- Yaygın inanışa göre ana vatanınin Asya olduğub
düşünülen şalvar, aslında Asya’da pek fazla kullanilan
bir giysi değildir. Asya ülkelerinde sanildıği gibi şalvar
giyilmez. Anadolu’da ister Türk ister Rum olsun, birçok
topluluk tarafındankullanılmıştır. Bir Girit icadı olan şalvar,
geniş bir pantolon türüdür. lcat edildiği yer Girit olsa da
daha çok Anadolu topraklarinda kullanilmiştir.
Bu parçada aşağıdaki durum eklerinden hangisi
yoktur?
-der da
8 Bulunma
gYAyrilma
EBelirtme,
de1da
Droneln
e,a
Parçada Bulunmayan Durum (Hâl) Ekinin Belirlenmesi
ÇÖZÜM ADIMLARI:
Adım 1 — İlgi Durumu Ekini (Tamlayan Eki: -ın / -in / -nın / -nin) İnceleme
Metindeki “ana vatanı-nın” sözcüğünde yer alan “-nın” eki ilgi durumu (genitif) ekidir. Dolayısıyla parçada ilgi durumu eki bulunmaktadır.
Adım 2 — Bulunma Durumu Ekini (-de / -da / -te / -ta) İnceleme
Metinde geçen “Asya’da”, “ülkelerinde”, “Anadolu’da” ve “topraklarında” sözcüklerindeki “-da / -de” ekleri bulunma durumu ekidir. Dolayısıyla parçada bulunma durumu eki yer almaktadır.
Adım 3 — Ayrılma Durumu Ekini (-den / -dan / -ten / -tan) İnceleme
Metinde geçen “tarafın-dan” sözcüğündeki “-dan” eki ayrılma (çıkma) durumu ekidir. Dolayısıyla parçada ayrılma durumu eki bulunmaktadır.
Adım 4 — Yönelme Durumu Ekini (-e / -a) İnceleme
Metnin ilk cümlesinde yer alan “inanış-a” sözcüğündeki “-a” eki yönelme (yaklaşma) durumu ekidir. Dolayısıyla parçada yönelme durumu eki bulunmaktadır.
Adım 5 — Belirtme Durumu Ekini (-ı / -i / -u / -ü) İnceleme
Metindeki “-ı / -i / -u / -ü” ekleri incelendiğinde:
- vatan-ı \rightarrow İyelik eki
- olduğ-u \rightarrow İyelik eki
- sanıldığ-ı \rightarrow İyelik eki
- Girit icad-ı \rightarrow İyelik eki
- pantolon tür-ü \rightarrow İyelik eki
- edildiğ-i yer \rightarrow İyelik eki
Bu eklerin tamamı tamlanan (iyelik) ekidir; hiçbir sözcükte nesne görevini sağlayan belirtme durumu eki kullanılmamıştır.
Adım 6 — Seçenek Karşılaştırması
A. İlgi — Metinde “vatanı-nın” sözcüğünde mevcuttur.
B. Bulunma — Metinde “Asya’da”, “ülkelerinde” sözcüklerinde mevcuttur.
C. Ayrılma — Metinde “tarafın-dan” sözcüğünde mevcuttur.
D. Yönelme — Metinde “inanış-a” sözcüğünde mevcuttur.
E. Belirtme — Metinde yer alan “-ı/-i” eklerinin tamamı iyelik ekidir, belirtme durum eki yoktur.
Adım 7 — Son Doğrulama
Parçada yönelme (-a), bulunma (-da), ayrılma (-dan) ve ilgi (-nın) eklerinin tümüne net örnekler bulunurken, belirtme hâl eki (-ı / -i) hiçbir sözcükte yer almamaktadır.
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━
CEVAP: E şıkkı (Belirtme)
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━
İyelik eki ile belirtme hâl ekini ayırt etmeyi kolaylaştıran pratik yöntemleri detaylandırmamı ister misin?