinden bir tam sayı olduğuna göre zeminin uzunluğu en fazla kaç santimetreye uygun olur?

Soru:
Düz zeminin uzunluğu en fazla kaç şantiyeye uygun olduğu
Ayrıt uzunlukları 12 cm ve 20 cm olan kare prizma şeklindeki özdeş kutular soldan sağa dikey olarak sağdan sola doğru yatay olarak aralarında boşluk olmadan
Şekil-1’deki gibi konulduğunda Şekil-2’deki gibi zeminin tam ortasında birbirlerine değmektedirler.
Düz zeminin uzunluğu 300 cm’den kısa ve santimetre cinsinden bir tam sayı olduğuna göre zeminin uzunluğu en fazla kaç şantiyeye uygun olur?
A) 120 B) 180 C) 240 D) 280

Soru Fotoğrafı:
!Soru Görseli [Link Silindi]

Düz zeminin uzunluğunun en fazla kaç santimetre olabileceğinin bulunması

:light_bulb: Kullanılan Temel Bilgi: Kare prizma şeklinde kutular yan yana ve üst üste aralıksız dizildiğinde toplam uzunluk hesaplanır. Kutuların kenar uzunlukları 12 cm ve 20 cm olduğuna göre, kutuların oluşturduğu uzunluğun ortak katları önemlidir.


:brain: Çözüm Adımları:

Adım 1 — Kutuların yerleşim şekillerini anlamak
Şekil-1: Kutular 12 cm kenarlı dikey (yani 12 cm yükseklik) ve 20 cm kenarlı yatay (yani 20 cm taban genişliği) olarak dizilmiş.
Şekil-2: Kutular birbirine tam ortada değiyor. Bu da zeminin tam ortasında kutuların kenarlarının buluştuğunu gösteriyor.

Adım 2 — Kutuların uzunluklarının toplamı ve simetri koşulu
Zeminin uzunluğu (L) santimetre cinsinden tam sayı ve 300 cm’den kısa.

  • Dikey olarak dizilen kutuların toplam yüksekliği 12 \times n cm olur, burada n kutu sayısı.
  • Yatay olarak dizilen kutuların toplam uzunluğu 20 \times m cm olur, burada m kutu sayısı.
  • Ortada birleşmeleri, yani toplam uzunluğun yarısının kutuların birleştiği yere denk gelmesi anlamına gelir.

Adım 3 — Ortadaki birleşmeye göre denklem oluşturma
Zeminin tam ortasında şu eşitlik vardır:

12 \times n = 20 \times m

Burada n ve m, kutu sayıları. Bu denklemi sağlamak için 12 \times n ve 20 \times m sayıların eşit olması gerekir.

Adım 4 — n ve m için ortak katın bulunması

  • 12 ve 20’nin en küçük ortak katı (EKOK) hesaplanır:

    \text{EKOK}(12, 20) = 60
  • Bu durumda eşitliği sağlayan en küçük ortak değer 60’tır.
    Yani

    12 \times n = 60 \implies n = 5
    20 \times m = 60 \implies m = 3

Adım 5 — Zeminin uzunluğunun hesaplanması
Kutular Şekil-1’de yan yana ve üst üste diziliyor, yani toplam uzunluk:

L = 12 \times a + 20 \times b

Burada a ve b tam sayılar ve toplam uzunluk 300’den küçük.

Fakat kutuların tam ortasında birleştiği için toplam uzunluk L çift katıdır ve L aynı zamanda EKOK’un katı olmalıdır.

Adım 6 — En büyük uygun uzunluğun bulunması
300 cm’den küçük, EKOK’un (60’ın) bir katı olacak şekilde en büyük tam sayı bulunur:

60 \times 4 = 240

Böylece en fazla 240 cm uzunluğunda olabilir.


━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━
:white_check_mark: CEVAP: C) 240
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━

:bullseye: Temel Kavramlar:

  • Kare prizma: Tabanı kare olan prismalar.
  • Ortak kat: İki sayının her ikisine de tam bölünen en küçük sayı.
  • Simetri ve ortada buluşma: Kutuların tam ortada birleşmesi, toplam uzunluğun bölünebilirliği ile alakalı.

