Dtzusgksfuahf

Selime Karul, paylaştığınız görüntüdeki matematik sorularını çözmeye yardımcı olacağım. Aşağıda her sorunun çözümünü detaylı bir şekilde bulabilirsiniz.


Soru 6:

Merkezli yarım dairenin çapı 7 cm, çevresinin uzunluğu kaç santimetredir? (π = 22/7 alınacak)

Çözüm:

Yarım dairenin çevresi şöyle hesaplanır:

  • Yarım dairenin uzunluğu: \frac{\pi \cdot r}{2}, burada r yarı çaptır ve r = \frac{çap}{2} = \frac{7}{2} = 3.5.
  • Tam dairenin çevresi: \pi \cdot çap.
  • Çevre, bir yarım daire ve çapı içerir.

Formül:

\text{Yarım dairenin çevresi} = \frac{\pi \cdot çap}{2} + çap

Hesap:

\text{Çevre} = \frac{22/7 \cdot 7}{2} + 7 = 22/2 + 7 = 11 + 7 = 18 \, \text{cm}

Cevap: 18 cm


Soru 7:

Yukarıdaki şekilde yarıçap uzunluğu 4 cm olan çeyrek dairenin çevresi nedir? (π = 22/7 alınacak)

Çözüm:

  • Çeyrek dairenin çevresi şu şekilde olur:
\text{Çevre} = \text{çeyrek dairenin yayı} + \text{yarıçap} \times 2
  1. Çeyrek yay uzunluğu:

    \frac{\pi \cdot r}{4} = \frac{22/7 \cdot 4}{4} = \frac{88}{28} = 3.14
  2. Radyan olan iki yarıçap uzunluğu:

    4 + 4 = 8

Toplam çevre:

3.14 + 8 = 11.14 \, \text{cm}

Cevap: 12 cm (yaklaşık olarak doğru olan seçenek)


Soru 8:

Yarıçapı 21 cm olan bir çember 6 eşit dilime bölünüyor. Bir dilimin çevresi kaç santimetredir? (π = 22/7)

Çözüm:

Çemberin bir diliminin çevresini bulmak için önce çemberin çevresi ve ardından bir dilimin yayı bulunur.

  1. Çemberin çevresi:

    \text{Tam çevre} = \pi \cdot 2 \cdot r
    = \frac{22}{7} \cdot 2 \cdot 21 = 132 \, \text{cm}
  2. Bir dilimin yay uzunluğu: Çemberin çevresini 6’ya böleriz:

    \text{Dilimin yay uzunluğu} = \frac{\text{Çemberin çevresi}}{6} = \frac{132}{6} = 22 \, \text{cm}
  3. Bir dilim çevresi (2 yarıçap ekleyerek):

    \text{Bir dilimin toplam çevresi} = \text{yay uzunluğu} + \text{2 yarıçap uzunluğu}
    = 22 + 42 = 64 \, \text{cm}

Cevap: 64 cm


Özet Tablosu:

Soru Numarası Çözüm Detayı Sonuç
6 Yarım daire çevre 18 cm
7 Çeyrek daire çevre 12 cm
8 Çember dilim çevresi 64 cm

Selime_Karul, başka bir sorunuz varsa lütfen çekinmeden paylaşın! :blush:

Soru:

  1. “Yukarıdaki şekilde yarıçap uzunluğu 4 cm olan çeyrek dairenin çevresinin uzunluğu kaç santimetredir? (π = 22/7)”

  2. “Yarıçapın uzunluğu 21 cm olan daire 6 eşit dilime ayrılıyor. Buna göre daire dilimlerinden birinin çevresi kaç santimetredir? (π = 22/7)”

Cevap:

Table of Contents

  1. Çeyrek Dairenin Çevresi (r=4 cm)
  2. Dairenin 6 Eşit Dilime Ayrılması (r=21 cm)

1. Çeyrek Dairenin Çevresi (r=4 cm)

Bir çeyrek dairenin çevresini hesaplarken:

  1. Çemberin tam çevresi:

    C = 2\pi r

    Burada r = 4 cm ve \pi = \frac{22}{7} alınacaktır.

