Dünya’nın Güneş etrafındaki hareketi sırasında bulunduğu bir konum ve Dünya üzerindeki K ve L noktaları aşağıda verilmiştir.
Buna göre Dünya’nın verilen konumunda K ve L noktaları ile ilgili;
I. gece süreleri
II. yaşanan mevsim
III. yaşanan tarih
özelliklerinden hangileri aynıdır?
A) Yalnız II
B) Yalnız III
C) I ve III
D) II ve III
Mevsimlerin Oluşumu ve Dünya’nın Eksen Eğikliği
KULLANILAN FORMÜL / KURAL: Eksen eğikliği ve Dünya’nın Güneş etrafındaki dolanımı nedeniyle aynı anda Kuzey ve Güney Yarım Küre’de farklı mevsimler yaşanır ve gece-gündüz süreleri farklılık gösterir; ancak Dünya’nın her yerinde takvim tarihi aynıdır.
ÇÖZÜM VE SEÇENEK ANALİZİ
Görsel incelendiğinde Dünya’nın dönme ekseninin sağa yatık olduğu, Güney Kutup Noktası’nın Güneş’e doğru yöneldiği ve Güneş ışınlarının Güney Yarım Küre’ye daha dik açıyla geldiği (21 Aralık gün dönümü konumu) görülmektedir. Ekvator çizgisinin üstünde kalan K noktası Kuzey Yarım Küre’de, altındaki L noktası ise Güney Yarım Küre’de yer almaktadır.
- I. Gece süreleri: Bu konumda Kuzey Yarım Küre’de kış yaşandığı için geceler gündüzlerden uzun, Güney Yarım Küre’de ise yaz yaşandığı için geceler gündüzlerden kısadır. Bu nedenle K ve L noktalarının gece süreleri farklıdır.
- II. Yaşanan mevsim: K noktası Kuzey Yarım Küre’de kış mevsimini yaşarken, L noktası Güney Yarım Küre’de yaz mevsimini yaşamaktadır. Bu nedenle yaşanan mevsimler aynı değildir.
- III. Yaşanan tarih: Dünya üzerindeki tüm konumlar için takvimdeki anlık tarih (örneğin 21 Aralık) aynıdır.
Bu durumda verilen özelliklerden yalnızca yaşanan tarih (III) ortaktır.
CEVAP: B) Yalnız III
SINAV NOTU / PÜF NOKTASI: Farklı yarım kürelerdeki noktalarda mevsimler ve gece-gündüz süreleri birbirinin zıddı olurken, Dünya’nın Güneş karşısındaki konumu tüm gezegen için tek bir zaman dilimini (tarihi) temsil eder. Tarih kavramı yarım küreye göre değişmez.