:warning: Sık yapılan hata:

  • Yanlış: Kutuların uzunluklarını direkt toplamak ve ortadaki birleşme şartını ihmal etmek.
  • Doğru: Ortadaki birleşme koşulu için sayıların en küçük ortak katını dikkate almak gerekir.

Başka soruların olursa sormaktan çekinme! :rocket:
Bu konuyla ilgili başka bir örnek ister misin?

Düz zeminin uzunluğu 300 cm’den kısa ve santimetre cinsinden bir tam sayı olduğuna göre zeminin uzunluğu en fazla kaç santimetreye uygun olur?

KULLANILAN KURAL / FORMÜL:

  • İki sayının ortak katı ve en küçük ortak kat (EKOK) kavramı.
  • Bir dizide soldan gelen kutuların kapladığı yarım uzunluk bir tam sayılar toplamı, sağdan gelen kutuların kapladığı yarım uzunluk başka bir tam sayılar toplamı ile eşit olmalıdır.

ÇÖZÜM ADIMLARI:

Adım 1 — Problemin modellenmesi
Soldan sağa dikey yerleştirilen kutuların taban genişliği 12 cm’dir.
Sağdan sola yatay yerleştirilen kutuların taban genişliği 20 cm’dir.

Zeminin yarısı \dfrac{L}{2} olması gerektiğinden, \dfrac{L}{2} bir yanda 12 nin katı, diğer yanda 20 nin katı olmalıdır.

Buna göre \dfrac{L}{2} sayısı hem 12 hem de 20 nin ortak katıdır; yani en küçük ortak katın katı olmalıdır.

Adım 2 — EKOK hesaplama

12 ve 20’nin asal çarpanlarını yazalım:

12 = 2^{2} \cdot 3
20 = 2^{2} \cdot 5

EKOK için en büyük üsleri alırız:

\text{EKOK}(12,20) = 2^{2} \cdot 3 \cdot 5
\text{EKOK}(12,20) = 4 \cdot 3 \cdot 5
\text{EKOK}(12,20) = 60

Adım 3 — Zeminin uzunluğu formülü ve en büyük değer
\dfrac{L}{2} en az 60 olmalı ve genel olarak 60k biçimindedir.

\dfrac{L}{2} = 60k
L = 120k

L 300’den küçük olduğuna göre 120k < 300 olmalıdır.

120k < 300

Her iki tarafı 120’ye bölelim:

k < \dfrac{300}{120}
k < 2{,}5

k pozitif tam sayı olduğundan en büyük uygun k değeri 2’dir.

L_{\max} = 120 \cdot 2
L_{\max} = 240

━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━
:white_check_mark: CEVAP: 240
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━

TEMEL KAVRAMLAR:

  1. EKOK
  • Tanım: İki veya daha fazla sayının ortak katlarından en küçüğü.
  • Bu problemde: Zeminin yarısı hem 12’nin hem 20’nin katı olduğu için \dfrac{L}{2} en az \text{EKOK}(12,20)=60 olmalıdır.
  1. Katlar ve çarpanlar
  • Tanım: Bir sayının başka bir sayıyı tam bölmesi durumu.
  • Bu problemde: Sol yarı 12’nin katları, sağ yarı 20’nin katları olarak modellenmiştir.

SIK YAPILAN HATALAR:

:cross_mark: Hata: Sadece EKOK’u (60) doğrudan L kabul etmek.

  • Yanlış: L=60 almak.
  • Doğru: L/2 EKOK’un katı olmalıdır, dolayısıyla L iki katı olan 120’in katıdır.
  • Neden yanlış: EKOK, yarım uzunluk için bulunmuştur; zeminin tamamı iki yarım toplamıdır.
  • Düzeltme: L=120k biçimini kullanıp L<300 koşulunu uygulayın.

Başka soruların olursa sormaktan çekinme! :rocket:
Bu konuyla ilgili başka bir örnek ister misin?