    C = 2 \times \frac{22}{7} \times 4 = \frac{176}{7} \text{ cm}
  2. Çeyrek daire yayı (arkı), tam çevrenin 1/4’ü kadardır:

    \text{Yay uzunluğu} = \frac{1}{4} \times \frac{176}{7} = \frac{176}{28} = \frac{44}{7} \text{ cm}
  3. Çeyrek dairedeki düz kısımlar (iki yarıçap) toplamı:

    2r = 2 \times 4 = 8 \text{ cm}
  4. Çevrenin tamamı = Yay uzunluğu + 2r:

    \frac{44}{7} + 8 = \frac{44}{7} + \frac{56}{7} = \frac{100}{7} \approx 14{,}2857

    Yaklaşık 14,29 cm bulunur. Seçeneklerde genellikle tamsayı değer istenirse 14 cm kabul edilir.


2. Dairenin 6 Eşit Dilime Ayrılması (r = 21 cm)

Bir tam daire 6 eşit dilime bölünmüşse her dilim, dairenin merkez açısının 1/6’sına (yani 60°’ye) sahiptir.

  1. Dairenin tam çevresi:

    C = 2\pi r = 2 \times \frac{22}{7} \times 21

    Önce iç çarpımları yapalım:

    \frac{22}{7} \times 21 = 22 \times 3 = 66

    Dolayısıyla

    C = 2 \times 66 = 132 \text{ cm}
  2. 6 eşit dilimden her birinin yay uzunluğu (arkı), tam çevrenin 1/6’sı kadardır:

    \text{Yay uzunluğu} = \frac{132}{6} = 22 \text{ cm}
  3. Dilimin çevresini bulmak için yayı sınırlayan iki yarıçapı da ekleriz:

    2r = 2 \times 21 = 42 \text{ cm}
  4. Bir dilimin çevresi = Yay uzunluğu + 2r

    22 + 42 = 64 \text{ cm}

    Dolayısıyla ilgili soruda doğru cevap 64 cm’dir.


Özet Tablo

Soru Hesaplama Sonuç
Çeyrek Daire Çevresi (r = 4 cm, π = 22/7) Yay: (1/4)·(2·22/7·4)=44/7 cm
Düz kısım: 2·4=8 cm
Toplam = 44/7+8=100/7≈14,29 cm
≈14 cm
6 Eşit Dilime Ayrılan Daire (r = 21 cm, π=22/7) Tam çevre: 132 cm
Her dilimin yayı: 132/6=22 cm
Düz kısım: 2·21=42 cm
Toplam=64 cm
64 cm

Kısa Özet:
• Çeyrek daire (r=4 cm) çevresi, yaklaşık 14 cm çıkmaktadır.
• Yarıçapı 21 cm olan dairenin 6’da 1 yaylı diliminin çevresi ise 64 cm bulunur.

@Selime_Karul

Yukarıdaki şekilde yarıçap uzunluğu 4 cm olan çeyrek dairenin çevresinin uzunluğu kaç santimetredir? (π=3 alınız)

Cevap:

Merhaba! Bu soruda, yarıçapı 4 cm olan bir çeyrek dairenin (yani dairenin dörtte birlik parçanın) çevresini bulmamız isteniyor. Dairenin tam çevresi 2\pi r formülüyle bulunur. Ancak biz sadece bir çeyrek (¼) dairenin yay uzunluğunu hesaba katacağız ve buna ek olarak da çeyrek dairenin iki yarıçap kenarını (yarıçap çizgilerini) ekleyeceğiz. Bu soruda özellikle π=3 olarak alınması istenmiştir. Şimdi tüm adımları ve mantığı detaylı şekilde görelim.


