- Dörtgenlerde açıortay yardımıyla elde edilen açı özelliklerine ilişkin yazdığınız önermeleri yeni
durumlara uyarlayarak değerlendimek için aşağıdaki soruyu cevaplayınız.
170°
X+16/
Yandaki şekilde ABCD bir dörtgen; D, E, K noktalaı
doğrusal, [DK ve [BE] srasıyla ADC ve ABC iç açlannın
açıortay. [DK N [BEJ = (E).m(BCD) =x+ 16°,
mBAD) = 3x - 20° ve mBED) = 170° olarak verilyor.
Buna göre x in alabileceği tam say değerleri toplamını
bulunuz.
Dörtgende Karşılıklı Açıortaylar Arasındaki Açı Bağıntısı
KULLANILAN FORMÜL / KURAL:
Bir dörtgende karşılıklı iki iç açının açıortayları arasındaki dar açının ölçüsü (\alpha), diğer iki köşedeki iç açıların ölçüleri farkının mutlak değerinin yarısına eşittir:
ÇÖZÜM ADIMLARI:
Adım 1 — Açıortaylar Arasındaki Dar Açının Belirlenmesi
[DK doğrusu üzerinde D, E, K noktaları doğrusal olduğundan, E noktasındaki komşu bütünler açılardan dar olanı bulunur:
Bu durumda iki açıortay arasındaki dar açı \alpha = 10^\circ olur.
Adım 2 — Açıortay Bağıntısının Denklem Olarak Kurulması
Verilen m(\widehat{A}) = 3x - 20^\circ ve m(\widehat{C}) = x + 16^\circ değerleri kuralda yerine yazılır:
Adım 3 — Mutlak Değerli Denklemin Çözümü
Mutlak değer tanımı gereği iki farklı durum incelenir:
-
1. Durum:
x - 18 = 10 \implies x_1 = 28(Bu değer için: m(\widehat{A}) = 3(28) - 20 = 64^\circ ve m(\widehat{C}) = 28 + 16 = 44^\circ olup açılar pozitiftir).
-
2. Durum:
x - 18 = -10 \implies x_2 = 8(Bu değer için: m(\widehat{A}) = 3(8) - 20 = 4^\circ ve m(\widehat{C}) = 8 + 16 = 24^\circ olup açılar pozitiftir).
Adım 4 — Değerler Toplamının Hesaplanması
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━
CEVAP: 36
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━
TEMEL KAVRAMLAR:
- Karşılıklı Açıortaylar: Bir dörtgende ardışık olmayan (karşı karşıya bulunan) iki köşeden çıkan iç açıortayların oluşturduğu dar açı, kalan iki açının farkının yarısına eşittir.
- Bütünler Açılar: Doğrusal bir çizgi üzerindeki komşu iki açının toplamı 180^\circ’dir.
SIK YAPILAN HATALAR:
Hatalı Yaklaşım: 170^\circ’lik geniş açıyı doğrudan formülde \alpha yerine koymaya çalışmak.
Doğru Yaklaşım: Formüldeki bağıntı kesişen açıortaylar arasındaki dar açı (180^\circ - 170^\circ = 10^\circ) üzerinden uygulanmalıdır.
Hatalı Yaklaşım: Mutlak değeri göz ardı edip yalnızca x - 18 = 10 eşitliğini çözerek eksik kök bulmak.
Bu soru tipinde ardışık açıortayların kesişimi ile karşılıklı açıortayların kesişimi arasındaki formül farkını pekiştirmek ister misin?
