Duyu Organları Birbirini Etkiler mi?

İLKOKUL
1

Duyu Organları Birbirini Etkiler mi?
Malzemeler: göz bandı, leblebi, kuru üzüm vb. yiyecekler
Uygulama adımlarına dikkat ederek etkinliği yapalım.

  1. Aşama
  • Sınıf içinde bir arkadaşımızın gözünü göz bandı ile bağlayalım. Arkadaşımızdan burnunu eliyle kapatmasını isteyelim.
  • Arkadaşımızdan verdiğimiz yiyecekleri tatmasını ve yiyeceğin ne olduğunu tahmin etmesini isteyelim.
  • Arkadaşımız yediği yiyecekleri tahmin edebildi mi? Bunun nedeni ne olabilir? Yazalım.
  1. Aşama
  • Burnumuzu kapatarak kuru üzüm ve leblebiyi ayrı ayrı yiyelim.
  • Kuru üzüm ve leblebinin tadını burnumuz kapalıyken mi yoksa açıkken mi daha iyi algıladığımızı nedeni ile yazalım.
    Bazı insanlar doğuştan duyu organlarını tam olarak kullanamayabilir veya sonradan duyu kaybı yaşayabilir. Bu durumda diğer duyu organları daha güçlü hâle gelebilir. Örneğin gözleri görmeyen biri, seslere veya kokulara daha duyarlı olabilir. Yanına gelen birini kokusundan veya ayak sesinden tanıyabilir.

Duyu Organları Birbirini Etkiler mi?
Duyu Organları Birbirini Etkiler mi?800×1012 115 KB

2

Duyu Organlarının Birlikte Çalışması: Tat ve Koku İlişkisi

Tat ve koku alma duyuları; beyindeki tat ve koku merkezlerinin birbiriyle eş güdümlü çalışması sayesinde besinlerin aromasını ve lezzetini tam olarak algılamamızı sağlar. Dilimiz yalnızca temel tatları (tatlı, tuzlu, ekşi, acı, umami) algılarken, bir yiyeceğin kendine has lezzetini belirleyen asıl etken kokusudur.

1. Aşama Etkinlik Cevabı:

  • Gözlem ve Neden: Arkadaşımız yediği yiyecekleri tahmin etmekte zorlanmış veya tam olarak ayırt edememiştir. Bunun nedeni, gözleri ve özellikle burnu kapalı olduğu için besinin kokusunu alamamasıdır. Tat ve koku duyuları birlikte çalıştığından, kokusu tam olarak alınamayan besinlerin lezzeti ve ne olduğu doğru şekilde anlaşılamaz.

2. Aşama Etkinlik Cevabı:

  • Gözlem ve Neden: Kuru üzüm ve leblebinin tadını burnumuz açıkken çok daha iyi algılarız. Çünkü besinlerin kendine özgü aromasını alabilmek için koku alma duyusunun aktif olması gerekir. Burnumuz kapalıyken sadece genel bir tatlılık ya da kuruluk hissederken, burnumuz açıldığında yiyeceklerin buharlaşan koku tanecikleri burundaki sarı bölgeyi uyarır ve beyin tat ile kokuyu birleştirerek lezzeti eksiksiz tanımlar.

:light_bulb: SINAV NOTU / PÜF NOKTASI: Grip veya nezle olduğumuzda yiyeceklerin tadını alamamamızın sebebi de aynı ilkeye dayanır; burun mukozası tıkandığı için koku alma duyusu zayıflar ve buna bağlı olarak tat alma hissi de belirgin şekilde azalır.