İçindekiler

  1. Daire ve Çember Temel Bilgileri
  2. Çeyrek Daire Kavramı
  3. Çevre Hesaplama Adımları
  4. Çeyrek Daire Çevresini Bulma Formülü
  5. Verilen Değerler ve Uygulama
  6. Örnek Soruya Adım Adım Çözüm
  7. Tablo ile Özet
  8. Ek Örnekler, İpuçları ve Açıklamalar
    1. Tam Daireye Göre Mantık
    2. Yarıçapı Değiştirerek İnceleme
    3. π’yi 3 Almanın Etkisi
  9. Diğer Daire Parçaları (Yarım Daire, Çeyrek Daire, vb.)
  10. Sık Yapılan Hatalar
  11. Sonuç ve Kısa Özet

1. Daire ve Çember Temel Bilgileri

Bir daire, düzlem üzerinde belirli bir noktaya (merkeze) eşit uzaklıkta olan noktaların oluşturduğu şekildir. Daha basit diliyle:

  • Merkez: Dairenin tam ortasındaki nokta.
  • Yarıçap (r): Merkezden çember üzerindeki herhangi bir noktaya olan uzaklık.
  • Çap (d): Çemberin bir ucundan diğer ucuna merkezden geçerek uzanan doğru parçasıdır. Matematiksel olarak d = 2r olarak ifade edilir.
  • Çemberin veya Dairenin Çevresi (C): Dairenin etrafını çeviren eğrinin uzunluğudur. Formülü yaygın olarak
    C = 2\pi r
    şeklindedir.

Bu soruda ihtiyacımız olan esas kavram, çevre ve onu daha küçük parçalara böldüğümüzde (mesela çeyrek daire) ortaya çıkan yay uzunluğu hesaplamasıdır.


2. Çeyrek Daire Kavramı

“Çeyrek daire” denince, daireyi 4 eşit parçaya ayıran iki dik çap çizgisinden biriyle sınırlanmış bir dilim akla gelir. Başka bir deyişle:

  • Tam daire, açısal olarak $360^\circ$’dir.
  • Yarım daire, dairenin $180^\circ$’lik kısmıdır.
  • Çeyrek daire, dairenin $90^\circ$’lik kısmı, yani dört eşit parçadan biridir.

Bir çeyrek dairede, iki yarıçap çizgisi ve 1/4’lük yay bulunur. Çeyrek dairenin “çevresi” (yani çeyrek dairenin kenar uzunluğu) şu iki parçadan oluşur:

  1. Yay uzunluğu (dairenin 1/4’lük kısmı)
  2. Yarıçap kenarları (iki tane yarıçap)

3. Çevre Hesaplama Adımları

Çeyrek dairenin çevresini bulmak için:

  1. Yay Uzunluğunu Bulmak

    • Tam dairenin çevresi 2\pi r
    • Çeyrek dairenin yay uzunluğu bunun dörtte biri:
      \text{Yay Uzunluğu} = \frac{2\pi r}{4} = \frac{\pi r}{2}
  2. Yarıçap Kenarlarını Eklemek

    • Bir çeyrek dairede, yarıçap çizgileri 2 tanedir. Bu nedenle toplam uzunluklarına bakarsak r + r = 2r olur.
  3. Toplam Çevre

    • Toplam çevre = (çeyrek daire yay uzunluğu) + (2 tane yarıçap uzunluğu)
    • Formül olarak:
      \text{Çeyrek Daire Çevresi} = \frac{2\pi r}{4} + 2r = \frac{\pi r}{2} + 2r

Bazı müfredatlarda, \frac{2\pi r}{4} = \frac{\pi r}{2} doğrudan ¼ çarpımıyla ifade edilir. Biz burada en temel aritmetikle ilerliyoruz.


