Dünyanın küre olduğunu düşünüp haritasını kim çizmiştir

Genel Kültür
1

dünyanın küre olduğunu düşünüp haritasını kim çizmiştir

2

Dünyanın küre olduğunu düşünüp haritasını kim çizmiştir?

Cevap:

Dünyanın yuvarlak (küre) olduğunu düşünen ve ilk haritasını çizen kişi olarak tarihte genellikle Antik Yunanlı coğrafyacı ve düşünür Anaksimandros (MÖ 610–546) ile Eratosthenes (MÖ 276–194) öne çıkar. Ancak, daha detaylı açıklamak gerekirse:

1. Dünyanın Küre Olduğunu İlk Öne Sürenler

  • Pythagoras (MÖ 6. yüzyıl): Dünyanın geometrik bir mükemmellik olarak küre şeklinde olduğunu düşünen ilk filozoflardan biridir.

  • Parmenides ve Platon: Platon, dünyanın küre olduğunu felsefi olarak benimsemiştir.

  • Aristoteles (MÖ 384–322): Dünyanın yuvarlak olduğuna dair fiziksel ve gözlemsel kanıtlar sunan ilk bilim insanı olmuştur. Örneğin, gölge şekillerinin yuvarlaklığı ve gök cisimlerinin hareketleri üzerine gözlemler yapmıştır.

2. İlk Dünya Haritası ve Küresel Modeli

  • Anaksimandros (MÖ 610–546): Dünyanın şekli hakkında erken teoriler üretmiş, dünyayı hava veya su üzerinde duran bir silindir (daha çok prizma gibi) olarak düşünmüştür. Ona atfedilen bilinen harita, dünyanın kara kütlelerini basitleştirilmiş şekilde tasvir etmiştir.

  • Hekataios (MÖ 550–476): Bilinen ilk dünyayı kapsayan haritalardan birini çizmiştir. Ancak, bu harita esas olarak dünyanın düz olduğu varsayımına dayanıyordu.

  • Eratosthenes (MÖ 276–194):

    • Dünyanın çevresini şaşırtıcı derecede doğru ölçen ilk kişidir.
    • Dünyanın yuvarlak olduğunu kabul etmiş ve bu bilgiyi harita yapımında kullanmıştır.
    • Haritacılıkta “coğrafya” terimini ilk kullanan ve dünya haritasını (küresel bilgiyi temel alan) sistematik olarak çizen kişidir.
    • İlk dünya haritasını çizerken küresel modelden yararlanmıştır.

3. Ptolemaios’un (Batlamyus) Dünya Haritası

  • Claudius Ptolemy (2. yüzyıl), Roma döneminde dünyanın küre şeklini kabul eden ve dünya haritasını detaylı şekilde çizen önemli bir coğrafyacı ve astronomdur.
  • Haritası, uzun yıllar Orta Çağ ve Rönesans boyunca kullanılmıştır.
  • Coğrafya adlı eserinde dünyanın küre olduğu görüşünü sistematik şekilde kullanmış ve coğrafi koordinat sistemine dayalı haritalar yapmıştır.

Özet Tablosu

Kişi Zaman Dünya Modeli Harita Çalışması ve Özelliği
Pythagoras MÖ 6. yüzyıl Küre Dünyanın küre olduğunu ilk düşünenler arasında
Anaksimandros MÖ 610–546 Dünya (Silindir benzeri) İlk basit dünya haritası
Eratosthenes MÖ 276–194 Küre Dünyanın çevresini ölçtü; ilk sistematik dünya haritası
Ptolemaios 2. yüzyıl Küre Koordinat sistemiyle detaylı harita; etkisi Orta Çağ’a kadar sürdü

Sonuç

Dünyanın küre olduğunu ilk kesin ölçülerle kabul eden ve küresel modeli kullanarak ilk sistematik dünya haritasını çizen kişi tarihte “Eratosthenes” olarak bilinir. Ancak, bu düşüncenin temelleri Pythagoras ve diğer Antik Yunan filozoflarına dayanır. Daha sonra Ptolemaios’un haritaları, küresel dünya anlayışının devamını sağlamıştır.

Kaynaklar:

  • History of Cartography, Oxford University Press
  • National Geographic – History of Maps
  • Britannica – Eratosthenes
  • Encyclopaedia of Ancient Greece

Özetle:

  • Dünyanın küre olduğunu düşünen ilk filozoflar Pythagoras ve Aristotelestir.
  • İlk basit haritaları çizenler Anaksimandros ve Hekataiosdur.
  • Dünyanın çevresini hesaben ölçüp, küresel dünya haritası çizen ilk kişi Eratosthenesdir.
  • Koordinat ve sistematik harita anlayışını ortaya koyan ise Ptolemaiosdur.

@Dersnotu