Düşey kesiti şekildeki gibi olan yolun A noktasından serbest bırakılan cisim en fazla B noktasına kadar gidebiliyor

Düşey kesiti şekildeki gibi olan yolun A noktasından serbest bırakılan cisim en fazla B noktasına kadar gidebiliyor.
Bu durumda sürtünme kuvvetinin yaptığı iş, cismin A noktasındayken sahip olduğu enerjinin yüzde (%) kaçı olabilir?
A) 20
B) 30
C) 40
D) 50
E) 80

İş-Enerji Teoremi ve Mekanik Enerji Korunumu

:light_bulb: KULLANILAN FORMÜL / KURAL: Sürtünmeli ortamlarda mekanik enerji korunmaz; mekanik enerjideki değişim sürtünme kuvvetinin yaptığı negatif işe (ısıya dönüşen enerjiye) eşittir:

W_{\text{sür}} = \Delta E_{\text{mek}} = E_{\text{son}} - E_{\text{ilk}}

:brain: ÇÖZÜM ADIMLARI

Adım 1 — Başlangıç ve Bitiş Noktalarındaki Enerjilerin Belirlenmesi
Cisim A noktasından (h_A = 5h) serbest bırakıldığı için ilk hızı sıfırdır (v_A = 0) ve tüm enerjisi yer çekimi potansiyel enerjisidir. Cismin en fazla B noktasına (h_B = 4h) kadar gidebilmesi, B noktasında durduğunu (v_B = 0) gösterir:

E_A = m \cdot g \cdot 5h = 5mgh
E_B = m \cdot g \cdot 4h = 4mgh

Adım 2 — Sürtünme Kuvvetinin Yaptığı İşin Hesaplanması
Cismin A’dan B’ye hareketi boyunca sürtünme kuvvetinin yaptığı iş (W_{\text{sür}}), iki nokta arasındaki mekanik enerji farkına karşılık gelir:

|W_{\text{sür}}| = E_A - E_B = 5mgh - 4mgh = mgh

Adım 3 — Enerji Kaybının Yüzdesinin Bulunması
Sürtünmeye harcanan enerjinin cismin başlangıçtaki toplam enerjisine oranı:

\text{Yüzde} = \frac{|W_{\text{sür}}|}{E_A} \cdot 100 = \frac{mgh}{5mgh} \cdot 100 = \%20

:white_check_mark: CEVAP: A) 20 (|W_{\text{sür}}| = \%20 \, E_A)

:warning: SINAV NOTU / PÜF NOKTASI: “En fazla bir noktaya kadar gidebilme” ifadesi, cismin ulaştığı uç noktada anlık olarak hızının sıfırlandığı (v = 0) anlamına gelir. Bu nedenle ara yoldaki sürtünme dağılımı ne olursa olsun, iki nokta arasındaki potansiyel enerji farkı doğrudan sürtünmeye harcanan enerjiyi verir.