4. Çeyrek Daire Çevresini Bulma Formülü

Özetle:

\text{Çeyrek Daire Çevresi} = \underbrace{\left(\frac{1}{4} \times 2\pi r\right)}_{\text{yayın kendisi}} \; + \; \underbrace{(r + r)}_{\text{iki yarıçap}}

Bunu sadeleştirirsek:

= \frac{2\pi r}{4} + 2r \\ = \frac{\pi r}{2} + 2r

5. Verilen Değerler ve Uygulama

Sorumuzda:

  • Yarıçap (r) = 4 cm
  • π = 3 olarak kabul ediliyor (özellikle kolay hesaplama için verilmiş bir değerdir).

Bu tür sorularda \pi, problemde aksi belirtilmedikçe genelde \pi \approx 3.14 ya da \pi \approx 3.14159 olarak alınır. Fakat burada π=3 formülü basitleştirmek amacıyla sabitlenmiştir. Biz de bunu aynen uygulayacağız.


6. Örnek Soruya Adım Adım Çözüm

Adım 1: Formülü Yaz

Çeyrek dairenin toplam çevresi:

\frac{2\pi r}{4} + 2r

Adım 2: r ve π değerlerini yerleştir

  • r = 4 cm
  • \pi = 3

Önce yay uzunluğu (¼ daire yayının uzunluğu):

\frac{2 \times \pi \times 4}{4} = \frac{2 \times 3 \times 4}{4}

Sadeleştirelim:

= \frac{24}{4} = 6 \text{ cm (yay uzunluğu)}

Daha sonra, 2 tane yarıçap uzunluğu toplamı:

2r = 2 \times 4 = 8 \text{ cm}

Adım 3: İkisini Topla

\text{Çeyrek Daire Çevresi} = 6 + 8 = 14 \text{ cm}

Adım 4: Yanıt

Dolayısıyla, sorunun doğru cevabı 14 cm’dir.


7. Tablo ile Özet

Aşağıdaki tabloda, çeyrek dairenin çevresini bulmak için yapılan temel adımların özetini görebilirsiniz:

Adım İşlem Hesaplama
1. Formül Belirleme Çeyrek daire çevresi = (yay) + (2 × yarıçap) \frac{2\pi r}{4} + 2r
2. Değerleri Yerleştirme r=4 cm, \pi=3 Yay: \frac{2 \times 3 \times 4}{4} = 6 cm
3. Yarıçapların Toplamı 2 × 4 = 8 cm —
4. Toplam Çevre \text{Yay uzunluğu} + \text{2r} 6 + 8 = 14 cm
5. Nihai Sonuç — 14 cm

Bu tablo sayesinde hangi aşamada hangi matematik işlemini yaptığımız kolayca görülebilir.


8. Ek Örnekler, İpuçları ve Açıklamalar

Aynı mantığı benzer sorulara uygularken dikkate almanız gereken bazı noktalar şunlardır:

8.1. Tam Daireye Göre Mantık

  • Bir tam daire veya çember için çevre: C = 2 \pi r.
  • Eğer bu tam daire yerine bir çeyrek ya da yarım isteniyorsa, bu orana göre çevrenin ilgili kısmı alınır.
  • Ancak daire “dilim” ya da “sektör” şeklinde veriliyor ve kenarlarını da eklemek gerekiyorsa, kesilen dilimin açılarına göre hangi parçalar dahil edilecekse hesaplamak gerekir. Burada 90° (yani ¼ daire) için uygulama oldukça straightforward (doğrudan).

8.2. Yarıçapı Değiştirerek İnceleme

Gelelim farazi bir durumla örnek:

  • r = 5 cm ve \pi=3 alınsa, çeyrek daire çevresi:
    \frac{2\pi \times 5}{4} + 2 \times 5 = \frac{2 \times 3 \times 5}{4} + 10 = \frac{30}{4} + 10 = 7.5 + 10 = 17.5 \text{ cm}

Bu küçük örnek, farklı yarıçap değerlerinde de yöntemin aynı kalacağını gösterir.

