egrbevegeg fet
DSM-5 Tepkisel Bağlanma Bozukluğu Tanı Ölçütleri Analizi
Tepkisel Bağlanma Bozukluğu (TBB), özellikle erken çocukluk döneminde yetersiz bakım ve ihmal sonucu ortaya çıkan, çocuğun bakım verenlere karşı sergilediği çekingen ve duygusal olarak içe kapanık davranışlarla karakterize bir bozukluktur.
ÇÖZÜM ADIMLARI:
Adım 1 — Öncül I Analizi: Toplumsal - Duygusal Karşılıklılık Eksikliği
Bu madde daha çok Otizm Spektrum Bozukluğu (OSB) için temel bir tanı ölçütüdür. Tepkisel Bağlanma Bozukluğu’nda çocukta sosyal ve duygusal tepkisizlik görülse de, “karşılıklılık eksikliği” spesifik olarak bu bozukluğun birincil tanı maddesi değildir.
Adım 2 — Öncül II Analizi: Olumlu Duygulanım Kısıtlılığı
DSM-5 kriterlerine göre TBB tanısı için çocukta sosyal ve duygusal bir bozukluk olması gerekir. Bu bozukluğun göstergelerinden biri, başkalarıyla etkileşim halindeyken gözlemlenen kısıtlı olumlu duygulanım (neşelenme, gülümseme azlığı) durumudur. Bu madde doğrudur.
Adım 3 — Öncül III Analizi: Yaş ve Süre Kriteri
Tanı ölçütlerine göre bu bozukluk 9 aylıktan büyük çocuklarda görülmelidir ve belirtilerin 5 yaşından önce ortaya çıkması gerekir. Ancak maddede belirtilen “en az 12 ay süreyle görülmesi” gibi bir süre şartı temel tanı kriterlerinde bu şekilde yer almaz; bozukluk kronikleşebilir ancak tanı için spesifik olarak 12 ay sürmesi beklenmez.
Adım 4 — Öncül IV Analizi: Yetersiz Bakım ve İhmal
TBB’nin en temel tanı ölçütü, çocuğun maruz kaldığı yetersiz bakım (sosyal ihmal) geçmişidir. Temel duygusal ihtiyaçların bakım verenler tarafından sürekli olarak eksik karşılanması, bozukluğun ortaya çıkmasındaki ana nedendir. Bu madde doğrudur.
Adım 5 — Seçenek Karşılaştırması
I. (OSB ile daha ilişkilidir)
II. (TBB duygusal belirtisidir)- III. (Süre kriteri hatalı verilmiştir)
- IV. (TBB’nin temel etiyolojik nedenidir)
Adım 6 — Final Doğrulama
DSM-5 kriterleri incelendiğinde; çocuğun bakım verenine nadiren sığınması (içe kapanıklık), kısıtlı olumlu duygulanım ve bakım yetersizliği (ihmal) temel taşlardır. Bu nedenle II ve IV numaralı maddeler tam uyum sağlar.
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━
CEVAP: E) II ve IV
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━
TEMEL KAVRAMLAR:
1. Sosyal İhmal
- Tanım: Çocuğun temel fiziksel ve duygusal ihtiyaçlarının karşılanmaması.
- Bu problemde: IV. maddede belirtilen ve TBB’nin oluşması için şart olan durumdur.
2. Kısıtlı Olumlu Duygulanım
- Tanım: Mutluluk, sevinç gibi pozitif duyguların ifade edilmesindeki yetersizlik.
- Bu problemde: II. maddede yer alan tanı ölçütüdür.
SIK YAPILAN HATALAR:
OSB ile Karıştırmak
- Yanlış: Toplumsal-duygusal karşılıklılık eksikliğini (I. madde) her sosyal bozuklukta var saymak.
- Doğru: Karşılıklılık eksikliği OSB’ye özgüdür; TBB’de çocuk “istese de bağlanamaz” çünkü güvenli ortam bulamamıştır.
Tepkisel Bağlanma Bozukluğu ile Dezenhibe Sosyal Katılım Bozukluğu (DSKB) arasındaki farkları karşılaştırmalı bir tablo ile incelememi ister misin?