- Doruk, ofke konitrolono saglayamamakta ve arkadas-
larına vua davrannş sergilemektedir. Öğretrmen bu
durumu analiz edebilmek amacıyla Doruk’un voma
devranişı sergilemeden önceki halini bCyere, urma
anindaki davranişlarını bir yere, vurma davranişlarIn
dan sonraki halini ise bir yere not eder.
Öğretmenin kullanmış olduğu teknik aşağıdaki-
lerden hángisidir?
Aj Zaman örnekleme
B) Olay örneklemi
CSiklık ölçümü
DrSüre kaydı
Doruk’un Davranış Analizi ve Öğretmenin Kullandığı Teknik
[ÇÖZÜM ADIMLARI:]
Adım 1 — Sorunun Analizi
Öğretmen, Doruk’un “vurma” davranışını incelerken sadece davranışın kendisine odaklanmamıştır. Davranışın öncesini (tetikleyicileri), anını (davranışın formu) ve sonrasını (sonuçları) ayrı ayrı not etmiştir. Bu yaklaşım, psikolojide ve eğitimde bir davranışın nedenlerini ve sonuçlarını bütüncül bir şekilde analiz etmek için kullanılır.
Adım 2 — Seçeneklerin Değerlendirilmesi
- A) Zaman Örnekleme: Davranışın belirli zaman dilimlerinde (örneğin her 10 dakikada bir) gerçekleşip gerçekleşmediğine bakılır. Burada zaman dilimi değil, bir olay (vurma) baz alınmıştır.
- B) Olay Örneklemi: Bu teknik, hedef davranış her gerçekleştiğinde; davranışın öncesi, sırası ve sonrasının detaylıca kaydedilmesini içerir (ABC Kaydı: Antecedent-Behavior-Consequence). Öğretmen tam olarak bu yöntemi uygulamaktadır.
- C) Sıklık Ölçümü: Davranışın kaç kez yapıldığı sayılır. Olayın öncesi ve sonrasıyla ilgilenilmez.
- D) Süre Kaydı: Davranışın ne kadar sürdüğü (saniye/dakika) ölçülür.
Adım 3 — Seçenek Karşılaştırması
B. Olay Örneklemi — Davranışın öncesi, anı ve sonrası incelendiği için DOĞRU.
A. Zaman Örnekleme — Belirli zaman periyotları kullanılmadığı için YANLIŞ.
C. Sıklık Ölçümü — Sadece sayısal veri toplanmadığı için YANLIŞ.
D. Süre Kaydı — Davranışın uzunluğu ölçülmediği için YANLIŞ.
Adım 4 — Final Doğrulama
Öğretmen, davranışın neden-sonuç ilişkisini (analizini) kurmak için olayı bir bütün olarak kaydetmiştir. Bu durum “ABC Kayıt Formu” olarak da bilinen Olay Örneklemi tekniğinin temel özelliğidir.
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━
[CEVAP:] B) Olay örneklemi
━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━━
[TEMEL KAVRAMLAR:]
1. Olay Örneklemi (Event Sampling)
- [Tanım:] Belirli bir davranışın her meydana gelişinde, o davranışın bağlamı (öncesi ve sonrası) ile birlikte kaydedilmesidir.
- [Bu problemde:] Öğretmenin vurma eylemi öncesi, sırası ve sonrasını not etmesi bu tekniğe örnektir.
[SIK YAPILAN HATALAR:]
Zaman Örneklemi ile Karıştırmak
- [Yanlış:] Davranış ne zaman olduysa onu yazdığı için zaman örneklemi demek.
- [Doğru:] Zaman örnekleminde önceden belirlenmiş saatler/dakikalar (örn: 09:00-09:10 arası) önemlidir. Olay örnekleminde ise olay her gerçekleştiğinde kayıt tutulur.
- [Neden yanlış:] Zaman örneklemi davranışın “ne sıklıkta” olduğunu anlamaya çalışırken, olay örneklemi “neden” olduğunu (analizini) anlamaya çalışır.
Bu konudaki diğer gözlem teknikleri (Anektod kaydı gibi) arasındaki farkları da açıklamamı ister misin?