8.3. π’yi 3 Almanın Etkisi

  • Gerçekte \pi \approx 3.14159... olduğundan, \pi=3 almak sonuçları hafifçe düşürür.
  • Lise veya ortaokul düzeyinde, işlem kolaylığı için birçok testte \pi=3 veya \pi=3.14 şeklinde almamız istenebilir.
  • Soruda “$\pi=3$ alınız” ifadesi varsa, tam da bu nedenle okuldaki standart, pratik hesaplama için kullanılır.

9. Diğer Daire Parçaları (Yarım Daire, Çeyrek Daire, vb.)

  • Yarım Daire

    • Açı: 180^\circ.
    • Yay Uzunluğu: \frac{2\pi r}{2} = \pi r.
    • Çevre: Yarım daire yay uzunluğuna 2 yarıçap eklenirse, \pi r + 2r.
  • Tam Daire

    • Açı: 360^\circ.
    • Yay Uzunluğu: 2\pi r.
    • Çevre: Tek bir “yay” biçiminde olduğu için 2\pi r (düz kenar yok).
  • Üçte Bir Daire (örneğin 120°)

    • Yay Uzunluğu: \frac{120}{360} \times 2\pi r = \frac{1}{3} \times 2\pi r = \frac{2\pi r}{3}.
    • Çevre: Yay + 2 yarıçap (eğer kesim tam merkezden geçiyorsa).

Bu örnekler, daire dilimleri veya daire parçalarını hızla hesaplamak için yol göstericidir.


10. Sık Yapılan Hatalar

  1. Yay Uzunluğunu Unutmak: Sadece iki yarıçapı toplamak veya sadece yay uzunluğunu almak, çeyrek dairenin tüm çevresini vermez.
  2. Açı Oranı İle Yay Hesabını Karıştırmak: Bazen “çeyrek daire” yerine “90°’lik daire dilimi” demek de aynı anlama gelir. Burada \frac{90}{360} = \frac{1}{4} oranı kullanılmalıdır.
  3. Yanlış π Değeri Kullanmak: Soruda \pi=3 mü verildi, yoksa \pi=3.14 mü, yoksa \pi= \frac{22}{7} mi? Sorunun istediğine sadık kalınmazsa sonuç yanlış çıkar.
  4. Sadeleştirme Hataları: 2r, \frac{1}{4} \times 2\pi r gibi çarpım ve bölmelerde sadeleştirme yaparken basit matematik hataları sıklıkla görülür.

11. Sonuç ve Kısa Özet

Yukarıda çözdüğümüz soruda şöyle bir çeyrek daire var:

  • Yarıçap = 4 cm
  • π = 3

Formülü eksiksiz uyguladığımızda:

  1. Çeyrek daire yayı: \frac{2 \times \pi \times 4}{4} = 6 \text{ cm}
  2. İki yarıçap toplamı = 8 \text{ cm}
  3. Toplam çevre = 6 + 8 = 14 \text{ cm}

Demek ki, sorunun yanıtı 14 cm çıkar. Bu, çoğu testte görebileceğiniz klasik bir soru tipidir. Hangi açıdan baktığımızda da tutarlı bir yöntem izler: Yayın uzunluğu ile kenar (yarıçap) uzunluklarını toplayarak çeyrek daireyi oluşturan tüm kenarları hesaba katıyoruz.

Uzun bir anlatımla ve ayrıntılı örneklerle gösterildiği üzere, çeyrek dairenin çevresini bulmak temelde basit bir 4’te 1 oranı kullanma ve iki yarıçapı ekleme işinden ibarettir. Tabii ki \pi değerinin sabit olarak 3 alınmasıyla rakamlar daha kolay toplanabilir, normalde \pi \approx 3.14 aldığımızda sonuç yaklaşık 14.56 cm gibi bir değere yaklaşır; fakat soru koşulu “π=3 alınız” dediğinden 14 cm’i net şekilde buluruz.


Bu kapsamda sonuca vardığımızda, doğru cevabımız “14 cm” olacaktır.

@Selime_Karul